Kỳ 22: Trận đánh của những người không bóp cò

Mùa thu năm 1967.

Trời Hà Nội se lạnh sau một đêm mưa.

Trong khu hầm chỉ huy của Quân chủng Phòng không – Không quân, hàng chục chiếc điện thoại quân sự được đặt thành hai dãy dài.

Tiếng chuông điện thoại.

Tiếng máy điện báo.

Tiếng người đọc tọa độ.

Tất cả hòa thành một nhịp điệu khẩn trương suốt ngày đêm.

Ở đây, không có tiếng động cơ phản lực.

Không có tiếng pháo.

Nhưng từng mệnh lệnh phát ra từ căn hầm này sẽ quyết định thời điểm một khẩu đội tên lửa khai hỏa, một biên đội MiG-21 cất cánh hay một trận địa pháo chuyển hướng nòng súng.

Trong góc phòng, nữ chiến sĩ thông tin Nguyễn Thị Lan (nhân vật hư cấu, đại diện cho lực lượng thông tin liên lạc) vừa đặt ống nghe xuống thì chiếc điện thoại bên cạnh lại vang lên.

– Đài radar 45 báo cáo...

Cô ghi thật nhanh.

Chưa kịp viết hết dòng cuối.

Một máy khác lại đổ chuông.

– Trung đoàn tên lửa xin xác nhận mục tiêu...

Bàn tay cô thoăn thoắt chuyển thông tin.

Không được sai một con số.

Không được nhầm một ký hiệu.

Không được chậm một phút.

Ở phòng tác chiến bên cạnh, Thiếu tướng Phùng Thế Tài đang theo dõi sơ đồ hiệp đồng.

Ông không nhìn vào từng khẩu đội riêng lẻ.

Ông nhìn toàn bộ mạng lưới.

Từ trạm radar ven biển.

Đến sở chỉ huy.

Đến đơn vị tên lửa.

Đến sân bay.

Tất cả giống như những mắt xích của một cỗ máy lớn.

Chỉ cần một mắt xích ngừng hoạt động.

Cả hệ thống sẽ bị ảnh hưởng.

Buổi trưa.

Chuông báo động vang lên.

Các đài radar đồng loạt phát hiện máy bay Mỹ từ hướng biển.

Thông tin được truyền qua nhiều cấp.

Nhưng đúng lúc ấy...

Một tuyến điện thoại hữu tuyến bất ngờ mất tín hiệu.

Người trực ban lập tức báo cáo.

Chưa đầy một phút sau, tuyến dự phòng được kích hoạt.

Thông tin tiếp tục được truyền đi.

Không có sự gián đoạn nào trong chỉ huy.

Sau trận đánh, khi kiểm tra, người ta phát hiện một đoạn dây thông tin đã bị mảnh bom làm đứt.

Nếu không có phương án dự phòng, mệnh lệnh có thể đã đến chậm.

Chiều hôm đó, Phùng Thế Tài đến thăm đơn vị thông tin.

Ông không hỏi về thành tích.

Không hỏi về số giờ trực.

Ông chỉ nhìn những cuộn dây điện thoại được cuốn ngay ngắn trên giá.

Rồi hỏi:

– Khi đường dây đứt...

– Bao lâu các đồng chí nối lại được?

Một chiến sĩ đứng nghiêm.

– Báo cáo...

– Nhanh nhất là ba phút.

Ông lắc đầu.

– Hãy cố làm trong hai phút.

Người chiến sĩ hơi bất ngờ.

Ông giải thích:

– Một phút trên chiến trường...

– Có thể là khoảng cách giữa chiến thắng và thất bại.

Đêm ấy.

Một tổ thông tin mang theo cuộn cáp vượt qua cánh đồng vừa bị bom cày xới.

Ánh đèn pin được che kín.

Họ lần theo từng cột điện.

Tìm đoạn dây bị đứt.

Bùn đất bám đầy quần áo.

Có người bị gai cào rách tay.

Nhưng không ai dừng lại.

Khi dòng tín hiệu đầu tiên trở lại, người tổ trưởng chỉ khẽ nói:

– Thông tuyến rồi!

Ba tiếng ấy ngắn gọn.

Nhưng ở sở chỉ huy, hàng chục chiếc điện thoại lại hoạt động bình thường.

Các mệnh lệnh tiếp tục được truyền đi.

Sáng hôm sau, trong cuộc giao ban, Phùng Thế Tài nói với các cán bộ:

– Người ta thường nhớ đến phi công.

– Nhớ đến pháo thủ.

– Nhớ đến bộ đội tên lửa.

Ông nhìn về phía những chiến sĩ thông tin đang ngồi cuối hội trường.

– Nhưng nếu không có thông tin liên lạc...

– Sẽ không có một trận đánh nào được chỉ huy trọn vẹn.

Cả hội trường vang lên tràng vỗ tay.

Nhiều chiến sĩ thông tin đỏ hoe mắt.

Lần đầu tiên, họ cảm thấy những đêm thức trắng bên chiếc điện thoại quân sự cũng được nhìn nhận như một phần của chiến thắng.

Khi màn đêm buông xuống.

Những chiếc điện thoại trong hầm chỉ huy vẫn sáng đèn.

Tiếng chuông vẫn vang.

Tiếng máy điện báo vẫn đều đặn.

Cuộc chiến trên bầu trời chưa bao giờ chỉ thuộc về những người cầm súng.

Nó còn thuộc về những người âm thầm giữ cho từng mệnh lệnh đến đúng nơi.

Đúng lúc.

Đúng người.