Kim Đồng
Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền (1929–1943), là người dân tộc Nùng, quê ở Nà Mạ, Cao Bằng và là một trong năm đội viên đầu tiên, đồng thời là đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc – tiền thân của Đội TNTP Hồ Chí Minh. Trong quá trình làm liên lạc, anh luôn thể hiện sự mưu trí, gan dạ. Rạng sáng 15/2/1943, khi phát hiện quân Pháp đang vây bắt cán bộ cách mạng, Kim Đồng đã đánh lạc hướng địch, giúp cán bộ rút lui an toàn và anh anh dũng hy sinh khi mới 14 tuổi. Năm 1997, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Kim Đồng sinh ra và lớn lên tại Nà Mạ, Cao Bằng, trong một gia đình nông dân và trong một vùng quê sớm có phong trào cách mạng. Từ khi còn nhỏ, anh đã được tiếp xúc với cán bộ Việt Minh và dần được giác ngộ cách mạng. Anh cùng những thiếu niên khác trong làng đảm nhận những công việc tưởng như nhỏ bé nhưng vô cùng nguy hiểm như đưa thư, chuyển tài liệu, dẫn đường, đưa đón cán bộ và canh gác những cuộc họp bí mật. Tháng 5/1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập tại Nà Mạ, Kim Đồng là một trong năm đội viên đầu tiên và được bầu làm đội trưởng.
Đặc biệt, ngày 14/2/1943, Kim Đồng được giao nhiệm vụ đưa tài liệu mật về Đào Ngạn và đưa một cán bộ trở về Pác Bó. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, trên đường trở về gần Nà Mạ, anh bất ngờ nghe thấy tiếng chó sủa liên tục và nhận ra có điều bất thường. Kim Đồng nhớ rằng đêm hôm đó có một cuộc họp quan trọng của Tổng bộ Việt Minh nên lập tức trở về báo tin cho các đội viên để cảnh báo cán bộ.
Sau khi báo tin, thay vì tìm cách chạy trốn để bảo toàn tính mạng, Kim Đồng chủ động đi theo hướng khác nhằm thu hút sự chú ý của quân địch. Anh chạy về phía bờ suối, khiến quân Pháp và lực lượng tay sai tập trung truy đuổi mình, qua đó tạo khoảng thời gian quý giá để các cán bộ cách mạng rút khỏi nơi họp và lên núi an toàn. Khi đến khu vực đầu Phai Mục, quân địch nổ súng. Tiếng súng ấy vừa cướp đi sinh mạng của Kim Đồng, vừa trở thành tín hiệu báo động để các cán bộ kịp thời rút lui. Rạng sáng ngày 15/2/1943, Kim Đồng hy sinh khi mới 14 tuổi.
Sự hy sinh của Kim Đồng đã trở thành một biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần “tuổi nhỏ chí lớn”. Dù tuổi đời còn rất trẻ, anh đã dũng cảm đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm và đặt sự an toàn của đồng đội, cán bộ cách mạng lên trên tính mạng của bản thân. Năm 1997, Kim Đồng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh người đội trưởng thiếu niên Kim Đồng đến nay vẫn được nhắc đến như một tấm gương về lòng yêu nước, sự mưu trí, lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm cho các thế hệ thiếu nhi Việt Nam


