Kim Đồng - “Cánh chim nhỏ” theo ông Ké
Giữa núi rừng Nà Mạ, xã Trường Hà một sáng sớm mùa xuân ngày 15/2/1943, tiếng súng bất ngờ vang lên, xé tan sự tĩnh lặng của núi rừng Việt Bắc. Loạt đạn của kẻ thù đã cướp đi sinh mạng của cậu bé Nông Văn Dền - Kim Đồng, Đội trưởng Đội Nhi đồng cứu quốc đầu tiên của cách mạng Việt Nam. Ở tuổi 14, Kim Đồng đã anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ Việt Minh. Sự ra đi của anh khép lại một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đã mở ra biểu tượng bất tử về tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và ý chí các
Từ cậu bé gan dạ đến đội trưởng Đội Nhi đồng cứu quốc
Mùa xuân năm 1941, sau hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt qua cột mốc 108 trở về Tổ quốc (28/1/1941), chọn Pác Bó, xã Trường Hà làm địa bàn hoạt động, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam.
Những ngày đầu ở Pác Bó, Người và cán bộ Việt Minh phải hoạt động bí mật giữa vòng vây truy lùng gắt gao của thực dân Pháp và tay sai. Nhưng trong gian nguy ấy, Người từng bước xây dựng phong trào quần chúng rộng khắp, vận động thanh niên, phụ nữ, nông dân tham gia thí điểm tổ chức Việt Minh. Đồng thời đặc biệt quan tâm tới thiếu niên, nhi đồng. Theo Người, trẻ em không chỉ là tương lai của đất nước mà ngay trong hoàn cảnh khó khăn lúc bấy giờ, các em cũng có thể góp sức cho cách mạng bằng những việc làm phù hợp với lứa tuổi.
Người giao nhiệm vụ cho anh Đức Thanh (Đàm Minh Viễn) thành lập tổ chức Hội Nhi đồng cứu quốc. Ở bản Nà Mạ, có cậu bé dân tộc Nùng, gan dạ tên là Nông Văn Dền (1929 - 1943), sinh ra trong gia đình có tinh thần yêu nước. Sau khi được anh Đức Thanh tuyên truyền về “ông Ké cách mạng”, về Đoàn Thanh niên cứu quốc và Hội Nhi đồng cứu quốc, Nông Văn Dền đã chép lại Điều lệ Hội mang về cho các bạn cùng đọc và học tập. Từ suy nghĩ giản dị “đánh Tây để cứu nước”, những thiếu niên vùng cao năm ấy bắt đầu bước vào con đường phục vụ cách mạng.
Tháng 5/1941, Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ Tám tại Pác Bó. Hội nghị hoàn chỉnh sự chuyển hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam, xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu. Trên cơ sở đó, Mặt trận Việt Minh được thành lập nhằm đoàn kết toàn dân đứng lên cứu nước, xây dựng và phát triển các tổ chức cứu quốc: Hội Thanh niên cứu quốc, Hội Phụ nữ cứu quốc, Hội Phụ lão cứu quốc… Đặc biệt, Hội nghị quyết định thành lập Hội Nhi đồng cứu quốc, giao cho Đoàn Thanh niên phụ trách công tác thiếu nhi. Chủ trương ấy cho thấy tầm nhìn rất xa của Đảng và Bác Hồ về việc chuẩn bị lớp người kế tục cho cách mạng.
Ngày 15/5/1941, tại chân núi Thoong Mạ, dưới sự chủ trì của anh Đức Thanh, trong một cuộc họp bí mật giữa rừng già, 5 thiếu niên gồm: Nông Văn Dền mang bí danh Kim Đồng, ý nghĩa “thiếu niên quý như vàng”; Nông Văn Thàn (Cao Sơn); Lý Văn Tinh (Thanh Minh); Lý Thị Xậu (Thanh Thủy); còn Lý Thị Nỳ (Thủy Tiên), Hội Nhi đồng cứu quốc đầu tiên được thành lập (Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay). Kim Đồng được tín nhiệm bầu làm đội trưởng. Nhiệm vụ của đội là làm giao thông liên lạc, canh gác, bảo vệ các cuộc họp bí mật của Việt Minh và trở thành lực lượng dự bị cho cách mạng.
Điều đặc biệt là trong mắt đồng bào Pác Bó năm ấy, các em chỉ là những đứa trẻ chăn bò, chăn trâu, lên nương, lấy củi, đi câu cá… Nhưng phía sau vẻ ngoài hồn nhiên ấy là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: đưa thư, dẫn đường, bảo vệ cán bộ, theo dõi động tĩnh quân địch. Chính sự bình dị ấy lại trở thành “tấm áo ngụy trang” hiệu quả giúp các bạn nhỏ hoàn thành nhiệm vụ.
Sự ra đời của Hội Nhi đồng cứu quốc đầu tiên không chỉ là dấu mốc mở đầu cho phong trào thiếu nhi cách mạng, mà còn thể hiện tư tưởng lớn của Bác Hồ về công tác giáo dục thế hệ trẻ. Ngay trong những năm tháng gian khổ nhất của cách mạng, Người vẫn nghĩ đến việc bồi dưỡng lớp người kế tục cho dân tộc. Những cậu bé, cô bé vùng Pác Bó năm ấy chính là những “hạt giống đỏ” đầu tiên được Bác Hồ gieo xuống từ nơi đầu nguồn cách mạng Việt Nam.
