Kim Đồng - Người đội trưởng nhỏ tuổi

Trong những năm tháng gian khổ của thời hoa lửa kháng chiến, mảnh đất lịch sử Cao Bằng đã nuôi dưỡng bao trái tim yêu nước, trong đó tấm gương anh dũng của người anh hùng nhỏ tuổi Kim Đồng mãi mãi ngời sáng cùng núi sông.

Kim Đồng (1929 - 1943) tên thật là Nông Văn Dền, người dân tộc Nùng ở xóm Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong gia đình nông dân nghèo có truyền thống cách mạng, cha mất sớm, mẹ đau ốm, Dền sớm gánh vác việc nhà và đi làm phu từ năm 12 tuổi để anh trai yên tâm hoạt động cách mạng.

Từ năm 1940, được anh trai và cán bộ Đức Thanh giác ngộ, Dền hăng hái tham gia canh gác, chuyển thư từ, nhanh chóng trở thành liên lạc viên tin cậy. Đến năm 1941, Đội Nhi đồng cứu quốc xóm Nà Mạ được thành lập gồm 5 đội viên, Nông Văn Dền mang bí danh Kim Đồng và được tin tưởng bầu làm Đội trưởng.

Với nhiệm vụ bảo vệ cán bộ, đưa đón thư từ và canh gác các cuộc họp, Kim Đồng luôn xuất hiện trong bộ quần áo chàm, tay xách lồng chim hoặc cần câu cá. Nhờ sự mưu trí, nhanh nhẹn và tài trí thông minh, người đội trưởng nhỏ tuổi cùng đồng đội đã đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các hoạt động bí mật của Đảng.

Tháng 8/1942, Kim Đồng vinh dự được gặp Bác Hồ tại hang Nộc Én. Bác ân cần khen ngợi tinh thần dũng cảm, mưu trí của Kim Đồng và khuyên các em tích cực bảo vệ cách mạng, chăm chỉ học văn hóa, chính trị để sau này góp sức dựng xây đất nước.

Sang năm 1943, địch khủng bố dữ dội vùng Pác Pó. Ngày 15/2/1943, trên đường đi liên lạc về, phát hiện toán địch phục kích, Kim Đồng nhanh trí bảo Cao Sơn chạy về báo tin cho cán bộ, còn mình cố tình lộ diện đánh lạc hướng địch. Tiếng súng báo động vang lên giúp các đồng chí cán bộ kịp thời rút an toàn lên núi, nhưng Kim Đồng đã trúng đạn và anh dũng hy sinh bên bờ suối Lê-nin khi vừa tròn 14 tuổi.

Để ghi nhớ công ơn người anh hùng nhỏ tuổi, Đảng và Nhà nước đã truy tặng đồng chí danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (năm 1997) và xếp hạng Khu di tích lịch sử Kim Đồng là di tích quốc gia (năm 2011). Hình ảnh người Đội trưởng đầu tiên mãi là niềm tự hào và là tấm gương sáng cho lớp lớp thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam noi theo.