KIM ĐỒNG – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG NHỎ TUỔI, TẤM GƯƠNG SÁNG NGỜI VỀ LÒNG YÊU NƯỚC
KIM ĐỒNG – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG NHỎ TUỔI, TẤM GƯƠNG SÁNG NGỜI VỀ LÒNG YÊU NƯỚC
KIM ĐỒNG – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG NHỎ TUỔI, TẤM GƯƠNG SÁNG NGỜI VỀ LÒNG YÊU NƯỚC
Kim Đồng sinh năm 1929, tên thật là Nông Văn Dền, là một thiếu niên người dân tộc Nùng, sinh ra và lớn lên tại làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, có truyền thống yêu nước. Cha anh là ông Nông Văn Y, bị thực dân Pháp bắt đi phu từ khi anh còn nhỏ và không rõ tung tích. Mẹ anh là bà Lân Thị Hò. Anh trai của Kim Đồng sớm tham gia hoạt động cách mạng và hy sinh khi còn trẻ. Sinh ra trên quê hương cách mạng, Kim Đồng sớm được tiếp xúc với phong trào cách mạng và hình thành lòng yêu nước, căm thù giặc sâu sắc.
Từ những năm đầu của phong trào cách mạng tại Cao Bằng, Kim Đồng được các cán bộ cách mạng giác ngộ, thử thách và giao tham gia nhiều công việc phù hợp với lứa tuổi như canh gác, đưa thư, làm liên lạc và đưa đường cho cán bộ cách mạng. Với sự thông minh, nhanh nhẹn, mưu trí và lòng dũng cảm, Kim Đồng đã trở thành một liên lạc viên tin cậy, nhiều lần giúp cán bộ cách mạng vượt qua sự truy lùng, bao vây của địch.
Ngày 15 tháng 5 năm 1941, tại khu vực thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập, là tổ chức tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay. Đội gồm năm đội viên đầu tiên là Nông Văn Dền, bí danh Kim Đồng; Nông Văn Thàn, bí danh Cao Sơn; Lý Văn Tinh, bí danh Thanh Minh; Lý Thị Nì, bí danh Thủy Tiên; và Lý Thị Xậu, bí danh Thanh Thủy. Kim Đồng được bầu làm đội trưởng. Đội hoạt động theo điều lệ của Mặt trận Việt Minh, với mục đích góp phần đánh Tây, đuổi Nhật, giành độc lập cho nước nhà; nhiệm vụ chủ yếu là làm giao thông liên lạc, đưa đón, bảo vệ cán bộ và canh gác các cuộc họp bí mật của Đảng.
Đội Nhi đồng Cứu quốc chính là tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Theo từng giai đoạn của cách mạng, tổ chức Đội có những lần thay đổi tên gọi. Khi mới thành lập, Đội mang tên Đội Nhi đồng Cứu quốc, sau đó được gọi là Đội Thiếu nhi Cứu quốc. Tháng 3 năm 1951, tổ chức được đổi tên thành Đội Thiếu nhi Tháng Tám; tháng 11 năm 1956 đổi tên thành Đội Thiếu niên Tiền phong. Từ ngày 19 tháng 3 năm 1960, các em nhi đồng được tổ chức vào Đội Nhi đồng Tháng Tám. Đến ngày 30 tháng 1 năm 1970, thể theo nguyện vọng của thiếu nhi cả nước, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ra nghị quyết cho Đội được mang tên Bác Hồ kính yêu. Từ đó đến nay, tổ chức mang tên Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
Năm 1941, sau khi Bác Hồ trở về Pác Bó trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng, Kim Đồng có cơ hội được gặp Người. Tháng 8 năm 1942, tại hang Nộc Én ở khu vực Nà Mạ, Kim Đồng vinh dự gặp Bác Hồ. Bác khen ngợi Kim Đồng là người mưu trí, nhanh nhẹn, dũng cảm và trực tiếp giao cho anh nhiệm vụ làm liên lạc, bảo vệ cách mạng trong thời gian Người hoạt động tại Pác Bó. Bác cũng căn dặn Kim Đồng và các đội viên vừa tích cực bảo vệ cách mạng, vừa học tập văn hóa, chính trị để sau này góp phần xây dựng đất nước.
Đầu năm 1943, trong một lần thực hiện nhiệm vụ đưa thư từ Đào Ngạn trở về, Kim Đồng phát hiện quân địch đang lùng sục, truy bắt cán bộ cách mạng vì chúng biết có một cuộc họp của Tổng bộ Việt Minh. Trước tình thế nguy hiểm, Kim Đồng nhanh trí báo tin để các đồng chí cán bộ tìm cách rút lui an toàn, còn mình chủ động đánh lạc hướng, thu hút sự chú ý và lực lượng của quân địch về phía mình. Khi chạy đến khu vực đầu Phai Mục trên cánh đồng Nà Mạ, gần dòng suối Lê Nin, Kim Đồng bị địch nổ súng bắn trúng. Tiếng súng ấy cũng trở thành tín hiệu báo động, giúp các cán bộ cách mạng kịp thời rút lui an toàn. Kim Đồng anh dũng hy sinh vào rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, khi vừa tròn 14 tuổi.
Sự hy sinh của Kim Đồng đã trở thành một biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và sự hy sinh vì cách mạng của tuổi trẻ Việt Nam. Để tưởng nhớ người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc, Khu di tích lịch sử Kim Đồng được xây dựng tại quê hương Nà Mạ. Công trình được xây dựng từ năm 1985 và khánh thành ngày 15 tháng 5 năm 1986, nhân dịp kỷ niệm 45 năm ngày thành lập Đội. Khu di tích gồm khu mộ và tượng đài Kim Đồng cùng nhiều hạng mục phục vụ việc giáo dục truyền thống cho các thế hệ thiếu niên, nhi đồng.
Năm 1997, Kim Đồng được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi và sự hy sinh của anh trở thành một phần quan trọng trong lịch sử truyền thống của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và phong trào thiếu nhi Việt Nam.
Năm 2012, Khu di tích lịch sử Kim Đồng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia. Cụm di tích Kim Đồng cùng Nhà bia tưởng niệm nơi thành lập Đội Nhi đồng Cứu quốc nằm trong Quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó. Hằng năm, nơi đây đón nhiều đoàn viên, thanh thiếu niên và du khách trong cả nước đến tham quan, dâng hương, tổ chức các hoạt động về nguồn và giáo dục truyền thống.
Tên tuổi Kim Đồng đã trở thành niềm tự hào của các thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam. Hình ảnh người đội trưởng nhỏ tuổi, thông minh, nhanh nhẹn, mưu trí và gan dạ đã trở thành tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến. Sự hy sinh của Kim Đồng nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống có trách nhiệm và tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước của các thế hệ cha anh. Kim Đồng mãi là biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam và là người đội trưởng đầu tiên của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
