KỲ 26: CHIẾC MÁY ẢNH CỦA PHÓNG VIÊN CHIẾN TRƯỜNG

Năm 1968.

Những trận giao tranh diễn ra ngày càng quyết liệt.

Các phóng viên chiến trường liên tục theo chân các đơn vị quân đội để ghi lại diễn biến của cuộc chiến.

Phạm Xuân Ẩn cũng nhận được nhiệm vụ đến một khu vực vừa xảy ra giao tranh.

Trên vai ông là chiếc túi da quen thuộc.

Bên trong là sổ ghi chép.

Máy ảnh.

Vài cuộn phim.

Và những vật dụng của một nhà báo bình thường.

Khi đoàn xe dừng lại, các phóng viên lập tức tản ra tìm vị trí tác nghiệp.

Có người chăm chú chụp những chiếc trực thăng vừa hạ cánh.

Có người ghi hình đoàn xe quân sự.

Có người phỏng vấn các sĩ quan chỉ huy.

Riêng Phạm Xuân Ẩn lại dành nhiều thời gian quan sát.

Ông nhìn những dấu xích xe tăng còn hằn trên nền đất.

Đếm số trực thăng đang đỗ.

Quan sát hướng các khẩu pháo được bố trí.

Để ý những thùng tiếp tế vừa được chuyển xuống.

Trong mắt người khác, đó chỉ là những chi tiết rất bình thường.

Nhưng với ông, mỗi chi tiết đều là một mảnh ghép.

Ông giơ máy ảnh lên.

"Tách!"

Một bức ảnh.

"Tách!"

Thêm một bức nữa.

Ông không chỉ chụp khung cảnh.

Ông chọn góc chụp sao cho có thể nhìn rõ địa hình, tuyến đường, vị trí đóng quân và cách bố trí lực lượng.

Là một phóng viên, việc chụp ảnh như vậy hoàn toàn tự nhiên.

Không ai nghi ngờ.

Trên đường trở về, một đồng nghiệp cười:

"Ẩn này, sao cậu chụp nhiều đường sá với xe cộ thế? Độc giả thích ảnh lính chiến hơn."

Ông cũng cười.

"Một bức ảnh đẹp phải kể được cả câu chuyện."

Người đồng nghiệp gật gù.

Anh không biết rằng đúng như lời ông nói, mỗi bức ảnh thật sự đang kể một câu chuyện.

Chỉ có điều, câu chuyện ấy không dành cho mặt báo.

Về đến Sài Gòn, Phạm Xuân Ẩn rửa từng cuộn phim.

Ông xem rất kỹ từng tấm ảnh.

Có bức được đánh dấu.

Có bức bị loại bỏ.

Ông đối chiếu hình ảnh với những ghi chép trong sổ tay và những thông tin đã thu thập từ các nguồn khác.

Mọi dữ kiện đều phải khớp nhau.

Chỉ khi chắc chắn, ông mới đưa ra nhận định.

Đó là phong cách làm việc của một nhà báo chuyên nghiệp.

Đồng thời cũng là nguyên tắc của một nhà tình báo xuất sắc.

Sau này, nhiều đồng nghiệp quốc tế nhận xét rằng Phạm Xuân Ẩn có khả năng quan sát hiếm thấy.

Ông thường phát hiện những điều mà người khác vô tình bỏ qua.

Không phải vì ông nhìn nhiều hơn.

Mà vì ông biết mình cần nhìn điều gì.

Có người chỉ thấy một đoàn xe đi qua.

Ông nhìn thấy quy mô của một chiến dịch.

Có người chỉ thấy vài chiếc trực thăng.

Ông nhận ra dấu hiệu của một kế hoạch đang được triển khai.

Trong chiến tranh, đôi mắt biết quan sát đôi khi còn giá trị hơn cả vũ khí.

Và chiếc máy ảnh trên vai người phóng viên năm ấy đã âm thầm ghi lại những mảnh ghép của lịch sử.

Còn tiếp…

Kỳ sau: "Bản đồ trên bàn làm việc" – chỉ với một tấm bản đồ và những dấu bút chì nhỏ, Phạm Xuân Ẩn đã phát hiện ra một quy luật trong cách điều động lực lượng của đối phương.