Kỳ 4: Khi những cánh én bạc trở về

Những ngày đầu năm 1964, miền Bắc vẫn chìm trong cái lạnh cắt da của mùa đông.

Sương phủ trắng các triền đồi quanh sân bay. Từng giọt nước đọng trên đầu cỏ long lanh dưới ánh bình minh. Xa xa, những dãy núi xanh mờ hiện lên sau màn mây mỏng, còn bầu trời phía đông vừa hửng sáng bởi những tia nắng đầu tiên.

Trên đường băng, từng tốp chiến sĩ kỹ thuật đã bắt đầu một ngày làm việc.

Tiếng cờ lê chạm vào thân máy bay leng keng.

Mùi dầu nhờn quyện với mùi xăng phản lực lan trong không khí.

Những người thợ mặc bộ quần áo xanh sẫm, đôi tay lấm đầy dầu mỡ, cẩn thận kiểm tra từng bu-lông, từng đường ống dẫn nhiên liệu. Với họ, chỉ một chiếc đinh vít lỏng cũng có thể đổi bằng sinh mạng của phi công.

Phùng Thế Tài bước chậm dọc theo đường băng.

Ông dừng lại trước một chiếc tiêm kích phản lực vừa được đưa vào biên chế.

Thân máy bay màu bạc lấp lánh dưới ánh nắng sớm. Hai cánh xòe rộng như đôi cánh én chuẩn bị lao vào bầu trời.

Ông đưa tay khẽ chạm lên lớp vỏ kim loại lạnh buốt.

Suốt nhiều năm chiến đấu trong kháng chiến chống Pháp, ông đã quá quen với tiếng súng trường, đại liên và pháo mặt đất. Nhưng giờ đây, chiến tranh đã bước sang một thời đại khác.

Kẻ thù sẽ đến từ độ cao hàng chục nghìn mét.

Và để bảo vệ bầu trời Tổ quốc, Việt Nam cũng phải có những "cánh én bạc" của riêng mình.

Tiếng còi báo tập hợp vang lên.

Một tốp phi công trẻ nhanh chóng chạy về phía sân đỗ.

Họ còn rất trẻ, phần lớn chỉ ngoài hai mươi tuổi. Trên gương mặt ai cũng ánh lên sự háo hức xen lẫn quyết tâm.

Một người lính kỹ thuật cười nói:

– Các đồng chí hôm nay lại lên trời à?

Một phi công trẻ chỉnh lại dây mũ bay rồi cười:

– Không lên thì làm sao biết trời rộng đến đâu.

Cả nhóm bật cười.

Tiếng cười ngắn ngủi tan nhanh trong tiếng động cơ phản lực đang dần khởi động.

Ầm...

Âm thanh trầm đục vang lên từ phía đuôi máy bay.

Khói trắng cuộn thành từng làn mỏng.

Chiếc máy bay rung nhẹ.

Rồi mạnh dần.

Luồng khí nóng từ động cơ làm cỏ ven đường băng rạp xuống từng đợt.

Những người lính dưới đất theo phản xạ đưa tay che mặt.

Chỉ vài giây sau, chiếc tiêm kích lao vun vút trên đường băng rồi nhẹ nhàng nhấc mình khỏi mặt đất.

Tất cả cùng ngẩng lên.

Chiếc máy bay nhỏ dần.

Rồi chỉ còn là một chấm bạc lấp lánh giữa nền trời xanh.

Phùng Thế Tài vẫn lặng im quan sát.

Ông biết, để có được một chuyến bay như thế, phía sau là biết bao tháng ngày gian khổ.

Có những học viên phải học lại từ đầu kiến thức toán học, vật lý.

Có người mất hàng tháng chỉ để làm quen với buồng lái.

Có người say máy bay đến mức vừa hạ cánh đã phải chạy xuống nôn ngay bên đường băng.

Nhưng rồi ngày hôm sau...

Họ lại bước lên máy bay.

Không ai bỏ cuộc.

Bởi họ hiểu rằng, nếu một ngày máy bay Mỹ tràn vào bầu trời miền Bắc, chính họ sẽ là những người đầu tiên cất cánh đánh chặn.

Buổi chiều hôm ấy, Phùng Thế Tài đến thăm khu nhà ở của các phi công.

Những căn phòng nhỏ đơn sơ.

Chiếc giường sắt.

Bàn học bằng gỗ.

Trên tường treo bản đồ vùng trời miền Bắc cùng những sơ đồ chiến thuật.

Một góc phòng, vài cuốn sách kỹ thuật được xếp ngay ngắn. Có cuốn đã sờn mép vì được đọc đi đọc lại nhiều lần.

Ông cầm một cuốn lên.

Trang đầu chi chít những dòng ghi chú bằng bút chì.

Bên cạnh là những phép tính, những hình vẽ mô phỏng góc công kích.

Ông khẽ mỉm cười.

– Các đồng chí học nhiều lắm.

Một phi công trẻ gãi đầu.

– Báo cáo thủ trưởng... còn phải học nhiều nữa.

– Máy bay hiện đại lắm.

– Chỉ cần sai một động tác là không còn cơ hội sửa.

Phùng Thế Tài gật đầu.

Ông nhìn ra ngoài cửa sổ.

Hoàng hôn đang buông xuống.

Những chiếc máy bay vừa hoàn thành ban bay lặng lẽ nằm trên sân đỗ, thân máy phủ ánh vàng của nắng chiều.

Ông chậm rãi nói:

– Máy bay hiện đại rất quan trọng.

– Nhưng người điều khiển còn quan trọng hơn.

– Một chiếc máy bay tốt, nếu vào tay người thiếu bản lĩnh, cũng không thể chiến thắng.

– Còn một người phi công giỏi...

– Sẽ biết biến chiếc máy bay của mình thành vũ khí đáng sợ nhất.

Những người lính trẻ lặng lẽ ghi nhớ từng lời.

Họ không biết rằng, chỉ vài năm sau, trong số những học viên hôm nay sẽ có những người trở thành những phi công huyền thoại, lập nên chiến công vang dội trên bầu trời miền Bắc.

Chiều muộn.

Mặt trời khuất sau dãy núi.

Gió từ cánh đồng mang theo hơi lạnh đầu xuân.

Một lần nữa, tiếng động cơ phản lực lại vang lên.

Chiếc tiêm kích cuối cùng trong ngày từ từ hạ cánh.

Bánh xe vừa chạm đường băng, một dải khói trắng kéo dài phía sau.

Người phi công mở buồng lái, tháo mũ bay.

Gương mặt còn lấm tấm mồ hôi nhưng ánh mắt rạng rỡ.

Anh ngẩng đầu nhìn lên bầu trời vừa chuyển sang màu tím sẫm.

Ở nơi ấy, những cánh én bạc của Quân chủng Phòng không – Không quân đang từng ngày trưởng thành.

Và cũng chính nơi ấy, một cuộc đối đầu khốc liệt với không quân Hoa Kỳ đang lặng lẽ đến gần.