Kim Đồng - người thiếu niên dũng cảm

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929, dân tộc Nùng, quê ở làng Nà Mạ, xã Trường Hà (Hà Quảng). Năm 1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (Chủ tịch Hồ Chí Minh) về nước, bí mật hoạt động tại Pác Bó, xã Trường Hà, chỉ đạo thành lập các hội cứu quốc để đánh Pháp, đuổi Nhật. Được giác ngộ, Kim Đồng hăng hái tham gia Hội nhi đồng cứu quốc. Kim Đồng là Đội trưởng đầu tiên của Đội Thiếu niên nhi đồng cứu quốc làng Nà Mạ, thành lập ngày 15/5/1941, đây cũng là Đội nhi đồng đầu tiên của cả nước. Kim Đồng và các đội viên nhi đồng Cứu quốc làng Nà Mạ tuy còn nhỏ nhưng rất gan dạ, dũng cảm, luôn đi đầu tham gia các hoạt động cách mạng như làm liên lạc, chuyển các loại tài liệu mật, đưa đón cán bộ cách mạng, dò xét theo dõi mật thám, canh gác các cuộc họp bí mật.Tháng 6/1942, Kim Đồng được giao nhiệm vụ dẫn đường cho lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đi công tác, tranh thủ lúc đi đường, Người đã dạy bảo Kim Đồng nhiều điều bổ ích; có lúc Kim Đồng được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc nêu ra tình huống để tìm cách ứng phó với những sự việc bất ngờ xảy ra, như: đang canh gác cho cuộc họp, có địch đến, trên đường dẫn cán bộ đi công tác gặp địch hỏi đi đâu, làm gì thì phải trả lời thế nào... Người hỏi Kim Đồng nhiều chuyện và động viên Kim Đồng cố gắng hơn nữa. Nhớ lời Bác dặn, Kim Đồng và những đội viên nhỏ tuổi luôn phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Ngày 15/2/1943, trên đường làm nhiệm vụ từ Pác Bó về, Kim Đồng gặp toán địch đi tuần. Biết rõ lúc đó đang có cuộc họp quan trọng của cán bộ cách mạng ở Nà Kéo, Kim đồng đã mưu trí, đánh lạc hướng địch, dũng cảm thu hút lực lượng địch để bảo vệ cuộc họp của lãnh đạo. Địch bắn đuổi theo, Kim Đồng đã hy sinh lúc mới 14 tuổi.

Kim Đồng đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm gương hy sinh anh dũng của Kim Đồng đã được ghi vào lịch sử của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, tên của anh đã được nhiều tỉnh, thành phố đặt cho các trường học, đường phố... Tại Cao Bằng, tên anh đã được đặt cho một xã của huyện Thạch An và một đường phố to, đẹp tại trung tâm Thành phố - phố Kim Đồng.