Mẹ Việt Nam Anh hùng

KVHDLCTXH_MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG, ANH HÙNG LLVTND MAI THỊ ÚT

Đồng Tháp24/06/2026Nguyễn Ngọc Trân (Đoàn Khoa Văn hóa - Du lịch và Công tác xã hội)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG, ANH HÙNG LLVTND MAI THỊ ÚT.

Lịch sử hào hùng của dân tộc, có những con người không trực tiếp đứng nơi tuyến lửa nhưng lại góp phần quyết định vào thắng lợi của cách mạng. Họ âm thầm, bền bỉ, lấy lòng trung kiên làm vũ khí, lấy mưu trí và dũng cảm để vượt qua mọi vòng vây của kẻ thù. Ở vùng sông nước Cai Lậy (Tiền Giang), má Tám Mai Thị Út chính là một tấm gương tiêu biểu như thế – người phụ nữ đã biến con thuyền nhỏ bé thành “mạch máu” tiếp vận cho chiến trường suốt hai cuộc kháng chiến. Cuộc đời mẹ là một câu chuyện tiêu biểu của “thời hoa lửa”, nơi những con người nông dân chân chất đã trở thành những chiến sĩ anh hùng vì độc lập dân tộc.

Tuổi trẻ giác ngộ – từ người nông dân đến người chiến sĩ

Mẹ Mai Thị Út sinh năm 1912 tại ấp Mỹ Đa, xã Mỹ Hạnh Trung, thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Lớn lên trong gia đình nông dân nghèo, cuộc sống của mẹ gắn liền với ruộng đồng và sông nước. Năm 1930, mẹ kết duyên với ông Nguyễn Văn Hợi, người cùng quê, cũng xuất thân từ gia đình tá điền. Chính người chồng sớm tham gia cách mạng đã dìu dắt, giác ngộ lý tưởng cho mẹ. Từ đó, mẹ bắt đầu tham gia hoạt động trong Hội Phụ nữ Cứu quốc xã Mỹ Phước Tây, âm thầm góp sức cho phong trào kháng chiến.

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, mẹ cùng chị em phụ nữ tải gạo, đạn dược, chuyển thương binh vào căn cứ Đồng Tháp Mười. Ngôi nhà nhỏ của mẹ cũng trở thành nơi đào hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ. Bước sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, hoạt động của mẹ càng sôi nổi và nguy hiểm hơn. Ông Nguyễn Văn Hợi lúc này giữ chức Trưởng Công an rồi Bí thư xã Mỹ Phước Tây. Ngày 5-7-1961, trên đường đi dự lớp tập huấn của huyện ủy, ông bị địch bắt trong một trận càn và sau đó bị sát hại. Mất chồng trong hoàn cảnh đau thương, mẹ Út vẫn nén nỗi đau, cùng đồng đội tìm cách đưa thi thể ông về mai táng. Sự hy sinh ấy càng hun đúc thêm ý chí cách mạng trong mẹ.

Gắn bó với phong trào phụ nữ và cơ sở cách mạng

Tháng 1-1960, mẹ được phân công làm Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Mỹ Phước. Mẹ trực tiếp vận động chị em tham gia nuôi giấu cán bộ, chăm sóc thương binh, tiếp tế lương thực và động viên thanh niên lên đường kháng chiến. Gia đình mẹ là một cơ sở cách mạng tin cậy tại địa phương. mẹ vừa công tác ở xã, vừa đảm nhận nhiệm vụ vận chuyển, mua sắm nguyên vật liệu cho đơn vị hậu cần của Tỉnh đội Mỹ Tho để sản xuất vũ khí. Tám người con của mẹ (6 trai, 2 gái) đều tham gia giúp đỡ bằng cách đi gom tiền, mua thuốc tây, gạo và vật dụng ở chợ Cai Lậy. Có những chuyến đi, mẹ chở theo cháu nội để che mắt địch, tạo vỏ bọc cho hoạt động giao liên hợp pháp.

Trong phong trào đấu tranh của phụ nữ miền Nam, mẹ cùng chị em tham gia biểu tình, đấu tranh chống chính sách dồn dân lập khu trù mật, phá ấp chiến lược. Mẹ vận dụng phương châm “3 mũi giáp công”: chính trị, binh vận, vũ trang; tuyên truyền, vận động quần chúng, lôi kéo binh lính bỏ ngũ. Khi nữ chiến sĩ Thái Thị Kiểu hy sinh trong cuộc biểu tình ngày 10-6-1961, mẹ đã đứng ra làm trưởng đoàn đấu tranh đòi xác đồng đội, buộc địch phải nhượng bộ.

Sáng tạo thuyền hai đáy vận chuyển vũ khí

Trong giai đoạn chiến sự diễn biến phức tạp, đặc biệt từ cuối những năm 1960 đến đầu những năm 1970, nhu cầu vận chuyển vũ khí, thuốc men cho chiến trường tăng cao. Để vượt qua sự kiểm soát gắt gao của quân địch, mẹ cải tạo chiếc thuyền thường ngày thành thuyền hai đáy. Phía trên là hàng hóa sinh hoạt bình thường; phía dưới là vũ khí, thuốc men chuyển vào căn cứ. Trong suốt những năm tháng ác liệt, mẹ đã vận chuyển hàng trăm tấn vũ khí và thuốc men cho các đơn vị. Riêng năm 1972, mẹ đã vận chuyển trót lọt hơn 100 tấn vũ khí và 2,5 tấn thuốc men qua 25 đồn bốt địch, kịp thời phục vụ chiến dịch.

Hoạt động liên tục khiến mẹ bị địch chú ý. Năm 1965, địch tổ chức chặn bắt nhưng mẹ kịp thời thoát thân. Có lần khác, khi giấu gần chục thùng đạn đại liên dưới đáy thuyền, mẹ bị phát hiện một thùng còn sót lại. Mẹ bị bắt và tra tấn dã man, gãy ba xương sườn. Tuy nhiên, do không đủ chứng cứ, địch buộc phải trả tự do. Chỉ nửa tháng sau, dù vết thương chưa lành, mẹ tiếp tục công việc giao liên.

Giai đoạn 1972–1974, khi đường dây hậu cần bị cắt đứt, nhiều chiến sĩ giao liên hy sinh, Tỉnh đội Mỹ Tho đã mời mẹ đảm nhận nhiệm vụ vận chuyển công khai đường thủy từ biên giới Cam-pu-chia về căn cứ. Lúc này mẹ đã ngoài 60 tuổi nhưng vẫn nhận nhiệm vụ. Mẹ còn mở rộng địa bàn hoạt động, cùng các con làm giao liên hợp pháp cho đơn vị Y4, đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn, góp phần chuẩn bị cho Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Gia đình cách mạng và sự ghi nhận của Nhà nước

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, mẹ tiếp tục làm Hội trưởng Hội Phụ nữ xã Mỹ Phước Tây. Năm 1977, mẹ được phong quân hàm thượng úy và nghỉ hưu. Trong hai cuộc kháng chiến, chồng và hai con trai của mẹ (Nguyễn Văn Đô và Nguyễn Văn Nở) đã hy sinh. Những mất mát ấy là minh chứng cho sự cống hiến trọn vẹn của gia đình mẹ đối với Tổ quốc.

Với những đóng góp to lớn, ngày 20-12-1994, Chủ tịch nước phong tặng mẹ danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; sau khi mẹ qua đời (ngày 5-8-1994), mẹ được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vào ngày 17-12-1994.

Câu chuyện về mẹ Mai Thị Út không chỉ là câu chuyện về một người giao liên gan dạ, mà còn là hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ Nam Bộ trong thời hoa lửa: trung hậu, đảm đang, mưu trí và kiên cường.

Giữa bom đạn và mất mát, mẹ đã sống và chiến đấu trọn đời vì độc lập dân tộc, để lại tấm gương sáng cho các thế hệ mai sau.

Năm 18/07/2012 trường THCS Mỹ Phước Tây được đổi tên thành trường THCS Mai Thị Út không chỉ để tri ân đó đối với một Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, mà còn là lời nhắc nhở thế hệ học sinh hôm nay về một cuộc đời đã dâng hiến trọn vẹn cho Tổ quốc trong những năm tháng thời hoa lửa.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn