KIM ĐỒNG: NGHĨA SĨ NHỎ TUỔI VÀ NGỌN CỜ ĐẦU CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, Kim Đồng là cái tên đã trở nên quen thuộc với nhiều thế hệ người Việt Nam. Người thiếu niên dân tộc Nùng ấy không chỉ là đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh) mà còn là biểu tượng vĩnh cửu về lòng dũng cảm, sự thông minh và tinh thần hy sinh vì Tổ quốc của tuổi trẻ.
Người con đất Hà Quảng và cơ duyên với cách mạng
Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo giữa vùng quê giàu truyền thống yêu nước, từ nhỏ Dền đã sớm chứng kiến cảnh tàn bạo của chính quyền thực dân phong kiến.
Năm 1941, khi Bác Hồ về Nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng tại Pắc Bó, phong trào Việt Minh phát triển mạnh mẽ tại Cao Bằng. Ngày 15 tháng 5 năm 1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc làng Nà Mạ được thành lập. Nông Văn Dền được bầu làm Đội trưởng và lấy bí danh là Kim Đồng.
Mưu trí, dũng cảm trên mặt trận liên lạc
Nhiệm vụ chủ yếu của Kim Đồng và các đồng đội nhỏ tuổi (như Cao Sơn, Thanh Minh, Thủy Tiên, Thanh Thủy) là làm liên lạc, chuyển thư từ, tài liệu bí mật và canh gác cho các cuộc họp của cán bộ cách mạng.
Dù tuổi đời còn rất trẻ, Kim Đồng đã thể hiện sự nhanh trí, linh hoạt tuyệt vời. Anh nghĩ ra nhiều cách ngụy trang tài liệu trong gùi củi, giỏ rau, giả vờ đi chăn trâu, câu cá hay chơi đùa để qua mắt các trạm gác và đồn bốt mật thám của địch. Nhiều lần bị kẻ thù nghi ngờ dừng lại xét hỏi, bằng sự bình tĩnh và ứng biến thông minh, anh đều khéo léo vượt qua hiểm nguy, bảo vệ an toàn cho cán bộ.
Tiếng súng báo động và sự hy sinh bất tử
Sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, trong khi làm nhiệm vụ canh gác cuộc họp của Lực lượng Cách mạng tại làng Nà Mạ, Kim Đồng phát hiện một toán lính Pháp đang bí mật bao vây khu vực.
Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu chạy lùi về báo tin thì lính Pháp sẽ phát hiện ra căn cứ, còn nếu đứng yên thì cuộc họp sẽ bị bất ngờ tập kích. Kim Đồng đã đưa ra quyết định táo bạo: anh cố tình chạy lội qua sông, gây tiếng động lớn và la hớn để thu hút sự chú ý của quân địch về phía mình.
Mắc bẫy, kẻ thù tập trung dồn đuổi và nổ súng về phía Kim Đồng. Tiếng súng báo động vang lên giúp các cán bộ cách mạng kịp thời tẩu thoát an toàn vào rừng. Tuy nhiên, Kim Đồng đã bị trúng đạn và hy sinh ngay bên bờ suối Lenin khi mới vừa tròn 14 tuổi.
Tấm gương sáng ngời cho các thế hệ măng non
Sự hy sinh anh dũng của Kim Đồng đã trở thành tấm gương chói lọi cho phong trào thiếu niên cả nước. Tháng 9 năm 1997, Nông Văn Dền (Kim Đồng) được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Mộ và Khu di tích lịch sử Kim Đồng tại Hà Quảng, Cao Bằng ngày nay trở thành địa danh lịch sử giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ. Hình ảnh người Đội trưởng đầu tiên tay cầm chim câu, ngẩng cao đầu mãi là niềm tự hào và động lực phấn đấu của hàng triệu thiếu niên, nhi đồng Việt Nam.
