Kim Đồng - Người liên lạc nhỏ tuổi anh hùng
Nhân vật chính: Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền, người dân tộc Nùng, Đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc - nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh). Bối cảnh lịch sử: Thời kỳ tiền khởi nghĩa chống thực dân Pháp và phát xít Nhật tại căn cứ cách mạng Pắc Bó, Cao Bằng (1941 – 1943). Diễn biến chính: 1. Người liên lạc nhỏ tuổi: Năm 1941, tại bản Nà Mạ (Hà Quảng, Cao Bằng), Kim Đồng được chọn làm Đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc. Em thông minh, nhanh trí, đảm nhận nhiệm vụ giao liên, bảo vệ các cuộc họp bí mật của cán bộ cách mạng. 2. Trận phục kích bất ngờ: Rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, khi các cán bộ đang họp bí mật tại căn cứ, quân Pháp bất ngờ tổ chức một trận càn lớn, bao vây khu vực bản Nà Mạ. 3. Mưu trí đánh hỏa lực địch: Phát hiện nguy cơ căn cứ bị lộ, Kim Đồng quyết định đánh lạc hướng kẻ thù. Em nhanh trí chạy vọt qua suối, cất tiếng kêu báo động thật to để lôi kéo sự chú ý của quân Pháp về phía mình. 4. Hy sinh vì đồng đội: Quân Pháp bị lừa, tập trung hỏa lực xả đạn về phía Kim Đồng. Nhờ tiếng súng và sự đánh lạc hướng của em, các cán bộ cách mạng đã kịp thời rút lui an toàn vào rừng sâu. Kết cục: Kim Đồng bị trúng đạn và ngã xuống bên bờ suối Lê-nin khi mới 14 tuổi. Em được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong trang sử vàng ghen tị của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, hình ảnh chú bé người dân tộc Nùng lanh lợi, dũng cảm tung hoành giữa núi rừng Việt Bắc đã trở thành ngọn đuốc sáng soi đường cho bao thế hệ măng non Việt Nam. Chú bé ấy chính là Anh hùng Liệt sĩ Kim Đồng — người đội trưởng đầu tiên của Đội.
Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước, từ nhỏ Dền đã sớm chứng kiến cảnh dân bản bị thực dân Pháp và tay sai đàn áp dã man. Mối thù mất nước cùng tình yêu quê hương đã sớm hun đúc trong tâm hồn em một ý chí cách mạng kiên cường.
Mùa xuân năm 1941, Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng tại Pắc Bó. Ngày 15 tháng 5 năm 1941, Đội Nhi đồng Cứu quốc bản Nà Mạ được thành lập, Nông Văn Dền được bầu làm Đội trưởng và lấy bí danh là Kim Đồng. Với tinh thần lanh lợi, nhanh trí, Kim Đồng cùng các bạn trong Đội nhận nhiệm vụ làm giao liên, chuyển thư từ bí mật, canh gác cho các cuộc họp của cán bộ Trung ương.
Nhiều lần bị địch nghi ngờ và chặn lại kiểm tra, Kim Đồng đã mưu trí hóa trang thành chú bé đi chăn trâu, đi bắt cá hay xách giỏ hái rau rừng để lọt qua các trạm kiểm soát súng đạn ken đặc của kẻ thù, đưa tài liệu cách mạng đến nơi an toàn.
Rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, trong khi các cán bộ cách mạng đang tổ chức cuộc họp quan trọng tại căn cứ, một toán lính Pháp bất ngờ ập vào bản Nà Mạ nhằm bao vây cất lưới toàn bộ lực lượng ta. Đang làm nhiệm vụ canh gác ở mép rừng, Kim Đồng phát hiện ra bóng đen của quân địch đang lén lút tiến vào.
Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, không kịp chạy về báo tin trực tiếp, Kim Đồng đã đưa ra quyết định vô cùng dũng cảm: Em chủ động lộ diện, lao vọt qua dòng suối và cố tình cất tiếng la lớn để thu hút sự chú ý của giặc. Giặc Pháp tưởng nhầm em là cán bộ hốt hoảng tháo chạy nên lập tức xả súng đuổi theo.
Tiếng súng báo động đanh thép của Kim Đồng vang vọng khắp núi rừng, giúp các cán bộ cách mạng kịp thời giải tán và rút lui an toàn vào hang đá sâu. Nhưng đau xót thay, giữa làn đạn tàn bạo của kẻ thù, người liên lạc nhỏ tuổi đã bị trúng đạn. Em ngã xuống ngay bên bờ suối Lê-nin thân thương khi tuổi đời mới tròn 14.
Sự hy sinh anh dũng của Kim Đồng đã viết nên tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và sự tận tụy đối với cách mạng của tuổi trẻ Việt Nam. Tên tuổi của em mãi mãi gắn liền với lịch sử Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, là niềm tự hào bất tận của bao thế hệ học sinh trên khắp mọi miền Tổ quốc.
