KTML&ĐHKK 1 9+ K5 - ĐOÀN KHOA ĐIỆN - ĐIỆN TỬ (1)

ÁNH SÁNG TRONG TỐI TĂM

Những "bông hoa nở muộn" nơi ngục tù Hỏa Lò Thời hoa lửa chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam ghi dấu những chiến công oanh liệt nơi tiền tuyến, nhưng cũng có những cuộc chiến thầm lặng, bền bỉ và đầy kiên cường nơi ngục tù tối tăm. Câu chuyện dưới đây hoàn toàn dựa trên tư liệu lịch sử có thật tại Nhà tù Hỏa Lò giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp. Phần 1: Phía sau cánh cổng sắt Hỏa Lò Giữa lòng Hà Nội những năm kháng chiến chống Pháp, Nhà tù Hỏa Lò (được thực dân Pháp gọi là Maison Centrale) là một "địa ngục trần gian" đúng nghĩa. Với những bức tường đá dày, cắm đầy mảnh chai sắc nhọn và dòng điện cao thế bao quanh, nơi đây được thiết kế để khuất phục bất kỳ ý chí phản kháng nào của những người con yêu nước. Bên trong các trại giam, không gian luôn thiếu ánh sáng, ẩm thấp và chật chội đến mức nghẹt thở. Các chiến sĩ bị cùm chân bằng những thanh sắt nặng nề, ăn uống kham khổ với cơm gạo hẩm, muối vừng hay cá khô mục. Đòn roi tra tấn và hình phạt biệt giam trong hầm tối (cachot) diễn ra hàng ngày nhằm bẻ gãy tinh thần người tù. Thế nhưng, chính tại nơi mà kẻ thù muốn dùng sự tàn bạo để dập tắt lòng yêu nước, một cuộc chiến đặc biệt lại bắt đầu: Biến nhà tù thành trường học cách mạng. Phần 2: Lớp học bên tiếng xích xiềng Không cam chịu để thời gian trôi qua trong vô vọng và bị mài mòn ý chí, các chiến sĩ cách mạng bị giam giữ tại Hỏa Lò đã bí mật thành lập các Chi bộ nhà tù. Một trong những quyết định lớn nhất của họ là tổ chức các lớp học văn hóa, lý luận và ngoại ngữ ngay trong phòng giam. Điều kiện học tập vô cùng ngặt nghèo và thiếu thốn: Không có giấy bút: Các chiến sĩ tận dụng những mảng tường đổ, nền xi măng làm bảng. Họ dùng viên gạch non, mẩu than củi mót được sau các buổi lao dịch, hoặc dùng đinh gỉ gạch lên sàn nhà để thay phấn viết. Không có sách giáo khoa: Những người có trình độ văn hóa cao hơn (như các trí thức, sinh viên bị bắt) sẽ tự nhớ lại kiến thức, biên soạn lại rồi truyền miệng hoặc chép lại trên các mảnh giấy gói thuốc lá mỏng dính cho đồng đội. Học viên của các lớp học này là những người đồng chí đủ mọi lứa tuổi, từ thanh niên tự vệ thành phố mới mười tám đôi mươi đến những người nông dân chưa từng biết chữ. Tiếng đọc bài thầm thì, tiếng đánh vần • • Câu chuyện lịch sử thời hoa lửa - Chủ đề 3 1 nghẹn ngào hòa lẫn trong tiếng xích sắt lạch cạch mỗi khi có người dịch chuyển thân mình. Những kiến thức ấy như dòng nước mát nuôi dưỡng tâm hồn, giúp họ quên đi cái đói, cái rét và nỗi đau thể xác. Phần 3: Những bông hoa tinh thần bất tử Không chỉ học văn hóa, các chiến sĩ còn tổ chức các hoạt động văn nghệ, viết báo tay. Tờ báo “Đuốc Việt” hay “Lao tù” được viết vội trên những mảnh giấy nhỏ, truyền tay nhau đọc lén lút qua các khe cửa hầm giam. Vào những đêm lễ lớn của dân tộc, họ còn tổ chức những buổi mít tinh nhỏ, cùng nhau hát vang bài Tiến quân ca dưới giọng trầm để tránh lính gác phát hiện. Kẻ thù có thể dùng xiềng xích để giam cầm thể xác một người chiến sĩ cách mạng, nhưng hoàn toàn bất lực trước ý chí tự học và tinh thần lạc quan yêu đời của họ. Lịch sử nhà tù Hỏa Lò đã ghi lại rất nhiều câu chuyện cảm động: Có những người đồng chí khi bước vào tù còn mù chữ, nhưng khi bước ra đã có thể tự đọc sách, viết tài liệu và trở thành những cán bộ cốt cán. Tinh thần lạc quan nở rộ giữa chốn ngục tù như những bông hoa kiên cường nở muộn, khẳng định niềm tin tuyệt đối vào ngày độc lập của Tổ quốc. Ghi chú: Câu chuyện dựa trên các sự kiện lịch sử chính thức được ghi nhận tại Di tích Lịch sử Nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội. Câu chuyện lịch sử thời hoa lửa - Chủ đề 3 2