Kim Đồng (Nông Văn Dền): Cánh chim nhỏ dũng cảm của núi rừng Việt Bắc (1929 - 1943)
Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền, sinh ra trong một gia đình nghèo người dân tộc Tày tại bản Nà Mạ, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Sống trong thời kỳ đất nước bị thực dân Pháp cai trị, chứng kiến cảnh cha mất vì đòn roi bóc lột, mẹ ốm yếu, anh trai đi hoạt động cách mạng, Kim Đồng sớm mang trong mình lòng yêu nước sâu sắc. Năm 1941, khi Mặt trận Việt Minh được thành lập, Kim Đồng vinh dự trở thành một trong năm đội viên đầu tiên và được bầu làm Đội trưởng Đội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay).
Dù tuổi còn rất nhỏ, Kim Đồng tỏ ra là một cậu bé vô cùng thông minh, mưu trí và gan dạ. Nhiệm vụ của cậu là làm giao liên, đưa đón cán bộ cách mạng, chuyển thư từ bí mật và canh gác các cuộc họp quan trọng. Với vóc dáng nhỏ bé, nhanh nhẹn, Kim Đồng nhiều lần hóa trang, xuất quỷ nhập thần qua mặt các trạm gác gắt gao của lính dõng, lính Tây để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Cậu thuộc lòng từng gốc cây, ngọn cỏ, từng lối mòn bí mật trong rừng sâu, trở thành một "con thoi" giao liên không thể thiếu của lực lượng cách mạng tại Cao Bằng.
Rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, trong lúc đang đi làm nhiệm vụ canh gác cho một cuộc họp quan trọng của các cán bộ Việt Minh, Kim Đồng phát hiện một toán lính Pháp và tay sai đang bí mật phục kích, hòng bắt gọn ban lãnh đạo cách mạng. Giữa ranh giới sinh tử, cậu bé 14 tuổi đã có một quyết định dũng cảm đến phi thường. Thay vì bỏ chạy để cứu lấy thân, Kim Đồng chủ động chạy vọt ra, đánh lạc hướng toán lính địch. Chúng phát hiện và lập tức nổ súng bắn theo. Tiếng súng của kẻ thù nổ vang rừng cũng chính là tiếng còi báo động giúp các cán bộ cách mạng bên trong kịp thời rút lui an toàn. Kim Đồng đã trúng đạn và ngã xuống vĩnh viễn bên bờ suối Lê-nin, hóa thành cánh chim bất tử trên bầu trời cách mạng Việt Nam.
