KỲ 46: BẦU TRỜI HÀ NỘI THÁNG CHẠP

Ngày 19 tháng 12 năm 1972.

Từ sáng sớm, phòng tin của các hãng thông tấn đã rộn ràng hơn thường lệ.

Máy điện báo không ngừng nhả ra những dải giấy trắng.

Tin từ Tokyo.

Tin từ Hồng Kông.

Tin từ Paris.

Tin từ Washington.

Tất cả đều hướng về Hà Nội.

Một biên tập viên cầm bản điện tín mới nhất, đọc lớn:

"Không quân Hoa Kỳ tiếp tục mở các đợt tập kích..."

Cả căn phòng lặng đi.

Phạm Xuân Ẩn lặng lẽ nhận những bản tin vừa được chuyển tới.

Ông đọc rất chậm.

Không bỏ sót một dòng nào.

Mỗi hãng thông tấn mô tả sự việc theo một cách khác nhau.

Có bản tin tập trung vào quy mô chiến dịch.

Có bản tin nói về phản ứng của dư luận quốc tế.

Có bản tin phân tích khả năng ảnh hưởng tới Hội nghị Paris.

Ông lấy bút chì.

Đánh dấu những điểm giống nhau.

Rồi ghi riêng những chi tiết cần tiếp tục kiểm chứng.

Một phóng viên người Pháp ngồi cạnh khẽ nói:

"Không ai biết việc này sẽ kết thúc như thế nào."

Phạm Xuân Ẩn khép cuốn sổ.

"Lịch sử thường chỉ rõ ràng khi chúng ta nhìn lại."

Đó là câu trả lời ông vẫn thường dùng.

Không phải để né tránh.

Mà vì ông hiểu rằng, giữa lúc sự kiện đang diễn ra, điều quan trọng nhất là không để cảm xúc lấn át sự thật.

Những ngày tiếp theo.

Bản đồ trên tường phòng tin được gắn thêm nhiều ký hiệu mới.

Các hãng thông tấn liên tục cử thêm phóng viên đến khu vực Đông Nam Á.

Điện thoại từ các văn phòng đại diện ở nước ngoài gọi về không ngớt.

Ai cũng muốn biết:

Liệu các cuộc đàm phán có tiếp tục?

Liệu chiến sự sẽ còn leo thang?

Liệu cánh cửa hòa bình có khép lại?

Phạm Xuân Ẩn không đưa ra dự đoán.

Ông chỉ ghi nhận.

Ông biết rằng, đôi khi một quyết định trên bàn đàm phán có thể ảnh hưởng sâu rộng không kém một trận đánh ngoài chiến trường.

Một buổi tối, trước khi rời văn phòng, ông dừng lại trước cửa sổ.

Thành phố Sài Gòn vẫn sáng đèn.

Quán cà phê bên kia đường vẫn đông khách.

Tiếng xe cộ vẫn nối nhau trên đại lộ.

Khung cảnh ấy hoàn toàn khác với những bản tin mà ông vừa đọc.

Ông chợt nghĩ đến những người đồng nghiệp đang tác nghiệp ở Hà Nội.

Những người phải làm báo giữa tiếng còi báo động và những đợt không kích.

Ông thầm mong tất cả đều bình an.

Bởi với ông, dù ở chiến tuyến nào, người làm báo chân chính đều có chung một sứ mệnh:

Ghi lại sự thật của thời đại mình.

Cuối trang sổ, ông viết:

"Bom đạn có thể phá hủy những công trình. Nhưng sự thật luôn tìm được con đường để đến với lịch sử."

Ít tuần sau, khi các cuộc đàm phán được nối lại, nhiều người hiểu rằng những ngày cuối tháng Chạp năm ấy đã trở thành một dấu mốc quan trọng trên con đường đi đến Hiệp định Paris.

Còn tiếp…

Kỳ sau: "Ngày ký Hiệp định Paris" – ngày 27 tháng 1 năm 1973, khi thế giới hướng về Paris, Phạm Xuân Ẩn lặng lẽ chứng kiến một sự kiện được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam.