Kỳ 4: Đêm lịch sử 30 rạng sáng 31 tháng 8 năm 1917

Đêm cuối tháng Tám năm 1917.

Tỉnh lỵ Thái Nguyên chìm trong màn đêm tĩnh lặng.

Trên những con đường đất, lính gác của chính quyền thực dân vẫn thay phiên tuần tra như mọi ngày. Trong doanh trại, phần lớn binh lính đã trở về nơi nghỉ. Không ai biết rằng chỉ ít phút nữa thôi, nơi đây sẽ trở thành tâm điểm của một cuộc nổi dậy làm chấn động cả Đông Dương.

Theo kế hoạch đã được chuẩn bị từ nhiều tháng trước, các tổ nghĩa quân đồng loạt hành động.

Lực lượng binh lính do Đội Cấn chỉ huy nhanh chóng khống chế các vị trí trọng yếu trong doanh trại. Một số sĩ quan và lính Pháp bị bất ngờ trước cuộc tấn công nên không kịp tổ chức chống trả. Tiếng súng vang lên giữa màn đêm báo hiệu cuộc khởi nghĩa chính thức bắt đầu.

Ngay sau khi làm chủ doanh trại, một mũi tiến công khác tiến về Nhà lao Thái Nguyên.

Những cánh cửa nhà giam bị phá tung.

Các cùm sắt được mở.

Những người tù chính trị bị giam giữ bấy lâu nay lần lượt bước ra ngoài.

Trong số đó có Lương Ngọc Quyến.

Dù sức khỏe đã giảm sút sau thời gian dài bị giam cầm, ông lập tức tham gia chỉ huy nghĩa quân, cùng Đội Cấn tổ chức lực lượng bảo vệ các vị trí vừa giành được.

Kho vũ khí của địch nhanh chóng rơi vào tay nghĩa quân.

Hàng trăm khẩu súng, đạn dược và nhiều trang bị quân sự được phân phát cho các chiến sĩ và những người vừa được giải thoát khỏi nhà lao.

Chỉ trong một thời gian ngắn, nhiều cơ quan quan trọng của chính quyền thực dân tại tỉnh lỵ Thái Nguyên đã nằm trong sự kiểm soát của nghĩa quân.

Khi trời vừa hửng sáng, lá cờ của lực lượng khởi nghĩa được kéo lên tại trung tâm tỉnh lỵ.

Đó là khoảnh khắc mà nhiều người dân Thái Nguyên sau này vẫn luôn ghi nhớ.

Lần đầu tiên sau nhiều năm sống dưới ách cai trị của thực dân Pháp, họ được chứng kiến chính quyền thực dân bị đánh bật khỏi tỉnh lỵ bởi những người Việt Nam yêu nước.

Tin thắng lợi nhanh chóng lan ra khắp các vùng lân cận.

Nhiều người dân mang lương thực, nước uống và thuốc men đến giúp nghĩa quân.

Không khí trong tỉnh lỵ tràn ngập niềm hy vọng.

Đội Cấn và Lương Ngọc Quyến nhanh chóng tổ chức lại lực lượng.

Các đội canh gác được bố trí ở những cửa ngõ dẫn vào tỉnh lỵ.

Kho lương thực và kho vũ khí được bảo vệ nghiêm ngặt.

Các tù nhân sau khi được giải thoát tình nguyện tham gia bảo vệ thành quả của cuộc khởi nghĩa.

Trong những giờ đầu tiên, nghĩa quân hoàn toàn làm chủ tình hình.

Tuy nhiên, Đội Cấn hiểu rất rõ rằng thử thách lớn nhất vẫn còn ở phía trước.

Thực dân Pháp sẽ không dễ dàng chấp nhận thất bại.

Các đơn vị quân tiếp viện từ Hà Nội, Bắc Giang, Bắc Ninh và các tỉnh lân cận chắc chắn sẽ nhanh chóng kéo đến.

Cuộc chiến quyết định mới chỉ bắt đầu.