Kim Đồng – người đội trưởng đầu tiên của Đội Thiếu niên

Cậu bé người Nùng làm liên lạc cho cách mạng ở Pác Bó, hy sinh khi 14 tuổi để bảo vệ cán bộ thoát vòng vây.

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dèn, sinh năm 1929 tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, người dân tộc Nùng. Quê em nằm sát căn cứ Pác Bó – nơi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng từ đầu năm 1941.

Ngày 15/5/1941, Đội Nhi đồng cứu quốc – tổ chức tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh – được thành lập tại Nà Mạ với 5 đội viên đầu tiên; Kim Đồng được bầu làm đội trưởng. Công việc của em là làm liên lạc: chuyển thư từ, tài liệu, dẫn đường và canh gác bảo vệ các cuộc họp của cán bộ. Nhỏ tuổi, nhanh trí, thuộc rừng như lòng bàn tay, em nhiều lần đưa cán bộ vượt qua mạng lưới tuần tra của địch an toàn, có lần giả đi câu, đi bẫy chim để che mắt lính dõng.

Rạng sáng ngày 15/2/1943, trong khi làm nhiệm vụ canh gác cho cuộc họp của cán bộ bên bờ suối Lê-nin, phát hiện lính địch phục kích, Kim Đồng đã đánh động cho cán bộ rút lui rồi chạy theo hướng khác để đánh lạc hướng địch. Giặc nổ súng, em hy sinh bên bờ suối quê hương khi mới 14 tuổi.

Kim Đồng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh người đội trưởng nhỏ tuổi mãi là tấm gương sáng đầu tiên trong trang sử Đội, được bao thế hệ thiếu nhi Việt Nam noi theo.