Kim Đồng – Người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc

Kim Đồng, tên thật Nông Văn Dền, là thiếu niên dân tộc Nùng ở Cao Bằng, một trong những đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc. Em làm nhiệm vụ liên lạc, góp phần bảo vệ cán bộ cách mạng và hy sinh ngày 15/2/1943 khi mới 14 tuổi.

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Em lớn lên tại vùng Pác Bó – nơi phong trào cách mạng phát triển mạnh trong những năm trước Cách mạng Tháng Tám.

Ngày 15/5/1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập tại Pác Bó. Đây là tổ chức dành cho thiếu nhi tham gia hỗ trợ phong trào cách mạng. Kim Đồng là một trong những đội viên đầu tiên và được giao làm đội trưởng. Sau Cách mạng Tháng Tám, tổ chức này đổi tên thành Hội Nhi đồng Cứu quốc.

Là một thiếu niên, Kim Đồng không trực tiếp đảm nhiệm những công việc vượt quá khả năng của mình. Em chủ yếu thực hiện nhiệm vụ liên lạc, đưa đón cán bộ, truyền tin và quan sát tình hình. Những công việc tưởng như nhỏ bé ấy lại có ý nghĩa quan trọng trong điều kiện hoạt động bí mật, khi các cán bộ cách mạng thường xuyên phải tránh sự phát hiện của đối phương.

Qua lời kể của những người từng hoạt động cùng Kim Đồng, em được đánh giá là nhanh nhẹn, thông minh và có khả năng xử lý tình huống tốt. Kim Đồng hiểu rõ địa hình quê hương và sử dụng sự quen thuộc ấy để thực hiện nhiệm vụ liên lạc.

Ngày 15/2/1943, trong lúc đang làm nhiệm vụ bảo vệ một cuộc họp của cán bộ cách mạng, Kim Đồng phát hiện lực lượng đối phương tiến đến. Em tìm cách báo động và tạo điều kiện để các cán bộ rút khỏi khu vực an toàn. Trong quá trình đó, Kim Đồng hy sinh khi mới 14 tuổi.

Sự hy sinh của Kim Đồng diễn ra trước Cách mạng Tháng Tám hơn hai năm. Tuy nhiên, câu chuyện của em đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu về sự tham gia của thiếu nhi trong phong trào cách mạng trước năm 1945.

Sau này, hình ảnh Kim Đồng được nhắc đến rộng rãi trong giáo dục truyền thống thiếu nhi. Tên em được đặt cho nhiều trường học, đường phố và tổ chức thiếu nhi trên cả nước.

Điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện về Kim Đồng không nằm ở tuổi tác, mà ở tinh thần trách nhiệm. Khi đất nước còn trong hoàn cảnh khó khăn, một thiếu niên đã thực hiện những nhiệm vụ phù hợp với khả năng của mình và đặt sự an toàn của đồng đội, cán bộ cách mạng lên trên bản thân. Chính điều đó khiến Kim Đồng trở thành một biểu tượng được nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam ghi nhớ.