KỲ 43: NHỮNG TRANG SỔ GIỮA CHIẾN DỊCH LAM SƠN 719

Tháng Hai năm 1971.

Các hãng thông tấn quốc tế hoạt động gần như suốt ngày đêm.

Điện tín liên tục được gửi về Tokyo, Hồng Kông, Paris và New York.

Mỗi giờ lại xuất hiện một bản tin mới.

Có bản tin nói chiến dịch đang diễn ra thuận lợi.

Ít giờ sau, một nguồn khác lại đưa ra nhận định hoàn toàn khác.

Trong phòng biên tập, không khí trở nên căng thẳng.

Một phóng viên trẻ đặt tờ điện tín xuống bàn.

"Chúng ta nên tin nguồn nào?"

Không ai trả lời ngay.

Phạm Xuân Ẩn cầm từng bản tin lên đọc.

Ông lấy bút chì đánh dấu những điểm giống nhau.

Rồi khoanh tròn những chi tiết còn mâu thuẫn.

Ông nói chậm rãi:

"Điều xuất hiện trong tất cả các nguồn thường đáng chú ý hơn điều chỉ xuất hiện ở một nguồn."

Cả căn phòng im lặng.

Đó không chỉ là kinh nghiệm của một nhà báo.

Mà còn là phương pháp phân tích mà ông đã theo đuổi nhiều năm.

Chiều hôm ấy, một phóng viên nước ngoài hỏi:

"Ẩn, anh có nghĩ chúng ta đang chứng kiến một bước ngoặt không?"

Ông nhìn lên bản đồ treo trên tường.

"Chỉ lịch sử mới trả lời được."

"Còn nhiệm vụ của chúng ta hôm nay là ghi lại lịch sử thật chính xác."

Nhiều năm sau, khi nhìn lại Chiến dịch Lam Sơn 719, các nhà nghiên cứu đều xem đây là một trong những chiến dịch có ý nghĩa quan trọng đối với diễn biến của cuộc chiến và quá trình đánh giá hiệu quả của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh".

Riêng Phạm Xuân Ẩn vẫn giữ thói quen cũ.

Không vội kết luận.

Không chạy theo những nhận định nóng.

Ông hiểu rằng...

Một bản tin có thể chỉ sống một ngày.

Nhưng sự thật của lịch sử sẽ còn được nhắc lại nhiều thập kỷ sau.

Và người cầm bút có trách nhiệm lớn nhất với chính sự thật ấy.

Còn tiếp…

Kỳ sau: "Mùa hè đỏ lửa 1972" – khi chiến sự bước vào giai đoạn ác liệt mới, Phạm Xuân Ẩn cùng các phóng viên quốc tế chứng kiến một trong những năm khốc liệt nhất của cuộc chiến Việt Nam.