KIM ĐỒNG – CẬU BÉ NÙNG VÀ BÀI HỌC VỀ TRÁCH NHIỆM
"Anh là anh Kim Đồng Người anh hùng tuổi nhỏ Đã anh dũng hy sinh Vì quê hương đất nước Nhưng Kim Đồng sống mãi Nêu gương sáng muôn đời *Cho tuổi thơ *Việt Nam Luôn chăm ngoan, học tốt!"
KIM ĐỒNG – CẬU BÉ NÙNG VÀ BÀI HỌC VỀ TRÁCH NHIỆM
Có những người chỉ sống mười mấy năm,
nhưng câu chuyện về họ được kể lại suốt nhiều thế hệ.
Các em học sinh thân mến!
Hôm nay, thầy/cô muốn kể cho các em nghe câu chuyện về một cậu bé người Nùng ở vùng núi Cao Bằng.
Cậu bé ấy tên là Nông Văn Dền.
Nhưng có lẽ các em quen với một cái tên khác hơn:
KIM ĐỒNG.
Một cái tên rất quen thuộc.
Tên của nhiều trường học.
Tên của nhiều Liên đội.
Tên của nhiều con đường.
Và đặc biệt, là tên của một người thiếu niên đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi thơ Việt Nam.
1. KIM ĐỒNG CŨNG TỪNG LÀ MỘT CẬU BÉ NHƯ CÁC EM
Kim Đồng sinh năm 1929, tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng.
Cậu là người dân tộc Nùng.
Sinh ra ở một vùng núi, cuộc sống của gia đình còn nhiều khó khăn.
Cha mất sớm.
Mẹ sức khỏe yếu.
Vì hoàn cảnh gia đình, từ nhỏ Dền đã phải làm nhiều công việc để giúp đỡ người thân.
Các em thử nghĩ xem.
Nếu hôm nay một bạn trong lớp phải giúp bố mẹ:
lấy nước;
chăn trâu;
làm nương;
trông em;
quét dọn nhà cửa...
thì những việc ấy có đáng quý không?
Có.
Bởi giúp đỡ gia đình cũng là một cách thể hiện trách nhiệm.
Kim Đồng ngày ấy cũng vậy.
Cậu không nghĩ:
“Mình còn nhỏ, việc của người lớn không liên quan đến mình.”
Ngược lại, càng khó khăn, cậu càng sớm biết tự lập.
2. MỘT CẬU BÉ BIẾT SỐNG VÌ GIA ĐÌNH
Có một chi tiết rất xúc động trong câu chuyện về Kim Đồng.
Anh trai của Dền tham gia hoạt động cách mạng.
Để anh có điều kiện làm nhiệm vụ, khi mới khoảng 12 tuổi, Dền đã thay anh làm một số công việc nặng nhọc.
Một cậu bé 12 tuổi!
Các em thử hình dung.
12 tuổi có thể là học sinh lớp 6.
Ở tuổi ấy, chúng ta còn đang làm quen với trường THCS.
Còn Kim Đồng đã biết:
“Nếu mình làm được việc này thì anh mình có thể yên tâm làm nhiệm vụ.”
Đó là một suy nghĩ rất giản dị.
Nhưng phía sau nó là một phẩm chất rất lớn:
Biết nghĩ cho người khác.
3. TỪ MỘT CẬU BÉ, KIM ĐỒNG TRỞ THÀNH NGƯỜI LIÊN LẠC
Trong những năm đất nước còn chiến tranh, Kim Đồng tham gia làm nhiệm vụ liên lạc.
Công việc của cậu không phải là những việc quá lớn lao.
Chủ yếu là:
đưa thư, truyền tin, dẫn đường, đưa đón cán bộ và quan sát tình hình.
Các em hãy thử tưởng tượng một chút.
Ngày nay, nếu muốn nhắn cho một người bạn, chúng ta chỉ cần:
📱 mở điện thoại,
💬 gửi một tin nhắn,
⚡ vài giây sau người kia có thể nhận được.
Nhưng ngày ấy thì không có điện thoại.
Không Internet.
Không mạng xã hội.
Một lá thư muốn đến được nơi cần đến phải nhờ những người liên lạc.
Và Kim Đồng là một trong những thiếu niên làm công việc ấy.
4. ĐIỀU ĐÁNG QUÝ NHẤT KHÔNG PHẢI LÀ CẬU “GAN DẠ”
Khi nhắc đến Kim Đồng, chúng ta thường nghĩ đến hai chữ:
DŨNG CẢM.
Điều đó đúng.
Nhưng nếu chỉ nói Kim Đồng dũng cảm thì vẫn chưa đủ.
Điều đáng quý hơn là:
Kim Đồng có ý thức trách nhiệm.
Khi được giao việc, cậu cố gắng hoàn thành.
Khi thấy đồng đội cần giúp đỡ, cậu tìm cách hỗ trợ.
Khi nhận nhiệm vụ, cậu hiểu rằng công việc của mình có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của những người khác.
Đó chính là sự trưởng thành.
5. BUỔI SÁNG TRONG SƯƠNG MÙ
Ngày 15 tháng 2 năm 1943.
Kim Đồng đang làm nhiệm vụ liên lạc.
Trong lúc các cán bộ đang họp, cậu phát hiện quân Pháp đang tiến gần.
Kim Đồng hiểu rằng:
Nếu những người đang họp không biết nguy hiểm đang đến, họ có thể gặp nguy hiểm.
Cậu lập tức tìm cách báo động và đánh hướng chú ý của đối phương ra xa nơi cán bộ đang họp.
Cậu chạy về phía khác để báo hiệu.
Nhờ vậy, những người đang làm nhiệm vụ có thời gian rút lên căn cứ an toàn.
Nhưng Kim Đồng đã không trở về.
Cậu hy sinh khi mới 14 tuổi.
Một cậu bé.
14 tuổi.
Độ tuổi mà hôm nay nhiều học sinh đang ngồi trong lớp học.
Đang cười đùa cùng bạn bè.
Đang lo bài kiểm tra ngày mai.
Đang háo hức chờ một trận bóng.
Đang mơ về tương lai.
Kim Đồng cũng từng là một cậu bé như thế.
Nhưng hoàn cảnh lịch sử đã khiến cậu phải trưởng thành quá sớm.
6. KIM ĐỒNG ĐỂ LẠI CHO CHÚNG TA ĐIỀU GÌ?
Các em thân mến!
Ngày hôm nay, chúng ta không sống trong chiến tranh.
Chúng ta không phải làm nhiệm vụ giao liên.
Không phải đối mặt với những hiểm nguy mà thế hệ Kim Đồng từng trải qua.
Vậy chúng ta học được gì từ Kim Đồng?
Thầy/cô nghĩ rằng có ít nhất 5 điều.
🌱 BÀI HỌC THỨ NHẤT: BIẾT YÊU GIA ĐÌNH
Kim Đồng từ nhỏ đã biết giúp đỡ mẹ và anh chị.
Vậy hôm nay, chúng ta có thể làm gì?
Rất đơn giản.
Sau giờ học:
Phụ mẹ quét nhà.
Giúp bố việc nhỏ.
Trông em khi cần.
Tự sắp xếp sách vở.
Không để bố mẹ phải nhắc đi nhắc lại.
Đừng nghĩ:
“Việc này nhỏ quá, không đáng kể.”
Một gia đình hạnh phúc được tạo nên từ rất nhiều việc nhỏ như thế.
🌱 BÀI HỌC THỨ HAI: ĐƯỢC GIAO VIỆC THÌ CỐ GẮNG LÀM TỐT
Ở trường, mỗi em đều có những nhiệm vụ.
Trực nhật.
Làm vệ sinh lớp.
Chăm sóc bồn hoa.
Tham gia hoạt động Đội.
Chuẩn bị bài.
Giúp đỡ bạn.
Có khi các em nghĩ:
“Không làm cũng chẳng sao.”
Nhưng nếu ai cũng nghĩ như vậy thì lớp học sẽ thế nào?
Một tập thể tốt không cần tất cả mọi người đều giỏi.
Nhưng cần mọi người có trách nhiệm.
Kim Đồng là một tấm gương về điều đó.
🌱 BÀI HỌC THỨ BA: KHÔNG NGẠI KHÓ
Kim Đồng lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn.
Nhưng khó khăn không khiến cậu bỏ cuộc.
Còn chúng ta hôm nay?
Có thể một số bạn học chưa tốt.
Có bạn đọc còn chậm.
Có bạn viết chưa đẹp.
Có bạn chưa tự tin khi đứng trước lớp.
Có bạn hoàn cảnh gia đình còn khó khăn.
Nhưng các em hãy nhớ:
Khó khăn không quyết định tương lai của em.
Điều quyết định là:
Em có chịu cố gắng hay không.
Một ngày học thêm một chút.
Một tuần tiến bộ một chút.
Một tháng tốt hơn một chút.
Rồi sẽ đến lúc các em nhìn lại và nhận ra:
“Mình đã tiến bộ rất nhiều.”
🌱 BÀI HỌC THỨ TƯ: HÃY BIẾT BẢO VỆ BẠN BÈ
Kim Đồng luôn đặt nhiệm vụ chung lên trên lợi ích riêng.
Ngày nay, chúng ta không cần làm những việc nguy hiểm để chứng minh lòng dũng cảm.
Dũng cảm đôi khi rất đơn giản.
Thấy bạn bị bắt nạt, không đứng nhìn và cổ vũ.
Thấy bạn buồn, biết hỏi thăm.
Thấy bạn học yếu, biết giúp đỡ.
Thấy bạn mắc lỗi, khuyên bạn sửa sai.
Thấy một vụ việc nguy hiểm, biết báo ngay cho thầy cô.
Đó cũng là dũng cảm.
🌱 BÀI HỌC THỨ NĂM: HÃY SỐNG CÓ ÍCH
Kim Đồng chỉ sống 14 năm.
Nhưng 14 năm ấy đã để lại một câu chuyện mà nhiều thế hệ vẫn nhớ.
Điều đó khiến chúng ta tự hỏi:
“Mình đang sử dụng tuổi trẻ của mình như thế nào?”
Mỗi ngày chúng ta có 24 giờ.
Có thời gian học.
Có thời gian chơi.
Có thời gian dùng điện thoại.
Có thời gian xem TikTok, YouTube, Facebook...
Điều đó không xấu.
Nhưng hãy tự hỏi:
Sau một ngày, mình đã làm được điều gì có ích?
Hôm nay mình đã học thêm được điều gì?
Đã giúp được ai?
Đã làm bố mẹ vui chưa?
Đã làm thầy cô yên tâm chưa?
Đã làm lớp học tốt hơn chưa?
Nếu câu trả lời là có, thì ngày hôm ấy đã có ý nghĩa.
7. KIM ĐỒNG VÀ CHIẾC KHĂN QUÀNG ĐỎ
Các em thân mến!
Mỗi sáng đến trường, các em nhìn thấy những chiếc khăn quàng đỏ.
Có thể chúng ta đã quá quen thuộc nên đôi khi không để ý.
Nhưng đằng sau màu đỏ ấy là cả một truyền thống.
Có những thiếu niên đã từng góp sức cho đất nước trong những năm tháng khó khăn.
Có những người đã hy sinh khi tuổi đời còn rất nhỏ.
Kim Đồng là một trong những người như thế.
Vì vậy, khi đeo khăn quàng đỏ, chúng ta hãy nhớ rằng:
Chiếc khăn không làm chúng ta trở thành người tốt.
Chính hành động của chúng ta mới làm cho màu khăn ấy trở nên đẹp hơn.
8. NẾU KIM ĐỒNG ĐẾN TRƯỜNG CÙNG CHÚNG TA HÔM NAY...
Thầy/cô muốn các em thử tưởng tượng.
Nếu Kim Đồng sống trong thời đại hôm nay và được đến trường cùng các em...
Có lẽ cậu cũng sẽ phải làm bài tập.
Cũng có thể bị thầy cô nhắc khi chưa hoàn thành nhiệm vụ.
Có thể chơi bóng cùng các bạn.
Có thể thích những trò chơi trên điện thoại.
Có thể cũng có những lúc mệt mỏi.
Nhưng có một điều chắc chắn:
Cậu sẽ hiểu giá trị của việc được học tập.
Bởi Kim Đồng đã từng sống trong thời đại mà việc học của trẻ em vô cùng khó khăn.
Còn hôm nay, chúng ta có:
📚 sách giáo khoa,
🏫 trường lớp,
👩🏫 thầy cô,
👨👩👧 gia đình,
💻 công nghệ,
🌏 cả một thế giới rộng lớn để khám phá.
Vậy thì...
Chúng ta càng phải biết trân trọng cơ hội học tập của mình.
9. MỘT CÂU HỎI DÀNH CHO MỖI HỌC SINH
Trước khi kết thúc câu chuyện hôm nay, thầy/cô muốn mỗi em tự trả lời một câu hỏi:
“Nếu Kim Đồng có thể nhìn thấy tuổi trẻ của em hôm nay, em muốn cậu ấy nhìn thấy điều gì?”
Một học sinh chăm chỉ?
Một người bạn tốt?
Một đội viên có trách nhiệm?
Một người con biết yêu thương cha mẹ?
Một học sinh biết vượt qua khó khăn?
Hay một người luôn cố gắng trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình?
Câu trả lời nằm trong chính những việc các em làm mỗi ngày.
🌺 LỜI KẾT – NGỌN LỬA TỪ NÀ MẠ
Các em học sinh thân mến!
Từ một bản làng nhỏ ở Cao Bằng, tên tuổi của một cậu bé người Nùng đã đi rất xa.
Nông Văn Dền – Kim Đồng.
Cậu không có một tuổi thơ dài.
Không có một cuộc đời dài.
Nhưng đã để lại một tấm gương sáng về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu quê hương.
Hôm nay, chúng ta không cần phải trở thành một Kim Đồng thứ hai.
Bởi mỗi thời đại có một cách để tuổi trẻ cống hiến.
Thời của Kim Đồng là những năm tháng chiến đấu gian khổ.
Còn thời của chúng ta là thời đại của:
tri thức, công nghệ, học tập và xây dựng quê hương.
Vì thế, các em hãy biến lòng biết ơn thành hành động:
Học tập chăm chỉ hơn.
Sống kỷ luật hơn.
Yêu thương gia đình hơn.
Đoàn kết với bạn bè hơn.
Có trách nhiệm với lớp học, nhà trường và cộng đồng.
Và quan trọng nhất:
Đừng bao giờ nghĩ rằng mình còn nhỏ nên không thể làm được điều có ích.
Kim Đồng đã từng là một cậu bé.
Nhưng chính một cậu bé ấy đã để lại một câu chuyện lớn.
Hôm nay, các em cũng đang có một tuổi trẻ của riêng mình.
Hãy sống sao để sau này, khi nhìn lại, các em có thể mỉm cười và nói:
“Tuổi thơ của mình đã không trôi qua vô ích.”
Kim Đồng đã trao lại cho tuổi trẻ một ngọn lửa.
Ngọn lửa ấy bắt đầu từ Nà Mạ – Cao Bằng.
Và hôm nay...
ngọn lửa ấy vẫn đang được tiếp nối trong mỗi đội viên chúng ta.
