Kim Đồng – Người đội trưởng đầu tiên của Đội TNTP Hồ Chí Minh và tấm gương hy sinh anh dũng

Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền (có nguồn ghi còn gọi là Nông Văn Dèn).Dền tiếng Tày – Nùng có nghĩa là tiền. Khi sinh ra Dền, cha mẹ Dền mong muốn đứa con trai của mình sau này sẽ có cuộc sống hạnh phúc, ấm no nên mới đặt tên như vậy

Cha của Kim Đồng là người làng Nà Mạ, tên là Nông Văn Ý. Trong một lần sang quê vợ ở làng Kép Ké (Nà Sác) gặp nạn, chết vì bị giặc bắt và bị bắt làm việc theo ý chúng rồi bị giết.

Mẹ Kim Đồng tên là Lân Thị Hò (1890 - 1972), quê làng Kép Ké.[4] Bà là một người phụ nữ chăm chỉ, hết lòng vì chồng con, giỏi nghề dệt và làm giấy bản, là hội viên Hội phụ nữ cứu quốc. Sức khỏe bà rất yếu nên từ nhỏ, Kim Đồng đã phải làm nhiều việc của người lớn, điều đó sớm hình thành trong Kim Đồng những tính cách của người lớn như: Quyết đoán, năng động, không ngại khó, dũng cảm,...

Kim Đồng có hai chị gái, một anh trai và một em gái. Chị gái cả tên là Nông Thị Nhằm. Lấy chồng trong làng tên là Lý Văn Kinh thường được gọi là Kinh Xình, nhà anh Kinh Xình là nơi hội họp, đón tiếp, bảo vệ cán bộ cách mạng. Trong ngôi nhà này, ngày 14/2/1943, lãnh đạo chủ chốt Châu uỷ Hà Quảng họp, nhờ hành động dũng cảm của Kim Đồng mà thoát cả lên núi phía sau nhà. Chị gái thứ hai là Nông Thị Lằng cũng lấy chồng trong làng. Anh trai là Nông Văn Tằng (bí danh là Phục Quốc) sớm tham gia cách mạng, là đội viên giải phóng quân, chiến đấu và hy sinh ở Chợ Đồn. Để anh Phục Quốc có điều kiện hoạt động cách mạng, 12 tuổi, Kim Đồng đã thay anh đi làm phu, chặt cây, trồng cỏ ở đồn Sóc Giang. Em gái là Nông Thị Slấn, xinh đẹp, chăm chỉ. Một lần qua suối, không may trượt chân ngã, chết đuối.

Tháng 5 năm 1941, tại Kéo Mạ (xã Trường Hà), Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh) được thành lập. Kim Đồng vinh dự được bầu làm Đội trưởng đầu tiên. Với sự nhanh trí, linh hoạt, anh cùng các đồng đội đã thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng như làm giao liên, chuyển thư từ bí mật và canh gác các cuộc họp của cán bộ cách mạng.

Sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, trong một lần canh gác cuộc họp của cán bộ cách mạng, Kim Đồng phát hiện quân địch đang bí mật bao vây lính gác và hướng về nơi họp.

Nhận thấy tình thế vô cùng nguy cấp, anh đã nhanh trí đánh lừa và lôi kéo sự chú ý của địch về phía mình bằng cách chạy qua trước mặt chúng. Quân địch nổ súng đuổi theo, Kim Đồng trúng đạn và hy sinh anh dũng ngay bên bờ suối Lê-nin khi mới tròn 14 tuổi.

Sự hy sinh của anh đã giúp các cán bộ cách mạng kịp thời tản khai và rút lui an toàn.

Ngày 23 tháng 9 năm 1997, Kim Đồng được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm gương hy sinh quên mình vì sự nghiệp cách mạng của Kim Đồng luôn là niềm tự hào và là bài học sâu sắc cho các thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam noi theo.

Để tưởng nhớ về anh, có nhà thơ đã miêu tả rằng:

"Anh là anh Kim Đồng

Người anh hùng tuổi nhỏ

Đã anh dũng hy sinh

Vì quê hương đất nước

Nhưng Kim Đồng sống mãi

Nêu gương sáng muôn đời

Cho tuổi thơ Việt Nam

Luôn chăm ngoan, học tốt!".