Kim Đồng – Người đội trưởng nhỏ tuổi của làng Nà Mạ

Với nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam, Kim Đồng là cái tên quen thuộc từ những buổi sinh hoạt Đội, những bài hát và trang sách đầu đời. Nhưng khi tìm hiểu về anh, điều khiến người đọc lặng đi là tuổi đời quá ngắn. Anh hy sinh khi mới khoảng mười bốn tuổi, ở lứa tuổi đáng lẽ còn được dành trọn thời gian cho việc học và những trò chơi cùng bạn bè.

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, người dân tộc Nùng, quê ở làng Nà Mạ, Cao Bằng. Ngày 15 tháng 5 năm 1941, Đội Nhi đồng cứu quốc được thành lập với năm đội viên đầu tiên. Kim Đồng được bầu làm đội trưởng. Đây là tổ chức tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay. Nguồn: Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Báo Cao Bằng.

Trong hoàn cảnh hoạt động cách mạng phải giữ bí mật, Kim Đồng tham gia làm liên lạc, chuyển thư và hỗ trợ bảo vệ cán bộ. Những công việc nghe qua có vẻ đơn giản ấy lại chứa đựng nhiều nguy hiểm. Người làm liên lạc phải nhớ đường, giữ kín thông tin và bình tĩnh khi gặp tình huống bất ngờ. Một lần sơ suất có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của nhiều người.

Theo tư liệu giới thiệu về cuộc đời anh, rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, trong khi làm nhiệm vụ, Kim Đồng phát hiện quân địch lùng sục gần nơi có cán bộ đang họp. Anh tìm cách đánh lạc hướng để bảo vệ cán bộ và bị trúng đạn, hy sinh tại quê nhà. Nguồn: Trường Tiểu học Ngô Gia Tự, Hải Phòng – Tư liệu tưởng niệm Kim Đồng.

Đọc đến đây, khó có thể xem câu chuyện chỉ như một bài học về lòng dũng cảm. Đó còn là mất mát của một gia đình, một người bạn không trở về và một tuổi thơ dừng lại quá sớm. Sự kính trọng dành cho Kim Đồng luôn đi cùng nỗi tiếc thương ấy.

Ở anh, tinh thần trách nhiệm thể hiện qua việc cố gắng bảo vệ những người đang gặp nguy hiểm. Trong giây phút khó khăn, người đội trưởng nhỏ tuổi đã hành động vì sự an toàn của người khác. Chính điều đó khiến câu chuyện về anh còn được nhớ đến qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, trẻ em được đến trường, vui chơi và lớn lên trong hòa bình. Nhớ về Kim Đồng cũng là để thấy những điều quen thuộc ấy quý giá biết bao. Một buổi học bình thường, một lần chơi cùng bạn hay bữa cơm đủ mặt gia đình đều là những điều đáng trân trọng.

Học tập tinh thần của anh có thể bắt đầu từ những việc phù hợp với tuổi mình: làm bài đầy đủ, giữ lời hứa, giúp đỡ bạn bè, nhận lỗi khi làm sai và hoàn thành công việc được giao. Khi gặp nguy hiểm, biết tìm sự hỗ trợ từ người lớn cũng là một cách hành động có trách nhiệm với bản thân và mọi người.

Tên tuổi Kim Đồng gắn với những ngày đầu của tổ chức Đội, nhưng điều đọng lại sâu nhất vẫn là hình ảnh một thiếu niên biết quan tâm đến người khác và nghiêm túc với nhiệm vụ của mình. Giữ gìn ký ức về anh, chúng ta vừa biết ơn người đi trước, vừa nhắc nhau chăm lo để mỗi trẻ em hôm nay được sống an toàn, được học tập và có một tuổi thơ trọn vẹn.