Kíp chiến đấu Tiểu đoàn 72: Bản hòa tấu thép giữa "tọa độ lửa" và kỳ tích bắn rơi B-52 nguyên vẹn
Tác giả:Tạ Thị Phương Linh
Khi nhắc đến chiến thắng lẫy lừng của chiến dịch "Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không" năm 1972, lịch sử thường nhắc đến những cái tên anh hùng hay những quyết sách chiến lược tầm cao. Thế nhưng, đằng sau mỗi chiến công hiển hách ấy là sự hòa quyện của một tập thể kiên cường, nơi sức mạnh của cá nhân được nhân lên gấp bội nhờ tinh thần đoàn kết, ý chí sắt đá và sự phối hợp nhịp nhàng đến từng giây.
Tiêu biểu cho sức mạnh tập thể ấy chính là kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 72 (Trung đoàn 285, Sư đoàn 363) – những con người đã làm nên huyền thoại bắn rơi chiếc máy bay chiến lược B-52 còn nguyên vẹn bom đạn ngay trên bầu trời miền Bắc.
I. Phía sau một chiến công: Bản lĩnh của một tập thể thép
Đêm 27 tháng 12 năm 1972, bầu trời Hà Nội và các vùng lân cận chìm trong biển lửa của chiến dịch tập kích đường không chiến lược bằng B-52 của đế quốc Mỹ. Để bảo vệ Thủ đô, Tiểu đoàn 72 nhận lệnh cơ động chiến đấu, bám trụ tại trận địa Đại Chu (Bắc Ninh) trong điều kiện vô cùng khẩn trương và ác liệt.
Chiến tranh hiện đại, đặc biệt là đối đầu với "siêu pháo đài bay" B-52 được che chắn bởi một vành đai nhiễu điện tử dày đặc, không cho phép bất kỳ ai được phép đơn độc. Đó là lúc sức mạnh của kíp chiến đấu Tiểu đoàn 72 được phát huy đến đỉnh cao:
Sự quyết đoán của người chỉ huy: Tiểu đoàn trưởng Phạm Văn Chắt cùng Chính trị viên Dương Bình Phương và các thành viên trong ban chỉ huy luôn giữ vững cái đầu lạnh giữa làn sóng nhiễu loạn và bom đạn. Phán đoán chính xác tình hình, hạ lệnh chớp nhoáng nhưng chuẩn xác là yếu tố sống còn để định hướng cho cả kíp máy.
Sự mẫn tiệp của sĩ quan điều khiển và các trắc thủ: Sĩ quan điều khiển Nguyễn Văn Dựng cùng các trắc thủ cự ly Nguyễn Văn Tuyền, trắc thủ góc tà Nguyễn Đức Chiêu, trắc thủ phương vị Trương Đăng Khoa đã tạo thành một khối thống nhất nhịp nhàng. Giữa hàng vạn dải nhiễu do địch tung ra nhằm làm mù mắt ra-đa, từng ánh mắt tập trung cao độ, từng đôi tay vững vàng trên bệ điều khiển đã kiên trì "lọc nhiễu", bám sát và bắt cho bằng được mục tiêu.
Không có chỗ cho sự hoảng loạn. Mỗi thành viên trong kíp chiến đấu lúc ấy là một mắt xích không thể tách rời, hơi thở của người này hòa cùng nhịp đập với người kia, tất cả hướng về một mục tiêu duy nhất: bảo vệ bầu trời Tổ quốc.
II. Khoảnh khắc lịch sử và danh hiệu "Đơn vị bắt sống chiếc B-52"
Đúng 23 giờ 06 phút ngày 27-12-1972, nhận lệnh từ cấp trên, Tiểu đoàn trưởng Phạm Văn Chắt dứt khoát hạ lệnh phóng liền hai quả đạn tên lửa.
Vèo... Ầm!
Những quả đạn sấm sét lao vút lên không trung, xuyên thủng tầng nhiễu dày đặc và chính xác trùm lên tốp B-52 mang số hiệu 419 đang lao vào đánh phá Hà Nội.
Ngay lập tức, một cột lửa bùng lên giữa đêm đen. Chiếc B-52 trúng đạn bốc cháy dữ dội và rơi xuống đất. Điều đặc biệt và kỳ diệu nhất là đây là chiếc máy bay B-52 duy nhất trong chiến dịch còn nguyên vẹn bom đạn khi rơi xuống, bởi chúng chưa kịp trút xuống đầu đồng bào ta thì đã bị tiêu diệt.
Khoảnh khắc mục tiêu tan xác trên bầu trời, cả kíp chiến đấu trong hầm chỉ huy ôm chầm lấy nhau reo hò trong nước mắt nghẹn ngào. Từ chiến công xuất sắc ấy, Tiểu đoàn 72 đã được lịch sử và đồng đội vinh dự gọi bằng cái tên tự hào: “Đơn vị bắt sống chiếc B-52”.
III. Sức mạnh của tập thể và bài học muôn đời
Thành công của Tiểu đoàn 72 không thuộc về riêng một cá nhân xuất sắc nào, mà là thành quả của mồ hôi, trí tuệ, sự hy sinh thầm lặng của cả một tập thể hàng chục, hàng trăm con người: từ những người lính trực tiếp ôm đạn, nạp lỏng, những chiến sĩ thông tin giữ vững mạch máu đường dây, cho đến những người thợ máy âm thầm gia cố trận địa dưới bùn lầy mưa nắng.
Câu chuyện về kíp chiến đấu Tiểu đoàn 72 mãi mãi là minh chứng hùng hồn cho sức mạnh vô địch của tinh thần đoàn kết quân đội ta. Đó là nơi mà ý chí của tập thể đã chiến thắng cỗ máy chiến tranh tối tân nhất của kẻ thù, để lại bài học quý giá về lòng quả cảm, sự phối hợp hiệp đồng và tình đồng chí, đồng đội keo sơn trong những năm tháng hào hùng của lịch sử dân tộc.
