Kỳ 35: Người giải bài toán B-52

Mùa thu năm 1970.

Trong khi nhiều người tin rằng B-52 chỉ hoạt động ở chiến trường miền Nam và nước Lào, tại Quân chủng Phòng không – Không quân, một nhóm cán bộ kỹ thuật lại miệt mài với một nhiệm vụ đặc biệt.

Họ không trực tiếp ra trận.

Không cầm súng.

Không điều khiển máy bay.

Công việc của họ là nghiên cứu một đối thủ mà chưa ai ở Hà Nội từng đối mặt.

Đó là B-52.

Trong căn phòng nhỏ của cơ quan kỹ thuật Quân chủng, những tấm ảnh trinh sát, bản vẽ kỹ thuật và các bản ghi tín hiệu radar phủ kín mặt bàn.

Một cán bộ trẻ cầm bức ảnh chụp đội hình B-52 rồi hỏi:

– Thưa anh...

– Nếu màn hình chỉ toàn tín hiệu nhiễu...

– Làm sao biết đâu là máy bay thật?

Người cán bộ lớn tuổi không trả lời ngay.

Ông lấy một tờ giấy trắng.

Vẽ lên đó nhiều nét ngoằn ngoèo.

Rồi chấm một dấu tròn rất nhỏ.

– Muốn tìm được dấu chấm này...

– Trước hết phải hiểu những nét còn lại.

Người cán bộ ấy là Vũ Xuân Vinh.

Ông là một trong những cán bộ tên lửa giàu kinh nghiệm, nhiều năm nghiên cứu cách đánh máy bay Mỹ.

Đối với ông, mỗi trận đánh đều là một bài toán.

Mỗi bài toán đều có lời giải.

Chỉ cần đủ kiên trì để tìm ra.

Những ngày sau đó.

Các kíp chiến đấu tên lửa liên tục luyện tập.

Không phải với mục tiêu thật.

Mà với những tình huống giả định.

Màn hình radar được tạo thêm nhiều tín hiệu nhiễu.

Có hôm, cả màn hình chỉ còn một màu sáng trắng.

Người trắc thủ trẻ lắc đầu:

– Không nhìn thấy gì nữa.

Vũ Xuân Vinh nhẹ nhàng nói:

– Đừng nhìn vào chỗ sáng nhất.

– Hãy nhìn vào sự thay đổi.

Ông chỉ tay lên màn hình.

– Nhiễu thì hỗn loạn.

– Máy bay vẫn phải bay theo quy luật.

Người trắc thủ chăm chú quan sát.

Quả thật...

Giữa những vệt sáng rối rắm, vẫn có một điểm nhỏ di chuyển rất đều.

Đó chính là mục tiêu.

Ít ngày sau, Thiếu tướng Phùng Thế Tài đến làm việc với đơn vị nghiên cứu.

Ông hỏi:

– Các đồng chí đã tìm được điều gì mới?

Vũ Xuân Vinh mở cuốn sổ ghi chép.

– Báo cáo.

– Chúng tôi chưa tìm được cách đánh hoàn chỉnh.

– Nhưng đã biết...

– Không được đánh theo cách cũ.

Phùng Thế Tài gật đầu.

Đó chính là điều ông mong đợi.

Ông nói:

– Đối thủ thay đổi.

– Ta cũng phải thay đổi.

– Nếu cứ dùng kinh nghiệm cũ...

– Sẽ không thắng được trận đánh mới.

Buổi chiều hôm ấy.

Một cuộc hội thảo kỹ thuật được tổ chức ngay tại đơn vị.

Các sĩ quan radar.

Các kíp tên lửa.

Các cán bộ tác chiến.

Tất cả cùng ngồi quanh một tấm sơ đồ lớn.

Không ai ngại đưa ra ý kiến.

Không ai sợ bị phản bác.

Có người đề nghị thay đổi cách bắt mục tiêu.

Có người đề nghị rút ngắn thời gian chuẩn bị bắn.

Có người lại cho rằng phải cơ động trận địa nhiều hơn.

Mỗi ý kiến đều được ghi lại.

Bởi mọi khả năng đều có thể trở thành chìa khóa của chiến thắng.

Đêm xuống.

Sau khi mọi người đã nghỉ.

Vũ Xuân Vinh vẫn ngồi trước màn hình radar mô phỏng.

Ông lấy bút chì.

Gạch.

Xóa.

Lại gạch.

Lại tính toán.

Ngoài cửa sổ, cơn mưa thu rơi lặng lẽ.

Không ai biết.

Chỉ hai năm sau.

Chính những dòng ghi chép tưởng như rất bình thường ấy sẽ góp phần giúp các kíp tên lửa Việt Nam tìm ra cách đối phó với "pháo đài bay" B-52.

Và trên bầu trời Hà Nội tháng Chạp năm 1972...

Lời giải của bài toán ấy sẽ được viết bằng những vệt lửa tên lửa vươn thẳng lên bầu trời.