Kíp xe tăng 377 anh hùng “Còn một người, một xe cũng tiến công”
Kíp xe tăng 377 anh hùng “Còn một người, một xe cũng tiến công”...Do đạn pháo, bom từ máy bay địch bắn phá khiến đường cơ động gặp nhiều khó khăn nên xe 354 và 369 tụt lại khá xa. Không thể bỏ lỡ thời cơ, xe tăng 377 một mình xông lên cứ điểm địch. Phát hiện chỉ có 1 xe tăng của ta, địch tung 10 xe tăng M41, M24 chia làm 2 mũi bao vây. Với tinh thần “1 người, 1 xe cũng tiến công”, Nguyễn Nhân Triển cùng kíp xe đã kiên quyết chiến đấu...
Trong chuyến đi công tác Tây Nguyên, đoàn cán bộ sưu tầm Bảo tàng Tăng Thiết giáp không khỏi ngạc nhiên khi được chứng kiến khung cảnh hùng vĩ của núi rừng Tây Nguyên. Dừng chân tại thị trấn Đắc Tô - Tân Cảnh, một địa danh lịch sử nổi tiếng của Kon Tum, đoàn đến đặt vòng hoa tại tượng đài chiến thắng. Trên cao nguyên đầy nắng gió, giữa trung tâm thị trấn, tượng đài chiến thắng ghi công của các chiến sĩ Quân giải phóng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ năm xưa nổi bật trên nền trời cao xanh. Dưới chân tượng đài, án ngữ 2 bên là 2 hiện vật lịch sử quý giá. Một bên là khẩu pháo cao xạ tự hành 2 nòng ZSU- 57 số 472 đã từng tham gia chiến đấu trong chiến dịch Tây Nguyên (1972), một bên là chiếc xe tăng T54A mang số hiệu 377 của Đại đội tăng 7, Tiểu đoàn tăng 297, Trung đoàn tăng 203 (năm 1973 phát triển thành Trung đoàn tăng 273, Quân đoàn 3) với tấm biển ghi tên của 4 liệt sỹ thành viên kíp xe: Trung đội trưởng Trung đội tăng 3 - Thiếu uý Nguyễn Nhân Triển - Trưởng xe; Hạ sĩ Cao Trần Vịnh - Lái xe; Hạ sĩ Nguyễn Đắc Lượng và Hoàng Văn Ái - Pháo thủ. 
Tượng đài chiến thắng tại thị trấn Đắc Tô - Tân Cảnh (Kon Tum). Hiện nay, Bảo tàng Lực lượng Tăng Thiết giáp đã sưu tầm và trưng bày, giới thiệu nhiều hiện vật về kíp xe 377. Đó là bằng công nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của Chủ tịch nước; bi đông và sổ học tập chính trị của Trung đội trưởng Nguyễn Nhân Triển; di ảnh của 4 liệt sĩ trên kíp xe; hình ảnh xe 377 khi chiến đấu ở Tây Nguyên; lá thư cuối cùng của liệt sĩ Nguyễn Đắc Lượng gửi người anh trai; nắm cơm cháy trong xe tăng; nòng súng tiểu liên AK của thành viên kíp xe… 
Nòng súng tiểu liên AK mà thành viên kíp xe tăng 377 sử dụng
Nắm cơm cháy của kíp xe; Những lá thư Liệt sĩ Nguyễn Đắc Lượng gửi về gia đình trước khi bước vào trận chiến đấu. Chiến công của xe tăng 377 được coi là huyền thoại của Binh chủng Tăng Thiết giáp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ giải phóng miền Nam Ngày 15-11-1971, Tiểu đoàn tăng 297 do Trung tá Bùi Quang Đấng chỉ huy đang trú quân ở bờ bắc sông Bến Hải sau khi vừa tham gia chiến đấu ở Đường 9 - Nam Lào trở về được lệnh tiến vào chiến trường Tây Nguyên. Sau hai tháng rưỡi hành tiến đến đầu năm 1972 thì tới Ngã ba biên giới Đông Dương. Đây là tiểu đoàn xe tăng duy nhất và đầu tiên có mặt tại Tây Nguyên. Ngày 2-4-1972, ta mở màn chiến dịch Tây Nguyên với sự ra quân của Sư đoàn bộ binh 320 đánh phá tuyến phòng thủ Tây Pô Kô. Đêm 23-4-1972, từ ngầm sông Pô Kô Hạ, Đại đội 7 gồm 9 chiếc xe tăng T.54 cùng Trung đoàn bộ binh 66 bắt đầu xuất kích. 1 giờ sáng ngày 24-4-1972, xe tăng 377 dẫn đầu tấn công vào hướng đông căn cứ E42 - Tân Cảnh mở màn trận đánh tiêu diệt cụm cứ điểm. Xe tăng phiên hiệu 377 dẫn đầu đội hình cùng xe 357 xốc tới bắn sập đài quan sát trên tháp nước, cùng bộ binh tiêu diệt địch, đánh thẳng vào sở chỉ huy Trung đoàn 42 bộ binh Ngụy, tiêu diệt Đại tá cố vấn Mỹ, Đại tá Lê Đức Đạt, bắt sống Đại tá Vi Văn Bình. Chưa kịp nghỉ lấy sức và khôi phục kỹ thuật xe để chuẩn bị cho trận đánh sau, Trung đội xe tăng 3 của Nguyễn Nhân Triển nhận lệnh xuất kích tấn công căn cứ Đắc Tô 2 cùng Trung đoàn bộ binh 1 của Sư đoàn 2. Băng trong tầm hoả lực pháo binh và máy bay địch, xe 377 dẫn đầu đội hình tiến công cùng 2 xe 354 và 369 tăng tốc lao về cứ điểm địch. Do đạn pháo, bom từ máy bay địch bắn phá khiến đường cơ động gặp nhiều khó khăn nên xe 354 và 369 tụt lại khá xa. Không thể bỏ lỡ thời cơ, xe tăng 377 một mình xông lên cứ điểm địch. Phát hiện chỉ có 1 xe tăng của ta, địch tung 10 xe tăng M41, M24 chia làm 2 mũi bao vây. Với tinh thần “1 người, 1 xe cũng tiến công”, Nguyễn Nhân Triển cùng kíp xe đã kiên quyết chiến đấu. Cuộc đấu tăng một chọi mười đã diễn ra vô cùng quyết liệt. Bình tĩnh, Kiên quyết, linh hoạt và chính xác, Nguyễn Nhân Triển liên tục ra các mệnh lệnh chỉ huy lái xe Cao Trần Vịnh quần thảo tiến lui tránh tầm hoả lực địch cho pháo thủ Nguyễn Đắc Lượng và Hoàng Cao Ái ngắm bắn liên tiếp diệt 7 xe tăng địch làm đội hình chúng rối loạn. Phía sau, xe 354 và 369 mở hết tốc lực xông lên ứng cứu vừa đi vừa đánh địch mở đường diệt một số xe tăng địch nấp sau ụ chiến đấu. Cùng lúc đó, một xe tăng M41 của địch ở phía nam sân bay Đắc Tô 2 đã bắn trúng xe tăng 377, lửa khói trùm kín chiếc chiến xa quả cảm, cả bốn thành viên trên xe 377 hy sinh. Cùng lúc xe tăng và bộ binh Trung đoàn 1 tràn lên tiêu diệt hoàn toàn căn cứ Đắc Tô 2. Tinh thần tiến công ấy theo mãi cùng những người lính Tây Nguyên trong Chiến dịch Buôn Mê Thuột và chặng đường hành quân, chiến đấu của Lữ đoàn xe tăng tiến về giải phóng Sài Gòn. 
Xe tăng 377 của Đại đội tăng 7, Tiểu đoàn tăng 297,
Trung đoàn tăng 203. Ghi nhớ chiến công và tuyên dương công trạng của các anh, ngày 1 tháng 9 năm 2009, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã ký Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho kíp xe tăng 377. Ngày 31-8-2010, Bộ Tư lệnh Tăng thiết giáp và UBND tỉnh Phú Thọ - quê hương của Liệt sĩ Cao Trần Vịnh và Liệt sĩ Nguyễn Đắc Lượng - đã phối hợp tổ chức trọng thể Lễ trao tặng và tiếp nhận hiện vật phục chế xe tăng T54A, số hiệu 377 Anh hùng để trưng bày tại Bảo tàng Hùng Vương.
Tượng đài chiến thắng tại thị trấn Đắc Tô - Tân Cảnh (Kon Tum). Hiện nay, Bảo tàng Lực lượng Tăng Thiết giáp đã sưu tầm và trưng bày, giới thiệu nhiều hiện vật về kíp xe 377. Đó là bằng công nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của Chủ tịch nước; bi đông và sổ học tập chính trị của Trung đội trưởng Nguyễn Nhân Triển; di ảnh của 4 liệt sĩ trên kíp xe; hình ảnh xe 377 khi chiến đấu ở Tây Nguyên; lá thư cuối cùng của liệt sĩ Nguyễn Đắc Lượng gửi người anh trai; nắm cơm cháy trong xe tăng; nòng súng tiểu liên AK của thành viên kíp xe… Nòng súng tiểu liên AK mà thành viên kíp xe tăng 377 sử dụngNắm cơm cháy của kíp xe; Những lá thư Liệt sĩ Nguyễn Đắc Lượng gửi về gia đình trước khi bước vào trận chiến đấu. Chiến công của xe tăng 377 được coi là huyền thoại của Binh chủng Tăng Thiết giáp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ giải phóng miền Nam Ngày 15-11-1971, Tiểu đoàn tăng 297 do Trung tá Bùi Quang Đấng chỉ huy đang trú quân ở bờ bắc sông Bến Hải sau khi vừa tham gia chiến đấu ở Đường 9 - Nam Lào trở về được lệnh tiến vào chiến trường Tây Nguyên. Sau hai tháng rưỡi hành tiến đến đầu năm 1972 thì tới Ngã ba biên giới Đông Dương. Đây là tiểu đoàn xe tăng duy nhất và đầu tiên có mặt tại Tây Nguyên. Ngày 2-4-1972, ta mở màn chiến dịch Tây Nguyên với sự ra quân của Sư đoàn bộ binh 320 đánh phá tuyến phòng thủ Tây Pô Kô. Đêm 23-4-1972, từ ngầm sông Pô Kô Hạ, Đại đội 7 gồm 9 chiếc xe tăng T.54 cùng Trung đoàn bộ binh 66 bắt đầu xuất kích. 1 giờ sáng ngày 24-4-1972, xe tăng 377 dẫn đầu tấn công vào hướng đông căn cứ E42 - Tân Cảnh mở màn trận đánh tiêu diệt cụm cứ điểm. Xe tăng phiên hiệu 377 dẫn đầu đội hình cùng xe 357 xốc tới bắn sập đài quan sát trên tháp nước, cùng bộ binh tiêu diệt địch, đánh thẳng vào sở chỉ huy Trung đoàn 42 bộ binh Ngụy, tiêu diệt Đại tá cố vấn Mỹ, Đại tá Lê Đức Đạt, bắt sống Đại tá Vi Văn Bình. Chưa kịp nghỉ lấy sức và khôi phục kỹ thuật xe để chuẩn bị cho trận đánh sau, Trung đội xe tăng 3 của Nguyễn Nhân Triển nhận lệnh xuất kích tấn công căn cứ Đắc Tô 2 cùng Trung đoàn bộ binh 1 của Sư đoàn 2. Băng trong tầm hoả lực pháo binh và máy bay địch, xe 377 dẫn đầu đội hình tiến công cùng 2 xe 354 và 369 tăng tốc lao về cứ điểm địch. Do đạn pháo, bom từ máy bay địch bắn phá khiến đường cơ động gặp nhiều khó khăn nên xe 354 và 369 tụt lại khá xa. Không thể bỏ lỡ thời cơ, xe tăng 377 một mình xông lên cứ điểm địch. Phát hiện chỉ có 1 xe tăng của ta, địch tung 10 xe tăng M41, M24 chia làm 2 mũi bao vây. Với tinh thần “1 người, 1 xe cũng tiến công”, Nguyễn Nhân Triển cùng kíp xe đã kiên quyết chiến đấu. Cuộc đấu tăng một chọi mười đã diễn ra vô cùng quyết liệt. Bình tĩnh, Kiên quyết, linh hoạt và chính xác, Nguyễn Nhân Triển liên tục ra các mệnh lệnh chỉ huy lái xe Cao Trần Vịnh quần thảo tiến lui tránh tầm hoả lực địch cho pháo thủ Nguyễn Đắc Lượng và Hoàng Cao Ái ngắm bắn liên tiếp diệt 7 xe tăng địch làm đội hình chúng rối loạn. Phía sau, xe 354 và 369 mở hết tốc lực xông lên ứng cứu vừa đi vừa đánh địch mở đường diệt một số xe tăng địch nấp sau ụ chiến đấu. Cùng lúc đó, một xe tăng M41 của địch ở phía nam sân bay Đắc Tô 2 đã bắn trúng xe tăng 377, lửa khói trùm kín chiếc chiến xa quả cảm, cả bốn thành viên trên xe 377 hy sinh. Cùng lúc xe tăng và bộ binh Trung đoàn 1 tràn lên tiêu diệt hoàn toàn căn cứ Đắc Tô 2. Tinh thần tiến công ấy theo mãi cùng những người lính Tây Nguyên trong Chiến dịch Buôn Mê Thuột và chặng đường hành quân, chiến đấu của Lữ đoàn xe tăng tiến về giải phóng Sài Gòn. Xe tăng 377 của Đại đội tăng 7, Tiểu đoàn tăng 297,Trung đoàn tăng 203. Ghi nhớ chiến công và tuyên dương công trạng của các anh, ngày 1 tháng 9 năm 2009, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã ký Quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho kíp xe tăng 377. Ngày 31-8-2010, Bộ Tư lệnh Tăng thiết giáp và UBND tỉnh Phú Thọ - quê hương của Liệt sĩ Cao Trần Vịnh và Liệt sĩ Nguyễn Đắc Lượng - đã phối hợp tổ chức trọng thể Lễ trao tặng và tiếp nhận hiện vật phục chế xe tăng T54A, số hiệu 377 Anh hùng để trưng bày tại Bảo tàng Hùng Vương.
