Kpa Kol: Cánh chim đại ngàn và lòng yêu nước của người Jarai
Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, nơi tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng, có một người anh hùng đã trở thành huyền thoại trong lòng đồng bào các dân tộc. Đó là Kpa Kol, người con của dân tộc Jarai ở vùng đất Gia Lai. Câu chuyện về anh là một bản trường ca về lòng yêu nước, về sự mưu trí của những con người miền núi cao khi đối đầu với những vũ khí tối tân nhất của đế quốc Mỹ. Kpa Kol không chỉ chiến đấu bằng súng đạn mà bằng cả linh hồn của rừng già, bằng những bẫy chông, cung tên và ý chí sắt đá.
Năm 1959, khi quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn bắt đầu đẩy mạnh các cuộc càn quét vào vùng căn cứ Tây Nguyên, Kpa Kol lúc đó là một thanh niên trẻ đã đứng lên kêu gọi dân làng không đi phu, không đi lính cho địch. Anh cùng các già làng xây dựng những "làng kháng chiến", nơi mỗi gốc cây, hốc đá đều trở thành trận địa phục kích. Kpa Kol nổi tiếng với biệt tài chế tạo các loại bẫy thô sơ nhưng vô cùng nguy hiểm như bẫy chông vây, bẫy đá, bẫy tên tự động. Có những trận càn, hàng đại đội lính Mỹ trang bị tận răng đã phải tháo chạy tán loạn khi rơi vào mê trận bẫy của Kpa Kol mà không nhìn thấy một bóng người đối phương.
Không chỉ giỏi đánh bẫy, Kpa Kol còn là một xạ thủ bắn tỉa xuất sắc. Với khẩu súng trường cũ kỹ, anh có thể hạ gục những tên chỉ huy giặc ở khoảng cách rất xa. Anh thường xuyên một mình bám trụ tại các đỉnh núi cao, theo dõi di biến động của địch để báo tin cho bộ đội chủ lực. Hình ảnh Kpa Kol băng rừng lội suối, nhanh như một con sóc, mạnh như một con hổ rừng đã trở thành nỗi khiếp sợ cho quân thù. Anh đã tham gia hàng trăm trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt và làm bị thương hàng trăm tên địch, bảo vệ bình yên cho các buôn làng. Tinh thần của anh đã truyền cảm hứng cho hàng ngàn thanh niên dân tộc thiểu số Tây Nguyên lên đường tham gia kháng chiến.
Năm 1965, trong một trận chiến đấu ác liệt để bảo vệ dân làng sơ tán khỏi tầm đại pháo của địch, Kpa Kol đã anh dũng hy sinh. Anh ngã xuống bên gốc cây kơ-nia đại thụ, đôi mắt vẫn hướng về phía buôn làng xanh ngắt. Sự hy sinh của anh không phải là sự kết thúc, mà là sự bắt đầu của một huyền thoại. Tên anh đã được đặt cho nhiều trường học, con đường và trở thành niềm tự hào của đồng bào Tây Nguyên. Kpa Kol là minh chứng cho sự đoàn kết bền chặt giữa các dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S. Anh là đóa hoa pơ-lang đỏ thắm nở giữa rừng già trong thời hoa lửa, nhắc nhở chúng ta về một Tây Nguyên bất khuất và trung dũng.
