Kỳ 33: Cuộc họp không ghi vào nghị quyết

Đầu năm 1969.

Sau khi Hoa Kỳ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra vào cuối năm trước, bầu trời Hà Nội trở nên yên tĩnh hơn.

Không còn những đợt báo động dồn dập.

Không còn những đoàn máy bay nối nhau lao vào Thủ đô như trước.

Nhưng trong Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân, không một ai nghĩ rằng chiến tranh đã kết thúc.

Thiếu tướng Phùng Thế Tài nói ngay trong cuộc giao ban đầu năm:

– Địch không đánh...

– Không có nghĩa là địch từ bỏ.

– Họ đang tìm cách đánh khác.

Cả hội trường lặng đi.

Những người đã trải qua nhiều năm chiến đấu đều hiểu.

Khoảng lặng trong chiến tranh đôi khi còn đáng lo hơn cả tiếng bom.

Một buổi chiều, Bộ Tư lệnh triệu tập cuộc họp với đại diện các đơn vị radar, tên lửa, pháo phòng không và không quân.

Không có phóng viên.

Không có biểu ngữ.

Không có lễ nghi.

Chỉ có những tập bản đồ, những cuốn sổ ghi chép và hàng chồng báo cáo chất kín mặt bàn.

Phùng Thế Tài mở đầu rất ngắn:

– Hôm nay...

– Chúng ta không tổng kết chiến công.

– Chúng ta tìm khuyết điểm.

Không khí trong phòng bỗng trở nên rất nghiêm túc.

Người đầu tiên phát biểu là một cán bộ radar.

Ông chỉ lên sơ đồ.

– Nếu đối phương sử dụng nhiễu điện tử mạnh hơn...

– Một số đài của ta sẽ rất khó phát hiện mục tiêu.

Một cán bộ tên lửa đứng lên.

– Một số trận địa hiện nay đã lộ quy luật cơ động.

– Cần nghiên cứu cách bố trí mới.

Đến lượt không quân.

Một phi công góp ý:

– Chúng ta cần luyện thêm đánh ban đêm.

Ý kiến nối tiếp ý kiến.

Không ai né tránh hạn chế của đơn vị mình.

Bởi tất cả đều hiểu.

Giấu khuyết điểm trong phòng họp.

Có thể sẽ phải trả giá trên chiến trường.

Phùng Thế Tài ghi chép rất nhiều.

Đến cuối buổi, ông đứng dậy.

Trên tấm bảng đen, ông viết ba dòng thật lớn:

PHÁT HIỆN SỚM

HIỆP ĐỒNG NHANH

ĐÁNH CHÍNH XÁC

Ông quay lại.

– Đây không phải khẩu hiệu.

– Đây là điều kiện để chiến thắng.

Rồi ông nói tiếp:

– Nếu thiếu một trong ba...

– Thế trận sẽ không còn hoàn chỉnh.

Những ngày sau đó, khắp các đơn vị bắt đầu một đợt luyện tập mới.

Không còn chỉ luyện từng lực lượng riêng lẻ.

Radar luyện cùng tên lửa.

Tên lửa luyện cùng pháo phòng không.

Không quân luyện cùng lực lượng dẫn đường.

Ngay cả bộ đội thông tin cũng tham gia diễn tập hiệp đồng.

Mỗi bài tập đều đặt ra tình huống khó hơn trước.

Có lúc giả định mất điện.

Có lúc giả định đứt thông tin.

Có lúc giả định nhiều mục tiêu xuất hiện cùng lúc.

Các kíp chiến đấu phải tìm cách xử trí mà không chờ chỉ dẫn.

Một buổi tối.

Phùng Thế Tài xuống thăm một đơn vị tên lửa đang diễn tập.

Ông đứng lặng phía sau cabin điều khiển.

Không ai biết ông đã đến.

Chỉ khi cuộc diễn tập kết thúc, người chỉ huy đơn vị mới phát hiện.

Ông hỏi:

– Các đồng chí thấy bài tập hôm nay thế nào?

Một chiến sĩ trẻ đáp:

– Báo cáo...

– Khó hơn mọi lần.

Ông mỉm cười.

– Tốt.

– Thao trường càng khó...

– Chiến trường sẽ bớt khó.

Người chiến sĩ ấy sau này kể lại:

Đó là câu nói anh nhớ nhất trong những năm quân ngũ.

Đêm ấy, Hà Nội chìm trong màn sương mỏng.

Không có còi báo động.

Không có tiếng máy bay.

Nhưng ở các trận địa, ánh đèn trong cabin điều khiển vẫn sáng.

Những vòng quét radar vẫn đều đặn xoay.

Những khẩu đội tên lửa vẫn luyện tập.

Bởi những người lính đều hiểu.

Sự bình yên hôm nay...

Là thời gian quý giá để chuẩn bị cho ngày mai.

Và chính trong những ngày tưởng như lặng lẽ ấy, một thế trận phòng không vững chắc hơn đang từng bước hình thành.