KIM ĐỒNG – CÁI TÊN CHÚNG TÔI GỌI MỖI NGÀY

KIM ĐỒNG – CÁI TÊN CHÚNG TÔI GỌI MỖI NGÀY

Mỗi buổi sáng, tôi bước qua

cổng Trường Tiểu học Kim

Đồng, phường Bình Tân để bắt

đầu một ngày làm việc. Sân

trường đã rộn ràng tiếng học sinh.

Có em chạy vội vào lớp vì sợ trễ

giờ, có em vừa đi vừa trò chuyện

với bạn, có em đứng trước cửa

lớp chờ cô giáo. Những hình ảnh

ấy quen thuộc đến mức đôi khi tôi

không để ý rằng phía trên cổng

trường là một cái tên đã gắn với

lịch sử dân tộc: Kim Đồng.

Từ khi tìm hiểu kỹ hơn về người anh hùng mà ngôi trường mình đang công

tác mang tên, tôi bắt đầu nhìn cái tên ấy khác đi. Mỗi lần gọi tên trường, tôi lại

nhớ đến một cậu bé ở bản Nà Mạ, Cao Bằng, đã sống và hy sinh trong những

năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh.

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại bản Nà Mạ, xã

Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Em là người dân tộc Nùng và sớm

được các cán bộ cách mạng giác ngộ, giao những nhiệm vụ phù hợp với lứa tuổi

như đưa thư, chuyển tài liệu, đưa đón cán bộ và quan sát tình hình.

Ngày 15 tháng 5 năm 1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập tại Nà

Mạ, là tổ chức tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Kim

Đồng là một trong năm đội viên đầu tiên và được bầu làm đội trưởng.

Đọc đến đây, tôi thường nghĩ đến những học sinh của mình.

Các em hôm nay đến trường với cặp sách, sách vở và những ước mơ rất

giản dị. Các em học tập, vui chơi, đôi khi giận nhau vì một chuyện nhỏ rồi lại

nhanh chóng làm hòa. Còn Kim Đồng, khi ở vào độ tuổi ấy, đã phải học cách

giữ bí mật, cảnh giác trước quân địch và hoàn thành những nhiệm vụ có thể ảnh

hưởng đến sự an toàn của cán bộ cách mạng.

Những công việc tưởng như nhỏ bé ấy trong hoàn cảnh chiến tranh lại

mang một ý nghĩa rất lớn.

Nhưng câu chuyện khiến tôi nhớ nhất là buổi sáng ngày 15 tháng 2 năm

1943.

Hôm ấy, sau khi hoàn thành nhiệm vụ đưa tài liệu và đưa một cán bộ trở về

Pác Bó, Kim Đồng trở về gần Nà Mạ. Nghe tiếng chó sủa và phát hiện những

dấu hiệu bất thường, em nhận ra quân địch đang lùng sục.

Lúc đó, một cuộc họp bí mật của cán bộ cách mạng đang diễn ra.

Kim Đồng hiểu rằng nếu địch phát hiện nơi họp, những người bên trong sẽ

gặp nguy hiểm. Em nhanh chóng báo động để các cán bộ rút lui, rồi chủ động

tìm cách đánh lạc hướng quân địch, thu hút chúng về phía mình.

Tiếng súng vang lên giữa núi rừng.

Kim Đồng hy sinh tại đầu Phai Mục, trên cánh đồng Nà Mạ khi mới 14

tuổi.

Tôi đã đọc câu chuyện ấy nhiều lần. Nhưng mỗi lần kể lại cho học sinh, tôi

vẫn có một cảm giác rất khó diễn tả. Có lẽ bởi trước mắt tôi hằng ngày cũng là

những cô bé, cậu bé ở tuổi ấy. Các em vẫn còn hồn nhiên, vẫn cần thầy cô nhắc

nhở từng việc nhỏ. Vậy mà hơn tám mươi năm trước, cũng ở độ tuổi ấy, Kim

Đồng đã phải đối mặt với một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Điều làm tôi xúc động không chỉ là sự hy sinh của em, mà còn là cách em

thực hiện nhiệm vụ của mình. Trong giây phút nguy hiểm, Kim Đồng đã nghĩ

đến sự an toàn của những người khác trước khi nghĩ đến bản thân.

Từ câu chuyện ấy, tôi hiểu rằng khi kể về Kim Đồng cho học sinh, tôi

không cần biến em thành một nhân vật quá xa vời. Tôi chỉ muốn các em hiểu

một điều rất gần gũi: trách nhiệm bắt đầu từ những việc mình được giao và cách

mình đối xử với những người xung quanh.

Học sinh hôm nay không phải đối mặt với chiến tranh. Các em không cần

làm những việc mà Kim Đồng từng làm. Nhưng các em có thể học ở người anh

hùng nhỏ tuổi ấy sự nghiêm túc, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm.

Đó có thể là biết nhận lỗi khi làm sai, biết giúp đỡ bạn, biết hoàn thành

nhiệm vụ của mình hay biết đứng về phía điều đúng.

Có lần, sau khi kể câu chuyện về Kim Đồng, một học sinh hỏi tôi:

“Thầy ơi, sao lúc đó bạn ấy còn nhỏ mà đã dũng cảm như vậy?”

Tôi không trả lời ngay.

Tôi nhìn những gương mặt học trò trước mặt mình và chợt nghĩ, có lẽ câu

hỏi ấy chính là điều quan trọng nhất mà câu chuyện lịch sử để lại.

Kim Đồng không sinh ra để trở thành một người hùng. Em chỉ lớn lên

trong một thời kỳ mà đất nước cần những con người biết sống có trách nhiệm.

Và trong hoàn cảnh ấy, em đã làm điều mình cần làm.

Năm 1997, Kim Đồng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực

lượng vũ trang nhân dân. Nhưng điều khiến tên tuổi của em tiếp tục sống trong

nhiều thế hệ không chỉ là một danh hiệu. Đó còn là những câu chuyện được kể

lại, những địa danh mang tên em và những ngôi trường đưa tên em đến gần với

học sinh.

Trong đó có Trường Tiểu học Kim Đồng nơi tôi đang công tác.

Có những buổi chiều sau giờ dạy, tôi đứng lại nhìn học sinh chơi trong sân

trường. Tiếng cười của các em làm không gian trở nên rất đỗi bình yên. Tôi

chợt nghĩ đến cánh đồng Nà Mạ của năm 1943 và khoảng thời gian hơn tám

mươi năm đã đi qua.

Hai khung cảnh ấy cách nhau rất xa.

Một bên là tiếng súng giữa thời chiến.

Một bên là tiếng trống trường và tiếng cười trẻ thơ.

Nhưng giữa hai thời điểm ấy có một sợi dây nối lại: cái tên Kim Đồng.

Có lẽ đó cũng là ý nghĩa sâu sắc nhất đối với tôi khi được làm việc dưới

mái trường mang tên người anh hùng thiếu niên ấy. Mỗi ngày, tôi không chỉ dạy

học sinh những kiến thức trong sách vở, mà còn có cơ hội giúp các em hiểu

thêm về những con người đã góp phần làm nên cuộc sống bình yên hôm nay.

Tôi vẫn bước qua cổng trường mỗi ngày. Vẫn nghe tiếng học sinh gọi nhau

vào lớp. Vẫn những tiết học, những giờ ra chơi và những câu chuyện rất đỗi

bình thường của tuổi thơ.

Nhưng từ khi hiểu hơn về Kim Đồng, mỗi lần nhìn thấy tên trường, tôi lại

nhớ đến cậu bé Nông Văn Dền của bản Nà Mạ.

Một cậu bé đã đi qua tuổi thiếu niên giữa thời hoa lửa.

Một người đội trưởng nhỏ tuổi đã lựa chọn bảo vệ đồng đội trong giây phút

hiểm nguy.

Và một cái tên hôm nay vẫn được gọi lên mỗi ngày dưới mái trường ở

Bình Tân.

Kim Đồng – cái tên chúng tôi gọi mỗi ngày.

Đằng sau cái tên ấy là một câu chuyện của lịch sử.

Và trách nhiệm của những người làm giáo dục chúng tôi là để câu chuyện

ấy tiếp tục được kể, để mỗi thế hệ học sinh khi lớn lên vẫn hiểu rằng hòa bình

hôm nay được đánh đổi bằng những năm tháng không bình yên của cha anh.

Đó có lẽ là cách giản dị nhất để chúng tôi gìn giữ ký ức về một người anh

hùng.

Nguồn:

https://doanthanhnien.vn/chi-tiet/nguoi-thieu-nien-dung-cam---anh-hung-kim-

dong

https://tinhdoan.caobang.gov.vn/index.php/hoat-dong-doi/tieu-su-so-luoc-5-doi-

vien-dau-tien-cua-doi-tntp-ho-chi-minh-1615.html