KIM ĐỒNG: TẤM GƯƠNG THIẾU NIÊN ANH HÙNG VÀ BẢN HÙNG CA TRÊN NÚI RỪNG PÁC BÓ

Trong trang sử vàng đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam, bên cạnh những người chiến sĩ kiên cường nơi mặt trận hỏa lực, hình ảnh những em nhỏ thiếu niên dũng cảm, mưu trí làm nhiệm vụ liên lạc bảo vệ cán bộ cách mạng đã trở thành một phần không thể thiếu. Trong số những tấm gương thiếu niên anh hò đó, Anh hùng Kim Đồng – người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh) – hiện lên như một biểu tượng trong sáng, bất tử về lòng yêu nước và sự hy sinh lẫm liệt khi tuổi đời còn rất trẻ.

Kim Đồng (tên thật là Nông Văn Dền) sinh năm 1929 tại bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân dân tộc Nùng giàu truyền thống yêu nước trên vùng đất căn cứ địa Pác Bó. Từ nhỏ, Dền đã sớm chứng kiến cảnh cướp bóc, áp bức bần cùng của thực dân Pháp và tay sai đối với buôn làng, đồng thời nuôi dưỡng tình cảm sâu sắc với các chiến sĩ cách mạng đang hoạt động bí mật tại quê hương.

Năm 1941, sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về nước trực tiếp chỉ đạo phong trào cách mạng Việt Nam tại Pác Bó (Cao Bằng), các đoàn thể cứu quốc nhanh chóng được thành lập. Ngày 15 tháng 5 năm 1941, tại bản Nà Mạ, Đội Nhi đồng Cứu quốc chính thức được thành lập dưới sự chỉ đạo của Bác Hồ và cán bộ cách mạng. Nông Văn Dền là một trong 5 đội viên đầu tiên và vinh dự được bầu làm Đội trưởng. Để giữ bí mật trong quá trình hoạt động, ông được tổ chức đặt mật danh là Kim Đồng (nghĩa là "chú bé vàng").

Dưới sự dẫn dắt của Đội trưởng Kim Đồng, Đội Nhi đồng Cứu quốc bản Nà Mạ có nhiệm vụ làm giao liên, chuyển thư từ, tài liệu bí mật, canh gác các cuộc họp của cán bộ cách mạng và nuôi giấu các đồng chí lãnh đạo. Dù tuổi đời còn nhỏ, Kim Đồng đã thể hiện sự mưu trí, nhanh trí và bản lĩnh phi thường. Ông thường giả vờ đi chăn trâu, cắt cỏ, câu cá hoặc bẫy chim quanh các ngả đường dẫn vào căn cứ để theo dõi tình hình. Mỗi khi phát hiện lính Pháp hay dơi tớ đi càn, Kim Đồng nhanh chóng đánh động bằng các tín hiệu riêng như huýt sáo, giả tiếng chim hót để cán bộ rút lui an toàn.

Nhiều lần bị địch chặn lại xét hỏi, Kim Đồng bằng sự thông minh và ứng biến linh hoạt đã lừa được kẻ thù, bảo vệ an toàn cho các chuyến thư từ bí mật. Tình cảm trong sáng, sự trung thành tuyệt đối với cách mạng của Kim Đồng đã khiến ông trở thành cánh tay đắc lực của các cán bộ hoạt động tại chiến khu Pác Bó.

Rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, một sự việc nguy hiểm đã xảy ra tại khu vực sông Lênin (Pác Bó). Lúc này, một cuộc họp quan trọng của các cán bộ cách mạng đang diễn ra bí mật trong hang núi. Kim Đồng được giao nhiệm vụ quan sát, canh gác từ xa. Bất ngờ, một toán lính Pháp cùng bọn tay sai vô cùng đông đảo mật phục, chia làm nhiều mũi tiến sâu vào rừng hòng bao vây, cất lưới toàn bộ cơ quan chỉ đạo của ta.

Nhận thấy kẻ thù đã tiến rất gần đến nơi họp, nếu chạy về báo tin thì không kịp và sẽ làm lộ vị trí, Kim Đồng đã có một quyết định cực kỳ mưu trí và dũng cảm. Để đánh lạc hướng kẻ thù, ông cố tình lộ diện, chạy ngược hướng về phía bờ suối và cất tiếng hô lớn để gây sự chú ý của toán lính.

Thấy một cậu bé chạy trốn và hô khoán, bọn lính Pháp tưởng rằng đã phát hiện được người liên lạc của cách mạng nên lập tức nổ súng đuổi theo. Kim Đồng bị dồn đến sát bờ suối Nà Mạ. Một tràng đạn tàn khốc của kẻ thù đã trúng vào người chiến sĩ nhỏ tuổi. Kim Đồng anh dũng hy sinh ngay bên bờ suối Nà Mạ vào sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943, khi mới tròn 14 tuổi.

Tiếng súng nổ và sự đánh lạc hướng dũng cảm của Kim Đồng đã cảnh báo kịp thời cho các cán bộ cách mạng bên trong hang núi. Nhờ đó, toàn bộ cuộc họp và các đồng chí lãnh đạo đã nhanh chóng rút lui an toàn vào sâu trong rừng thẫm, bảo toàn lực lượng cho phong trào cách mạng.

Sự hy sinh lẫm liệt của Kim Đồng khi mới 14 tuổi đã trở thành một ngọn đuốc tinh thần rực sáng, làm chấn động lòng người và tiếp thêm sức mạnh cho phong trào thiếu niên cứu quốc trên toàn quốc.

Ngày 23 tháng 9 năm 1997, Nông Văn Dền (Kim Đồng) đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.

Khu di tích lịch sử Anh hùng Kim Đồng tại bản Nà Mạ (Hà Quảng, Cao Bằng) ngày nay đã trở thành một địa chỉ đỏ thiêng liêng. Tên của ông được trân trọng đặt cho hàng nghìn trường học, con đường, công viên và Nhà xuất bản Kim Đồng nổi tiếng. Hình ảnh người đội trưởng thiếu niên dũng cảm hy sinh vì sự nghiệp cách mạng mãi mãi là tấm gương sáng ngời, là niềm tự hào bất tử của các thế hệ măng non và tuổi trẻ Việt Nam.