KIM ĐỒNG: NGƯỜI ĐỘI VIÊN ĐẦU TIÊN VÀ NHỮNG BƯỚC CHÂN LIÊN LẠC TRÊN NÚI RỪNG VIỆT BẮC
Cậu bé người Nùng ở làng Nà Mạ
Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dèn, sinh năm 1929 trong một gia đình nghèo thuộc dân tộc Nùng ở xóm Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Cha mất sớm, em sống cùng mẹ và chị. Cuộc sống vất vả, em phải sớm đi chăn trâu, kiếm củi, giúp mẹ lo việc nhà.
Tuy vậy, em là cậu bé nhanh nhẹn, thông minh, rất thông thuộc núi rừng, hang đá quê hương. Chính những năm tháng gắn bó với núi rừng ấy đã rèn cho em sự gan dạ và khả năng quan sát tinh tường.
Cách mạng về Cao Bằng
Năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh) trở về nước, chọn Pác Bó (Cao Bằng) làm nơi hoạt động lãnh đạo cách mạng. Nhân dân vùng này sớm giác ngộ, nhiều thanh niên, thiếu niên được tổ chức vào các đoàn thể cứu quốc.
Trong không khí ấy, tổ chức Nhi đồng cứu quốc ra đời, tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh sau này. Kim Đồng nằm trong số những thiếu niên đầu tiên của đội, được chọn làm đội trưởng vì nhanh nhẹn, bản lĩnh và gương mẫu.
Những chuyến liên lạc đầy gian nguy
Nhiệm vụ chính của những thiếu niên này là làm liên lạc cho cán bộ cách mạng: đưa thư, dẫn đường, canh gác, báo tin khi có địch. Vùng biên giới Cao Bằng lúc ấy đầy bọn mật thám, lính tuần tra của Pháp và tay sai. Một sơ suất nhỏ có thể khiến cả cơ sở bị lộ.
Kim Đồng thường giả làm người đi chợ, đi chăn trâu, mang theo thư từ, tài liệu trong người, vượt núi băng rừng, qua những con đường mà người lớn khó đi. Nhờ sự mưu trí, em đã hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng, bảo vệ an toàn cho cán bộ cách mạng.
Ngày 15 tháng 2 năm 1943
Hôm ấy, Kim Đồng cùng các bạn nhận nhiệm vụ đưa một cán bộ cách mạng qua khu vực có địch tuần tra. Đang đi thì bất ngờ một toán lính phục kích. Nhận thấy nguy hiểm, Kim Đồng đã nhanh chóng đánh lạc hướng để cán bộ có thể thoát thân.
Trong lúc đó, em bị địch bắn và hy sinh tại chỗ, khi mới 14 tuổi. Sự hy sinh của em là một mất mát lớn, nhưng cũng khiến nhiều thiếu niên, nhi đồng thêm quyết tâm theo con đường cách mạng.
Hình ảnh người đội viên đi vào lịch sử
Sau này, hình ảnh Kim Đồng được tôn vinh trong sách vở, thơ ca, trong các buổi lễ của Đội. Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh có thời mang tên ông, và nhiều trường học, nhà xuất bản, đường phố cũng được đặt theo tên em.
Câu chuyện về Kim Đồng được kể đi kể lại cho nhiều thế hệ thiếu nhi, nhắc nhở các em về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu quê hương.
Ý nghĩa và bài học cho thế hệ trẻ
• Dũng cảm, mưu trí, tận tụy với nhiệm vụ.
• Tuổi nhỏ nhưng ý chí lớn, dám nhận trách nhiệm và hoàn thành tốt nhiệm vụ.
• Tinh thần bảo vệ đồng đội, đặt lợi ích tập thể lên trên bản thân.
• Bài học: mỗi thiếu nhi đều có thể góp một phần nhỏ cho đất nước bằng tình yêu quê hương và sự dũng cảm.
