KIM ĐỒNG – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TIÊN CỦA ĐỘI TNTP HỒ CHÍ MINH

Giữa núi rừng Cao Bằng, có một địa danh mà nhiều thế hệ đội viên vẫn luôn nhắc nhớ: Nà Mạ. Nơi ấy, vào một ngày tháng Năm năm 1941, năm thiếu niên đã cùng nhau đứng trong hàng ngũ của Đội Nhi đồng cứu quốc. Người đội trưởng đầu tiên là một cậu bé dân tộc Nùng, nhanh nhẹn và dũng cảm, mang bí danh Kim Đồng.

Cuộc đời anh ngắn ngủi, nhưng câu chuyện về anh đã đi cùng lịch sử Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Mỗi khi tìm hiểu về những ngày đầu thành lập Đội, các thế hệ đội viên lại gặp hình ảnh người thiếu niên làm liên lạc giữa núi rừng, biết giữ bí mật và sẵn sàng bảo vệ cán bộ cách mạng.

Cậu bé Nông Văn Dền ở bản Nà Mạ

Anh Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, người dân tộc Nùng, quê ở bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh lớn lên trong những năm đất nước chưa được độc lập, khi nhiều gia đình phải chịu cảnh khó khăn dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến. qdnd.vn

Nà Mạ gần khu vực Pác Bó – nơi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Tại vùng căn cứ này, người dân địa phương đã chở che, giúp đỡ cán bộ; thiếu niên, nhi đồng cũng tham gia những công việc phù hợp để góp sức cho cách mạng.

Nhanh nhẹn, thông thạo đường làng, đường rừng, Nông Văn Dền được các anh cán bộ giác ngộ và giao nhiệm vụ. Từ đó, cậu bé có bí danh Kim Đồng bắt đầu tham gia làm liên lạc, đưa tin, dẫn đường và giúp bảo vệ các cơ sở cách mạng.

Với người làm liên lạc, một chuyến đi tưởng chừng bình thường cũng cần sự cẩn thận. Tin tức phải đến đúng người, đúng lúc; khi gặp nguy hiểm phải bình tĩnh xử trí để giữ an toàn cho cán bộ và tổ chức. Đó là những việc làm thầm lặng mà Kim Đồng cùng các bạn thiếu niên đã đảm nhận.

Năm đội viên đầu tiên

Ngày 15-5-1941, tại thôn Nà Mạ, Đội Nhi đồng cứu quốc được thành lập với năm đội viên đầu tiên:

• Nông Văn Dền – bí danh Kim Đồng;

Kim Đồng được cử làm Đội trưởng đầu tiên. Từ tổ chức nhỏ bé ấy, Đội từng bước phát triển, trải qua các thời kỳ và mang tên Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh như ngày nay. qdnd.vn

Hãy thử hình dung: năm đội viên đầu tiên ấy cũng ở lứa tuổi thiếu niên, có bạn bè, có gia đình, có những con đường làng quen thuộc. Nhưng hoàn cảnh đất nước đã khiến các anh chị sớm nhận những nhiệm vụ đặc biệt. Các đội viên vừa giữ liên lạc, đưa đường cho cán bộ, vừa học cách hoạt động kín đáo và giúp đỡ lẫn nhau.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, chỉ ít ngày sau khi thành lập, các đội viên đã tham gia dẫn đường để đưa một số đại biểu dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ VIII từ khu vực Pác Bó đến nơi an toàn. qdnd.vn

Cuộc gặp gỡ với Bác Hồ

Tháng 8-1942, Kim Đồng có dịp được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại khu vực hang Nộc Én, Cao Bằng. Với người đội trưởng nhỏ tuổi và các bạn thiếu nhi, đó là một kỷ niệm đặc biệt trong những ngày cùng cán bộ hoạt động ở căn cứ cách mạng. baotanghochiminh.vn

Từ những công việc thầm lặng trong núi rừng, Kim Đồng dần trở thành một tấm gương gần gũi đối với thiếu nhi: tuổi còn nhỏ nhưng biết quan tâm đến việc chung, nhận nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm và luôn nghĩ đến sự an toàn của mọi người.

Sự hy sinh của người đội trưởng nhỏ tuổi

Ngày 15-2-1943, trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ cán bộ cách mạng, Kim Đồng đã anh dũng hy sinh tại Cao Bằng. Anh ra đi khi còn ở tuổi thiếu niên. qdnd.vn

Tin anh hy sinh để lại niềm thương tiếc đối với gia đình, đồng đội và những người cán bộ từng được anh giúp đỡ. Với thiếu nhi Việt Nam, câu chuyện về Kim Đồng còn nhắc nhớ những mất mát mà chiến tranh đã đem đến cho biết bao gia đình – trong đó có cả những người con chưa kịp trưởng thành.

Ngày 23-7-1997, anh Kim Đồng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tại quê hương Nà Mạ, khu di tích lịch sử Kim Đồng là nơi các thế hệ cán bộ, đội viên và nhân dân đến tưởng niệm, tìm hiểu về anh và những ngày đầu của tổ chức Đội. nhandan.vn

Tên anh còn được gọi trong những mùa khăn quàng

Từ năm đội viên đầu tiên ở Nà Mạ, tổ chức Đội đã có hàng triệu đội viên trên khắp đất nước. Ngày nay, tên Kim Đồng được đặt cho nhiều trường học, con đường, nhà xuất bản và giải thưởng dành cho thiếu nhi.

Mỗi lần tìm hiểu về anh, đội viên hôm nay có thể tự hỏi: Mình sẽ làm gì để xứng đáng với truyền thống của Đội?

Câu trả lời có thể bắt đầu từ những việc rất gần: học tập chăm chỉ, trung thực, giữ lời hứa, giúp đỡ bạn bè, có trách nhiệm với nhiệm vụ của chi đội và biết quan tâm đến mọi người. Sống trong hòa bình, các em có điều kiện để nuôi dưỡng ước mơ, trau dồi kiến thức và góp sức xây dựng quê hương.

Anh Kim Đồng đã ra đi từ khi còn rất trẻ. Nhưng hình ảnh người đội trưởng đầu tiên vẫn ở lại trong ký ức của Đội – như một lời nhắc về lòng dũng cảm, tình yêu quê hương và ý nghĩa của hai chữ trách nhiệm.

Nguồn tham khảo:

• Báo Nhân Dân – 80 mùa xuân nhớ về gương anh Kim Đồng