Kim Đồng – Anh hùng liệt sỹ tuổi thiếu niên của quê hương Cao Bằng.
Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, nhiều người thân trong gia đình đã sớm tham gia hoạt động cách mạng.
Tuổi thơ của Kim Đồng trải qua nhiều khó khăn, mất mát do đất nước bị thực dân áp bức. Cha anh bị bắt đi phu từ khi anh còn nhỏ và không rõ tung tích.
Anh trai là Nông Văn Dấu, bí danh Phục Quốc,
tham gia Đội Giải phóng quân và đã chiến đấu, hy sinh tại chợ Đồn, Bắc Kạn.
Từ nhỏ, Kim Đồng đã có lòng yêu nước, căm thù giặc và tinh thần trách nhiệm cao. Anh là người thông minh, nhanh nhẹn, gan dạ, có khả năng quan sát và xử lý tình huống tốt. Những phẩm chất ấy giúp anh trở thành một thiếu niên tiêu biểu trong phong trào cách mạng ở Cao Bằng.
Ngày 15/5/1941, Hội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập tại Pò Đoi, dưới chân núi Thong Mạ. Đây là tổ chức tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Hội có 5 đội viên gồm Nông Văn Dền (Kim Đồng), Nông Văn Thàn (Cao Sơn), Lý Thị Xậu (Thanh Thủy), Lý Thị Nì (Thủy Tiên) và Lý Văn Tinh (Thanh Minh).
Kim Đồng được bầu làm đội trưởng đầu tiên của Hội Nhi đồng Cứu quốc. Tuy tuổi còn nhỏ nhưng anh đã cùng các đội viên thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng như làm liên lạc, đưa đón cán bộ, chuyển tài liệu bí mật và bảo vệ các cuộc họp của cách mạng.
Tháng 8/1942, Kim Đồng có vinh dự được gặp Bác Hồ tại hang Nộc Én. Sau đó, anh đã làm nhiệm vụ đưa Bác trở về Pác Bó an toàn. Sự kiện này thể hiện sự tin tưởng của các cán bộ cách mạng đối với một thiếu niên tuy nhỏ tuổi nhưng rất gan dạ và có tinh thần trách nhiệm.
Ngày 14/2/1943, Kim Đồng được giao nhiệm vụ đưa tài liệu mật về Đào Ngạn và đưa một cán bộ cấp cao trở về Pác Bó ngay trong đêm. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, trên đường trở về nhà, anh nhận thấy tiếng chó sủa liên tục và nghi ngờ có quân địch đang hoạt động gần khu vực.
Nhận thấy có thể cuộc họp của Tổng bộ Việt Minh đang bị đe dọa, Kim Đồng lập tức chạy về Nà Mạ báo tin cho các đội viên. Sau đó, anh chủ động chạy theo hướng bờ suối để thu hút sự chú ý của quân địch, tạo điều kiện cho các cán bộ cách mạng rút lui an toàn.
Khi chạy đến đầu Phai Mục, Kim Đồng bị quân địch bắn và anh dũng hy sinh vào khoảng 5 giờ sáng ngày 15/2/1943. Anh ra đi khi mới 14 tuổi, nhưng sự hy sinh của anh đã góp phần bảo vệ cán bộ cách mạng và để lại một tấm gương sáng về lòng dũng cảm.
Năm 1997, Kim Đồng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp và sự hy sinh anh dũng của người đội trưởng thiếu niên đầu tiên.
Kim Đồng đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập. Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng đầy ý nghĩa của anh là tấm gương về lòng yêu nước, sự thông minh, gan dạ, tinh thần trách nhiệm và sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.
Hình ảnh Kim Đồng vẫn luôn được các thế hệ thiếu nhi Việt Nam kính trọng và noi theo. Câu chuyện về anh nhắc nhở mỗi người trẻ hôm nay biết trân trọng cuộc sống hòa bình, cố gắng học tập, rèn luyện và có trách nhiệm với gia đình, quê hương và đất nước.



