Kim Đồng – Cánh chim nhỏ dũng cảm của núi rừng Pác Bó
Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, dân tộc Nùng, quê ở bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng) là đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh). Tháng 5/1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập, Kim Đồng được giao nhiệm vụ làm giao liên, đưa đón cán bộ cách mạng và chuyển thư từ. Với sự thông minh, nhanh nhẹn và thuộc từng con đường ngõ hẻm trong rừng núi Cao Bằng, anh đã hoàn thành xuất sắc rất nhiều nhiệm vụ hiểm nguy. Sáng ngày 15/2/1943, trong lúc đang làm nhiệm vụ cảnh giới cho một cuộc họp quan trọng của Đảng tại gần bờ suối Lê-nin, Kim Đồng phát hiện quân Pháp đi càn về hướng địa điểm họp. Nhanh trí và bình tĩnh, anh lập tức đánh lạc hướng bằng cách hô to và chạy sang hướng ngược lại để thu hút sự chú ý của kẻ thù, tạo thời gian cho các cán bộ kịp thời rút vào rừng an toàn. Quân Pháp nổ súng, và người đội trưởng nhỏ tuổi ấy đã anh dũng hy sinh ngay bên bờ suối khi mới 14 tuổi. Tấm gương sáng ngời của anh mãi là niềm tự hào của thiếu niên nhi đồng cả nước.
Người đội trưởng đầu tiên dưới chân núi cao
Anh hùng Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền) sinh năm 1929, là người dân tộc Nùng, sinh ra và lớn lên tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Cha anh bị thực dân Pháp bắt đi phu và mất sớm, mẹ anh ốm yếu, từ nhỏ Dền đã sớm ý thức được nỗi cơ cực của người dân mất nước.
Ngày 15/5/1941, tại một góc rừng Pác Bó bên dòng suối Lê-nin, Đội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay) được thành lập gồm 5 thành viên. Nông Văn Dền được bầu làm Đội trưởng và được đặt bí danh là Kim Đồng (nghĩa là đứa trẻ vàng).
Những chuyến giao liên mưu trí
Nhiệm vụ chính của Kim Đồng và các bạn là làm giao liên, chuyển thư từ mật, bảo vệ các cuộc họp và đưa đón cán bộ cách mạng. Để làm tốt công việc, Kim Đồng thường đóng giả làm một cậu bé chăn trâu, đi bắt chim hoặc mang giỏ đi hái củi.
Có một lần, khi đang chuyển một tài liệu quan trọng giấu kỹ trong chiếc ống nứa ngụy trang dưới đáy giỏ, Kim Đồng bất ngờ bị một toán lính dõng chặn lại khám xét. Tình thế vô cùng nguy cấp. Tuy nhiên, anh không hề hoảng loạn mà chủ động bắt chuyện, giả vờ ngây ngô kể chuyện bản làng rồi nhanh trí chìa con chim sáo vừa bẫy được ra khoe để đánh lạc hướng. Bọn lính ham chơi chỉ chú ý vào con chim sáo mà bỏ qua việc lục soát kỹ chiếc giỏ. Chuyến thư mật ấy đã đến tay cán bộ an toàn.
Tiếng súng bên dòng suối Lê-nin và sự hy sinh anh dũng
Đầu năm 1943, thực dân Pháp tăng cường càn quét gắt gao vùng căn cứ Hà Quảng nhằm nhổ tận gốc các cơ sở cách mạng.
Sáng sớm ngày 15/2/1943, Kim Đồng nhận nhiệm vụ canh gác cho một cuộc họp bí mật của các cán bộ Trung ương Đảng tại một hang đá gần bản. Khi đang ẩn nấp trong bụi cây, anh phát hiện một toán quân Pháp cùng lính dõng đang lén lút bò theo khe suối, hướng thẳng về phía địa điểm họp.
Nếu bây giờ chạy về hang báo tin, bọn địch chắc chắn sẽ phát hiện ra tiếng động và ập đến ngay lập tức. Tình thế ngàn cân treo sợi tóc đòi hỏi một quyết định táo bạo. Kim Đồng quyết định dùng chính bản thân mình làm mồi nhử. Anh nhảy ra khỏi bụi rậm, cố tình lộ diện rồi chạy ngược về hướng đối diện với hang đá, đồng thời hét lớn làm vang động cả thung lũng.
"Bắt lấy nó! Có đứa chạy trốn!" – Bọn địch dính bẫy, lập tức quay súng đuổi theo và xả đạn về phía Kim Đồng. Tiếng súng nổ vang rền vang lên khắp núi rừng. Nghe thấy tiếng súng báo động, các cán bộ trong hang đã kịp thời thu dọn tài liệu và rút lui an toàn theo đường rừng phía sau.
Nhưng người đội trưởng nhỏ tuổi ấy đã không thể trở về. Một viên đạn hiểm ác của kẻ thù đã trúng vào ngực anh. Kim Đồng ngã xuống bên bờ suối Lê-nin khi vừa tròn 14 tuổi. Anh hy sinh, nhưng tiếng la và phát súng báo hiệu của anh đã bảo toàn mạng sống cho những hạt giống đỏ của cách mạng Việt Nam.
