KIM ĐỒNG – CẬU BÉ NGƯỜI NÙNG VÀ NHIỆM VỤ CUỐI CÙNG
Có những người anh hùng đi vào lịch sử khi tuổi đời còn rất trẻ. Có những chiến công được viết bằng những trận đánh lớn, nhưng cũng có những sự hy sinh bắt đầu từ một công việc tưởng như rất nhỏ: đưa một lá thư, dẫn đường cho cán bộ, quan sát địch, truyền tin cho đồng đội. Kim Đồng là một trong những người như thế.
KIM ĐỒNG – CẬU BÉ NGƯỜI NÙNG VÀ NHIỆM VỤ CUỐI CÙNG
Có những người anh hùng đi vào lịch sử khi tuổi đời còn rất trẻ.
Có những chiến công được viết bằng những trận đánh lớn, nhưng cũng có những sự hy sinh bắt đầu từ một công việc tưởng như rất nhỏ: đưa một lá thư, dẫn đường cho cán bộ, quan sát địch, truyền tin cho đồng đội.
Kim Đồng là một trong những người như thế.
Tên thật của anh là Nông Văn Dền, người dân tộc Nùng, quê ở bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng.
Anh sinh năm 1929.
Nếu còn sống, Kim Đồng hôm nay có thể đã là một cụ già.
Nhưng lịch sử đã giữ lại hình ảnh của anh mãi mãi ở tuổi thiếu niên – với chiếc mũ ca-lô, chiếc túi nhỏ và những bước chân nhanh nhẹn trên con đường núi Cao Bằng.
1. Cậu bé Nông Văn Dền giữa núi rừng Cao Bằng
Những năm đầu thập niên 1940, Cao Bằng là một trong những địa bàn quan trọng của phong trào cách mạng.
Tại những bản làng vùng núi, cán bộ cách mạng hoạt động bí mật, tuyên truyền và vận động nhân dân tham gia phong trào cứu nước.
Nông Văn Dền sinh ra trong một gia đình dân tộc Nùng ở bản Nà Mạ.
Tuổi thơ của cậu gắn với núi rừng, bản làng và cuộc sống của đồng bào vùng cao.
Nhưng đó không phải là một tuổi thơ bình yên.
Đất nước đang chìm trong cảnh mất nước.
Các lực lượng cách mạng phải hoạt động bí mật.
Cán bộ thường xuyên phải di chuyển qua những con đường rừng, tránh sự truy lùng của địch.
Trong hoàn cảnh ấy, những thiếu niên như Nông Văn Dền cũng sớm tham gia giúp đỡ cách mạng.
Các em thông thuộc đường rừng.
Biết tiếng địa phương.
Biết quan sát.
Và quan trọng hơn cả, các em có thể đi lại mà ít bị nghi ngờ.
2. Người đội viên đầu tiên
Ngày 15 tháng 5 năm 1941, tại Pác Bó, Cao Bằng, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập.
Nông Văn Dền là một trong những đội viên đầu tiên.
Anh được giao nhiệm vụ liên lạc, đưa đón cán bộ, chuyển thư từ và theo dõi tình hình hoạt động của địch.
Từ đó, cậu bé Nông Văn Dền mang bí danh Kim Đồng.
Cái tên ấy về sau trở thành một biểu tượng đặc biệt của thiếu nhi Việt Nam.
Kim Đồng không cầm súng ra trận như những người lính trưởng thành.
Nhiệm vụ của anh là làm liên lạc.
Nhưng đó là một nhiệm vụ không hề đơn giản.
Một lá thư nếu rơi vào tay địch có thể khiến cả một cơ sở cách mạng bị lộ.
Một cán bộ nếu bị phát hiện có thể bị bắt.
Một tin tức nếu truyền chậm có thể gây nguy hiểm cho nhiều người.
Vì vậy, mỗi chuyến đi của Kim Đồng đều đòi hỏi sự nhanh trí, bình tĩnh và lòng dũng cảm.
3. Những con đường rừng
Hãy hình dung một cậu bé tuổi thiếu niên đi giữa núi rừng Cao Bằng.
Không có điện thoại.
Không có phương tiện liên lạc hiện đại.
Không có bản đồ điện tử.
Những con đường chủ yếu là đường rừng.
Có những ngày mưa, đường trơn trượt.
Có những đêm tối, chỉ có ánh trăng hoặc ánh lửa từ những bản làng xa.
Kim Đồng phải dựa vào sự thông thuộc địa hình và khả năng quan sát để hoàn thành nhiệm vụ.
Cậu biết những con đường nào có thể đi.
Biết những nơi nào cần tránh.
Biết cách quan sát dấu hiệu bất thường.
Và biết rằng chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến bản thân và đồng đội gặp nguy hiểm.
Những nhiệm vụ ấy đã giúp Kim Đồng trưởng thành rất nhanh.
Cậu không còn chỉ là một cậu bé trong bản.
Cậu đã trở thành một đội viên cách mạng thực sự.
4. Một người đội viên luôn đặt nhiệm vụ lên trước
Điều đáng quý ở Kim Đồng không chỉ là lòng dũng cảm.
Đó còn là tinh thần trách nhiệm.
Những công việc được giao, dù nhỏ, anh đều cố gắng hoàn thành.
Đối với một tổ chức hoạt động bí mật, mỗi người đều có một vị trí.
Người làm nhiệm vụ liên lạc phải bảo đảm thông tin.
Người bảo vệ phải cảnh giới.
Người tuyên truyền phải vận động nhân dân.
Kim Đồng hiểu rằng mình đang góp một phần nhỏ vào công việc lớn của cách mạng.
Đó cũng là một bài học rất đáng suy ngẫm đối với thanh thiếu nhi hôm nay.
Không phải cứ làm việc lớn mới gọi là cống hiến.
Đôi khi, một việc nhỏ được làm nghiêm túc cũng có thể giúp ích cho tập thể.
5. Buổi sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943
Ngày 15 tháng 2 năm 1943 là ngày cuối cùng trong cuộc đời Kim Đồng.
Sáng hôm ấy, Kim Đồng nhận nhiệm vụ bảo vệ và đưa cán bộ cách mạng về địa điểm an toàn.
Trong lúc làm nhiệm vụ, anh phát hiện quân địch đang tiến gần.
Tình huống trở nên nguy hiểm.
Nếu để địch phát hiện nơi cán bộ đang hoạt động, nhiều người có thể bị bắt.
Kim Đồng nhanh chóng tìm cách báo động.
Anh tìm cách thu hút sự chú ý của quân địch về phía mình, tạo điều kiện để cán bộ rút lui.
Trong lúc thực hiện nhiệm vụ, Kim Đồng bị địch bắn và hy sinh.
Anh mới 14 tuổi.
Một cậu bé 14 tuổi đã dùng sự nhanh trí và lòng dũng cảm của mình để bảo vệ cán bộ cách mạng.
Anh đã hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng.
6. Một sự hy sinh không vô nghĩa
Kim Đồng không có cơ hội nhìn thấy ngày Cách mạng Tháng Tám thành công.
Không được chứng kiến ngày đất nước giành độc lập.
Không được nhìn thấy lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong ngày Quốc khánh.
Không được tiếp tục học tập và trưởng thành như những bạn bè cùng trang lứa.
Nhưng sự hy sinh của anh không vô nghĩa.
Tên tuổi Kim Đồng trở thành biểu tượng của thiếu nhi Việt Nam.
Năm 1997, Kim Đồng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Ngày nay, tên Kim Đồng được đặt cho nhiều trường học, đường phố, tổ chức Đội và các công trình dành cho thiếu nhi trên khắp cả nước.
Nhưng điều quan trọng hơn cả là câu chuyện về anh vẫn được kể lại cho các thế hệ trẻ.
7. Từ Kim Đồng nghĩ về thiếu nhi hôm nay
Kim Đồng hy sinh khi mới 14 tuổi.
Ngày nay, một em nhỏ 14 tuổi có thể đang ngồi trong lớp học.
Có thể đang tập văn nghệ.
Có thể đang chơi thể thao.
Có thể đang sử dụng điện thoại, máy tính và internet.
Các em được sống trong điều kiện hòa bình.
Đó là điều mà thế hệ Kim Đồng không có.
Vì vậy, khi kể về Kim Đồng, chúng ta không phải để các em phải sống như thời chiến.
Điều cần giáo dục là tinh thần của Kim Đồng:
Tinh thần trách nhiệm.
Lòng yêu quê hương.
Sự dũng cảm.
Ý thức giúp đỡ cộng đồng.
Biết đặt lợi ích chung bên cạnh lợi ích của bản thân.
Nếu Kim Đồng ngày trước dùng sự nhanh nhẹn của mình để đưa tin cho cách mạng, thì thiếu nhi hôm nay có thể dùng tri thức và công nghệ để giúp ích cho cộng đồng.
Nếu Kim Đồng ngày trước biết quan sát để bảo vệ cán bộ, thì thiếu nhi hôm nay cần biết bảo vệ bản thân, bạn bè và cộng đồng trước những nguy cơ trong cuộc sống và trên môi trường mạng.
Thời đại thay đổi.
Nhưng những phẩm chất tốt đẹp vẫn còn nguyên giá trị.
8. Kim Đồng và bài học về trách nhiệm
Câu chuyện Kim Đồng đặt ra một bài học rất giản dị:
Không ai quá nhỏ để làm một việc có ích.
Một em nhỏ có thể giúp đỡ cha mẹ.
Một học sinh có thể giúp đỡ bạn bè.
Một đội viên có thể tham gia hoạt động bảo vệ môi trường.
Một đoàn viên có thể tham gia tình nguyện giúp người dân.
Một thanh niên có thể đem kiến thức công nghệ của mình hướng dẫn người cao tuổi sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Những việc ấy có thể không tạo ra những chiến công lớn.
Nhưng mỗi hành động tốt đều góp phần làm cho cộng đồng tốt đẹp hơn.
Đó chính là cách thế hệ hôm nay tiếp nối truyền thống của những người đi trước.
9. Từ bản Nà Mạ đến những thế hệ hôm nay
Ngày nay, về bản Nà Mạ, du khách có thể tìm hiểu về cuộc đời Kim Đồng.
Nơi đây không chỉ là một địa danh lịch sử.
Đó còn là nơi nhắc nhở mỗi người về một thế hệ thiếu niên đã sống trong những năm tháng đất nước đầy gian khổ.
Kim Đồng không phải là một nhân vật xa lạ trong lịch sử.
Anh từng là một cậu bé.
Cũng từng có gia đình.
Cũng từng có những ngày tháng tuổi thơ.
Nhưng hoàn cảnh lịch sử đã khiến cậu bé ấy trưởng thành sớm.
Và khi Tổ quốc cần, Kim Đồng đã làm điều mà một người đội viên có thể làm: hoàn thành nhiệm vụ được giao bằng tất cả trách nhiệm và lòng dũng cảm.
10. Lời kết – Khi tuổi nhỏ làm việc lớn
Ngày 15 tháng 2 năm 1943, Kim Đồng hy sinh.
Anh mới 14 tuổi.
Tuổi đời ngắn ngủi.
Nhưng câu chuyện của anh đã sống hơn tám thập kỷ và vẫn tiếp tục được kể.
Có lẽ điều đẹp nhất khi nhắc đến Kim Đồng không phải là nói rằng anh đã làm những điều phi thường.
Mà là nhìn thấy trong một cậu bé bình thường những phẩm chất phi thường: lòng yêu nước, sự thông minh, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm.
Thế hệ hôm nay may mắn được lớn lên trong hòa bình.
Chúng ta không phải đối diện với những hiểm nguy mà Kim Đồng từng đối mặt.
Nhưng chúng ta có những nhiệm vụ của thời đại mình.
Đó là học tập.
Là rèn luyện.
Là sống có trách nhiệm.
Là giữ gìn truyền thống.
Là bảo vệ môi trường.
Là giúp đỡ người yếu thế.
Là sử dụng tri thức và công nghệ để phục vụ cộng đồng.
Và trên hết, là biết trân trọng cuộc sống hòa bình mà bao thế hệ đã đánh đổi bằng tuổi trẻ của mình.
Kim Đồng đã không kịp lớn.
Nhưng từ sự hy sinh của người đội viên nhỏ tuổi ấy, nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam đã lớn lên với một niềm tự hào.
Một cậu bé 14 tuổi đã để lại cho lịch sử một bài học lớn: tuổi nhỏ không có nghĩa là không thể làm được những việc có ích cho quê hương, đất nước.
Và hôm nay, mỗi đội viên, mỗi đoàn viên, mỗi người trẻ hãy tự hỏi:
“Mình có thể làm gì, ngay từ hôm nay, để xứng đáng với những người đã dành cả tuổi thơ, tuổi trẻ và cuộc đời mình cho Tổ quốc?”
