NGƯỜI ANH HÙNG ÁO CHÀM VÀ BỨC TƯỢNG ĐÀI TUỔI MỚI LỚN

Sinh ra tại xóm Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng – cái nôi của phong trào cách mạng, cậu thiếu niên Nông Văn Dền (sinh năm 1929, dân tộc Nùng) đã sớm chịu nhiều thiệt thòi khi cha mất sớm, gia cảnh nghèo khó. Sớm thấu hiểu nỗi cực nhọc của người mẹ đau ốm và tiếp bước người anh trai tham gia giải phóng quân, từ năm 12 tuổi, Dền đã gánh vác việc gia đình, thay anh đi làm phu và bắt đầu những bước chân thầm lặng phục vụ cách mạng.

Từ năm 1940, được giác ngộ bởi anh trai và cán bộ Đức Thanh, cậu bé Nông Văn Dền nhanh chóng trở thành một giao liên tin cậy, mưu trí canh gác, chuyển thư từ và đưa đường cho cán bộ lọt qua vòng vây giặc. Khi Đội Nhi đồng cứu quốc được thành lập vào năm 1941 tại Nà Mạ gồm 5 thành viên đầu tiên, cậu được tín nhiệm bầu làm đội trưởng với bí danh quen thuộc: Kim Đồng. Trong bộ quần áo chàm mộc mạc, đầu đội mũ nồi, tay xách lồng chim hoặc cầm cần câu cá, Kim Đồng luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giao thông liên lạc, bảo vệ cán bộ và canh gác các cuộc họp của Đảng với sự nhanh nhẹn, khôn khéo tuyệt vời.

Tháng 8 năm 1942, vinh dự lớn lao đến với người đội trưởng nhỏ tuổi khi được trực tiếp gặp Bác Hồ tại hang Nộc Én. Những lời động viên, khen ngợi cùng lời căn dặn của Bác về lòng dũng cảm, tinh thần bảo vệ cách mạng kết hợp học tập văn hóa, chính trị đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động của anh.

Bước sang năm 1943, trước sự khủng bố, đánh phá dữ dội của địch tại vùng Pác Pó, trong một lần đi liên lạc về, Kim Đồng phát hiện toán địch phục kích. Bằng sự quyết đoán và mưu trí tột cùng, anh đã khéo léo cử đồng đội chạy về báo tin, còn mình thì chủ động đánh lạc hướng giặc. Tiếng súng nổ vang lên cứu thoát các đồng chí cán bộ, nhưng cũng chính là lúc người thiếu niên vừa tròn 14 tuổi ấy trúng đạn và anh dũng hy sinh ngay bên bờ suối Lê-nin vào ngày 15 tháng 2 năm 1943.

Sự hy sinh oanh liệt của Kim Đồng đã hóa thân thành tượng đài bất tử trong lịch sử dân tộc. Ngày nay, Khu di tích lịch sử Kim Đồng tại quê hương Nà Mạ – với 14 bậc đá và 14 cây lát vươn cao xanh ngắt tượng trưng cho 14 mùa xuân cuộc đời – đã trở thành "địa chỉ đỏ" thiêng liêng. Nơi đây mãi mãi khắc sâu hình ảnh người đội trưởng đầu tiên dũng cảm, kiên trung, là niềm tự hào và là ngọn lửa truyền cảm hứng cho lớp lớp thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam trên khắp mọi miền Tổ quốc.