KPĂ KLƠNG VÀ BA VIÊN ĐẠN – TRẬN ĐÁNH ĐẦU TIÊN ĐƯA CẬU BÉ GIA RAI VÀO ĐỘI DU KÍCH

Thời kỳ lịch sử: Những năm đầu thập niên 1960, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ ở khu vực Chư Prông – Gia Lai.
1. Cậu bé 13 tuổi muốn cầm súng

Kpă Klơng sinh ngày 19-8-1948, tại làng Pia, xã Ia Pia, huyện Chư Prông, Gia Lai, là người Jrai.

Chiến tranh đến với làng Pia từ rất sớm.

Theo những hồi ức được ghi lại, cha của Klơng bị sát hại trong một cuộc nổi dậy của dân làng. Cậu bé chứng kiến những mất mát ấy và sớm muốn tham gia lực lượng du kích.

Khoảng năm 1961, khi mới 13 tuổi, Klơng tìm đến xã đội trưởng Kpuih Blang xin được vào đội du kích.

Nhưng câu trả lời là không.

Lý do rất đơn giản:

Klơng còn quá nhỏ.

Những người chỉ huy không muốn đưa một đứa trẻ vào một công việc mà mỗi chuyến đi có thể phải đối mặt với súng đạn.

Nhưng với Klơng, bị từ chối không đồng nghĩa với việc bỏ cuộc.

2. Không có súng, cậu bé tự tìm vũ khí

Không được cấp súng, Klơng tự tìm cách chiến đấu.

Cậu tự làm cung, nỏ và vót tên.

Đó là những thứ có thể tìm thấy ngay trong đời sống của người Jrai.

Lúc đầu, một mũi tên của Klơng bắn trúng một người lính đối phương nhưng người này không chết vì mũi tên chưa có thuốc độc.

Điều đó không làm cậu bỏ cuộc.

Klơng tìm đến những người lớn tuổi trong làng để học cách làm những mũi tên có tẩm độc.

Sau đó, cậu tiếp tục phục kích.

Lần này, những mũi tên đã trở thành thứ vũ khí thực sự nguy hiểm.

Các nguồn hồi ức về Kpă Klơng ghi nhận cậu đã dùng cung tên hạ liên tiếp ba lính đối phương. Chính chiến công ấy khiến những người chỉ huy du kích phải nhìn cậu bằng con mắt khác.

3. Ba viên đạn xuất hiện

Sau những chiến công bằng cung tên, Kpuih Blang quyết định cho Klơng một cơ hội.

Ông giao cho cậu:

một khẩu súng các-bin và ba viên đạn.

Nhưng đây không phải là một món quà.

Đó là một phép thử.

Theo các nguồn tư liệu về Kpă Klơng, yêu cầu được đặt ra rất rõ:

Ba viên đạn phải hạ được ba tên địch.

Với một chiến sĩ đã quen cầm súng, ba viên đạn vốn đã ít.

Với một cậu bé mới 13 tuổi, đó gần như là toàn bộ cơ hội để chứng minh rằng mình có thể đứng trong hàng ngũ du kích.

Klơng nhận súng.

Nhận ba viên đạn.

Rồi lên đường.

4. Chờ giữa rừng

Klơng không bắn ngay.

Những gì được các nguồn hồi ức kể lại cho thấy ông đã lựa chọn cách đánh dựa vào sự kiên nhẫn và địa hình.

Trong đường rừng hẹp, đội hình đối phương có lúc phải di chuyển thành hàng.

Đó chính là thời điểm Klơng chờ đợi.

Ông tìm vị trí thích hợp, giữ bí mật và chờ cho đội hình đi vào hướng bắn.

Cách bắn này về sau trở thành dấu ấn nổi tiếng của Kpă Klơng:

“xuyên táo” – tận dụng việc nhiều người đứng gần nhau trên cùng một hướng để một viên đạn có thể xuyên qua nhiều mục tiêu.

Nhưng ở trận đầu tiên này, điều quan trọng không phải là một kỹ thuật bắn đã thành huyền thoại.

Điều quan trọng là:

Klơng phải chứng minh rằng ba viên đạn ấy có thể làm được điều người chỉ huy yêu cầu.

5. Phát đạn đầu tiên

Khi đội hình đối phương tiến vào vị trí thuận lợi, Klơng nổ súng.

Theo một số nguồn, viên đạn đầu tiên xuyên qua ba người, trong đó hai người chết tại chỗ.

Ở nguồn khác, chiến công được ghi ngắn gọn hơn: Klơng dùng hai phát đạn tiêu diệt tổng cộng 7 người và làm bị thương 1 người.

Các nguồn kể lại có khác nhau về cách mô tả từng phát bắn, vì vậy không nên dựng thêm những chi tiết chiến thuật mà tài liệu không xác nhận.

Nhưng có một điểm thống nhất:

Klơng đã vượt qua yêu cầu chỉ bằng hai viên đạn.

6. Viên đạn thứ hai

Phát súng tiếp theo tiếp tục đánh trúng đội hình đối phương.

Theo lời kể được Báo Gia Lai đăng lại từ những người từng biết Kpuih Blang, sau hai phát súng, Klơng đã đạt vượt yêu cầu được giao: 7 người bị tiêu diệt và 1 người bị thương.

Ba viên đạn được giao.

Yêu cầu là ba người.

Nhưng chỉ với hai viên, cậu bé đã hoàn thành nhiệm vụ.

Và điều đáng chú ý nhất xảy ra sau đó:

Klơng không sử dụng viên đạn thứ ba.

Cậu mang nó trở về.

7. Một viên đạn được trả lại

Đây là chi tiết khiến câu chuyện về ba viên đạn trở nên đặc biệt.

Klơng trở về làng với viên đạn còn nguyên và trả lại cho xã đội trưởng.

Không cần phải sử dụng hết số đạn được cấp để chứng minh thành tích.

Hai viên đã đủ.

Thử thách đã hoàn thành.

Từ góc nhìn quân sự, đó là việc sử dụng cực kỳ tiết kiệm nguồn đạn vốn rất quý đối với lực lượng du kích.

Còn từ góc nhìn của những người đang chỉ huy một cậu bé 13 tuổi, đó là bằng chứng rõ ràng rằng Klơng không còn chỉ là một đứa trẻ muốn được cầm súng.

Cậu đã có khả năng chiến đấu thực sự.

8. Cánh cửa đội du kích mở ra

Sau trận đánh ấy, Kpă Klơng chính thức được gia nhập lực lượng du kích địa phương.

Một số nguồn về sau gọi ông là đội trưởng đội du kích huyện, trong khi những tư liệu khác mô tả quá trình ông từ du kích địa phương trở thành chiến sĩ trinh sát của lực lượng vũ trang. Vì vậy, khi kể riêng về thời điểm đầu tiên này, cách chắc chắn nhất là nói:

Klơng được chấp nhận vào đội du kích sau khi hoàn thành thử thách ba viên đạn.

Cậu bé từng bị từ chối vì quá nhỏ cuối cùng đã có được khẩu súng.

Nhưng khẩu súng ấy không phải thứ biến Klơng thành chiến sĩ.

Trước khi có súng, cậu đã biết quan sát.

Biết kiên nhẫn.

Biết tận dụng địa hình.

Biết chế tạo và sử dụng những vũ khí đơn sơ.

Và quan trọng nhất, đã biết chiến đấu để bảo vệ làng.

9. Từ ba viên đạn đến những trận đánh sau này

Ba viên đạn chỉ là điểm khởi đầu.

Sau khi gia nhập du kích, Kpă Klơng tiếp tục chiến đấu trên địa bàn Tây Nguyên.

Các tư liệu tổng hợp ghi nhận toàn bộ quá trình chiến đấu của ông sau này gồm 32 trận, tiêu diệt 124 đối phương, trong đó có 6 lính Mỹ, và phá hủy 7 xe quân sự.

Những con số ấy thuộc về cả một quá trình chiến đấu, không phải riêng trận thử sức bằng ba viên đạn.

Nhưng chính trận đánh đầu tiên đã cho thấy một đặc điểm sẽ theo Klơng trong những năm sau:

bắn ít nhưng đánh trúng.

Về sau, ông trở thành một chiến sĩ trinh sát nổi tiếng với khả năng bắn súng và cách đánh “xuyên táo”.

Năm 1967, khi mới 19 tuổi, Kpă Klơng được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

10. Từ một đứa trẻ bị từ chối đến người lính được tin cậy

Nếu nhìn lại câu chuyện từ đầu, có thể thấy một chuỗi rất rõ:

13 tuổi → xin vào du kích → bị từ chối → tự làm cung tên → lập chiến công → được trao súng → ba viên đạn → hai phát súng → được chính thức gia nhập.

Không cần thêm những lời thoại tưởng tượng, riêng chuỗi sự kiện ấy đã đủ cho thấy nghị lực của Kpă Klơng.

Người chỉ huy không cho cậu vào du kích không phải vì coi thường cậu.

Họ lo cậu còn quá nhỏ.

Nhưng Klơng đã chứng minh rằng tuổi tác không phải là yếu tố duy nhất quyết định khả năng của một chiến sĩ.

Và từ khoảnh khắc ấy, cậu bé làng Pia bước vào một chặng đường khác của cuộc đời.

Lời kết – Ba viên đạn và một cánh cửa

Có những người bước vào chiến tranh bằng một khẩu súng được trao ngay từ đầu.

Kpă Klơng thì khác.

Ông phải tự chứng minh rằng mình xứng đáng được cầm súng.

Ban đầu là cung tên.

Sau đó là ba viên đạn.

Ba viên đạn tưởng như chỉ là một thử thách nhỏ, nhưng với cậu bé 13 tuổi, đó là cánh cửa dẫn vào đội du kích.

Hai viên đã hoàn thành nhiệm vụ.

Viên thứ ba được mang về.

Và từ đó, Kpă Klơng không còn là cậu bé đứng ngoài hàng ngũ nữa.

Ông trở thành một chiến sĩ.

Những trận đánh về sau sẽ đưa tên tuổi Kpă Klơng đi xa hơn khỏi làng Pia, nhưng có lẽ câu chuyện về ba viên đạn vẫn là một trong những câu chuyện đẹp nhất để bắt đầu kể về ông.

Bởi trước khi trở thành người anh hùng được tuyên dương ở tuổi 19, Kpă Klơng đã từng chỉ là một cậu bé 13 tuổi nhất quyết không chịu đứng ngoài cuộc chiến của buôn làng mình.

Ảnh tư liệu về Anh hùng Kpă Klơng; dùng để nhận diện nhân vật, không phải ảnh chụp trận đánh ba viên đạn.

Ảnh minh họa địa bàn làng Pia và vùng Chư Prông – nơi gắn với những năm tháng đầu đời chiến đấu của Kpă Klơng.