KỲ 31: NHỮNG DÒNG TIN GỬI RA THẾ GIỚI
Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, cả thế giới hướng sự chú ý về Việt Nam. Trong cuộc chạy đua đưa tin của báo chí quốc tế, Phạm Xuân Ẩn vẫn kiên định với nguyên tắc nghề báo: chỉ viết những gì đã được kiểm chứng. Chính sự trung thực ấy đã giúp ông trở thành một trong những phóng viên được nhiều đồng nghiệp tin cậy.

Những ngày đầu tháng 2 năm 1968.
Sài Gòn vẫn chưa hết khói súng.
Các tuyến phố còn in dấu những trận giao tranh ác liệt.
Xe quân sự liên tục qua lại.
Tiếng trực thăng vẫn vang trên bầu trời.
Trong khi đó, bên trong các văn phòng báo chí, một cuộc chạy đua khác đang diễn ra.
Đó là cuộc chạy đua với thời gian.
Các hãng thông tấn quốc tế cần những bản tin đầu tiên.
Mỗi phút trôi qua đều có giá trị.
Điện thoại reo liên tục.
Máy đánh chữ gõ không ngừng.
Những bức điện được gửi đi khắp thế giới.
Phạm Xuân Ẩn ngồi trước bàn làm việc.
Trên bàn là cuốn sổ ghi chép đã kín chữ.
Nhưng ông không vội viết.
Ông đọc lại từng dòng.
Đối chiếu với những gì mình trực tiếp chứng kiến.
Rồi so sánh với thông tin từ các đồng nghiệp ở những khu vực khác.
Một biên tập viên nước ngoài giục:
"Ẩn, chúng tôi cần bài ngay!"
Ông bình tĩnh đáp:
"Tin nhanh rất quan trọng. Nhưng tin đúng còn quan trọng hơn."
Người biên tập im lặng.
Đó chính là phong cách làm việc của Phạm Xuân Ẩn.
Ông không bao giờ đánh đổi sự thật để lấy tốc độ.
Khi bài viết hoàn thành, nó không có những lời lẽ giật gân.
Không có những kết luận vội vàng.
Chỉ là những gì ông tận mắt chứng kiến.
Những gì ông đã kiểm chứng.
Chính vì thế, nhiều đồng nghiệp quốc tế luôn tìm đến ông mỗi khi cần xác minh một thông tin.
Họ biết rằng nếu Phạm Xuân Ẩn nói "tôi chưa chắc", thì nghĩa là chưa có đủ cơ sở.
Nếu ông nói "điều đó đã được xác nhận", họ có thể tin tưởng.
Uy tín ấy không tự nhiên mà có.
Nó được xây dựng từ hàng chục năm làm nghề.
Ở ngoài mặt trận, một sai lầm có thể khiến người lính mất đi đồng đội.
Trong nghề báo, một thông tin sai có thể khiến cả thế giới hiểu sai về một sự kiện.
Phạm Xuân Ẩn hiểu điều đó hơn ai hết.
Buổi chiều hôm ấy, một phóng viên trẻ hỏi ông:
"Anh làm sao để biết tin nào đáng tin?"
Ông mỉm cười.
"Đừng hỏi một người."
"Cũng đừng chỉ đọc một tờ báo."
"Hãy nhìn cùng một sự việc từ nhiều phía."
Người phóng viên trẻ lặng người.
Đó không chỉ là bài học của nghề báo.
Mà còn là nguyên tắc đã theo Phạm Xuân Ẩn suốt cuộc đời hoạt động.
Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, không ít nhà báo nước ngoài thừa nhận rằng họ học được rất nhiều từ người đồng nghiệp Việt Nam ấy.
Ông không chỉ dạy họ cách viết.
Ông dạy họ cách tôn trọng sự thật.
Bởi sự thật...
Luôn là điều có sức mạnh lớn hơn bất kỳ lời tuyên truyền nào.
Và chính những dòng tin trung thực được gửi ra thế giới trong những ngày lịch sử ấy đã góp phần giúp dư luận quốc tế hiểu rõ hơn về thực tế của cuộc chiến tại Việt Nam.
Còn tiếp…
Kỳ sau: "Người phóng viên giữa hai làn đạn" – một chuyến tác nghiệp đưa Phạm Xuân Ẩn đến sát chiến tuyến, nơi ông phải đối mặt với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, giống như bao phóng viên chiến trường khác.



