“KPĂ KLƠNG – CÁNH CHIM CHÀO MÀO KHÔNG BAO GIỜ MỎI”
ó một huyền thoại về cậu bé người Jrai, dù chưa đứng cao bằng khẩu súng trường nhưng đã khiến quân thù khiếp nhược bởi tài bắn súng "bách phát bách trúng". Kpă Klơng – người con ưu tú của vùng đất Chư Prông, một biểu tượng về ý chí quật cường, dùng chính sự mưu trí của mình để viết nên bản anh hùng ca về tuổi trẻ giữ nước.
"Đất Chư Prông những năm tháng chống Mỹ đỏ lửa lắm. Thằng địch càn quét liên miên, trực thăng của chúng nó quần thảo trên đầu như lũ diều hâu đói mồi. Ngày ấy, làng Gia mình bị giặc đốt phá tan hoang, lòng người ai cũng hừng hực lửa căm thù, nhưng vì thiếu vũ khí nên chỉ biết nhìn nhau bất lực.
Lúc đó, Kpă Klơng mới chỉ là một cậu thiếu niên tóc còn khét mùi nắng, người nhỏ loắt choắt nhưng đôi mắt thì sắc lẹm như lưỡi mác. Klơng hận quân giặc lắm, em đòi đi bộ đội nhưng các cán bộ bảo: 'Cháu còn nhỏ quá, chưa vác nổi khẩu súng đâu!'.
Klơng không chịu cái bụng, em bảo: 'Cái tay cháu nhỏ nhưng cái mắt cháu sáng, cái lòng cháu muốn đuổi giặc cho buôn làng bình yên!'. Thế là em tự đẽo cung, vót tên, ngày đêm tập luyện trong rừng sâu. Để chứng minh mình làm được, Klơng xin đi du kích. Trong một trận càn, khi lũ lính Mỹ nghênh ngang tiến vào làng, Klơng ẩn nấp sau gốc cây cổ thụ, bình tĩnh ngắm bắn. 'Đoàng!' – một tên giặc ngã xuống. 'Đoàng!' – tên thứ hai đền tội. Cả toán lính hốt hoảng nã súng điên cuồng vào lùm cây nhưng Klơng đã nhanh như con sóc, chuyền từ gốc cây này sang hốc đá khác. Có lần, để tiết kiệm đạn cho du kích, Klơng nghĩ ra cách đánh cực kỳ mưu trí. Em nhận ra bọn giặc thường đi theo hàng dọc trên đường mòn. Klơng tìm cách ngắm sao cho một viên đạn có thể xuyên qua hai, ba tên địch. Kết quả, chỉ với 7 viên đạn, em đã tiêu diệt được 15 tên giặc. Chuyện ấy vang xa khắp vùng, bà con mình bảo nhau: 'Thằng Klơng có phép tiên, súng của nó biết tìm tim kẻ thù!'.
Không chỉ đánh giặc giỏi, Klơng còn là người truyền lửa cho thanh niên trong làng. Em dạy chúng tôi rằng: 'Giặc Mỹ nó mạnh ở vũ khí, mình mạnh ở cái đầu và cái chân. Đừng sợ súng lớn của nó, cứ dựa vào rừng mà đánh, rừng là nhà, rừng che chở cho người mình'.
Hình ảnh cậu bé Kpă Klơng với khẩu súng trên vai, băng qua những rẫy ngô, những dòng suối chảy xiết đã trở thành biểu tượng sống động nhất cho tinh thần 'quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh' của tuổi trẻ Gia Lai ngày ấy. Cho đến tận bây giờ, mỗi khi tiếng cồng chiêng vang lên giữa đại ngàn, người làng Gia vẫn kể cho con cháu nghe về 'cánh chim chào mào' Kpă Klơng – người đã dùng tuổi trẻ của mình để viết nên hai chữ Tự Do."
