Kỳ 7: Time Magazine – Người Việt Nam trong tòa soạn nổi tiếng thế giới

Cánh cửa mang tên Time

Làm việc cho Time Magazine là ước mơ của nhiều nhà báo thời bấy giờ.

Time không chỉ là một tạp chí.

Đó còn là tiếng nói có ảnh hưởng lớn đối với dư luận và giới hoạch định chính sách của Hoa Kỳ.

Khi Phạm Xuân Ẩn được mời cộng tác rồi trở thành phóng viên của Time tại Sài Gòn, nhiều đồng nghiệp đều cho rằng đó là kết quả xứng đáng của nhiều năm làm báo nghiêm túc.

Ông thông thạo tiếng Anh.

Hiểu văn hóa phương Tây.

Nắm rõ tình hình Việt Nam.

Quan trọng hơn, ông luôn đưa ra những nhận định bình tĩnh, khách quan và có cơ sở.

Chính điều đó khiến ban biên tập Time rất tin tưởng.

Mỗi buổi sáng, văn phòng của Phạm Xuân Ẩn thường đón rất nhiều khách.

Có người là phóng viên mới đến Việt Nam.

Có người là nhà ngoại giao.

Có người là sĩ quan quân đội Mỹ.

Có người là quan chức chính quyền Sài Gòn.

Họ đến để trao đổi thông tin.

Để hỏi ý kiến.

Hoặc đơn giản là muốn nghe nhận định của một người được xem là rất hiểu tình hình Việt Nam.

Phạm Xuân Ẩn luôn tiếp mọi người bằng thái độ lịch thiệp.

Ông pha trà.

Mời cà phê.

Kiên nhẫn lắng nghe.

Ông hiếm khi vội vàng đưa ra kết luận.

Thay vào đó, ông thường đặt thêm những câu hỏi ngắn gọn.

Qua cách trả lời, ông có thể hiểu được rất nhiều điều.

Phạm Xuân Ẩn không bao giờ xem nghề báo chỉ là một tấm bình phong.

Ông thực sự yêu nghề.

Ông dành hàng giờ đọc báo trong và ngoài nước.

Theo dõi các bản tin phát thanh.

Đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.

Ông tin rằng một nhà báo chỉ có thể được tôn trọng khi tôn trọng sự thật.

Nhờ phong cách làm việc ấy, những bài viết của ông luôn được đánh giá cao.

Đồng nghiệp quốc tế nhiều lần nhờ ông giải thích về lịch sử, văn hóa và xã hội Việt Nam.

Không ít người nói rằng, nếu muốn hiểu Việt Nam, hãy nói chuyện với Phạm Xuân Ẩn.

Ở Sài Gòn, các quán cà phê là nơi gặp gỡ quen thuộc của giới báo chí.

Sau những cuộc họp báo, các phóng viên thường ngồi lại trao đổi.

Có khi họ tranh luận về tình hình chiến sự.

Có khi họ chia sẻ những nguồn tin mới.

Phạm Xuân Ẩn thường xuất hiện trong những cuộc gặp ấy.

Ông không phải người nói nhiều nhất.

Nhưng lại là người được lắng nghe nhiều nhất.

Ông không áp đặt quan điểm.

Ông gợi mở.

Đặt câu hỏi.

Lắng nghe.

Rồi lặng lẽ ghi nhớ.

Có những thông tin tưởng như rất nhỏ.

Nhưng khi ghép lại với nhau, chúng tạo thành một bức tranh hoàn chỉnh về tình hình chiến trường.

Đó là khả năng phân tích mà rất ít người có được.

Qua nhiều năm làm việc, Phạm Xuân Ẩn xây dựng được tình bạn với nhiều phóng viên và sĩ quan Mỹ.

Họ cùng trao đổi nghiệp vụ.

Cùng thảo luận về thời cuộc.

Thậm chí cùng chia sẻ những câu chuyện đời thường.

Sau năm 1975, khi biết ông là một chiến sĩ tình báo của cách mạng, nhiều người đã bày tỏ sự ngạc nhiên.

Tuy nhiên, không ít người cũng nói rằng họ vẫn dành cho ông sự kính trọng.

Bởi trong suốt những năm quen biết, Phạm Xuân Ẩn luôn cư xử chân thành, lịch thiệp và chuyên nghiệp.

Ông không phản bội tình bạn.

Ông chỉ trung thành với lý tưởng mà mình đã lựa chọn.

Trong khi công việc của một nhà báo ngày càng thuận lợi, nhiệm vụ của một chiến sĩ tình báo cũng trở nên nặng nề hơn.

Những thông tin thu thập được không chỉ dừng lại ở việc viết thành bài báo.

Ông phải phân tích.

Đánh giá.

So sánh với nhiều nguồn khác.

Chỉ những thông tin thực sự có giá trị chiến lược mới được chuyển về tổ chức.

Mỗi bản báo cáo đều được chuẩn bị rất cẩn thận.

Không có chỗ cho sự chủ quan.

Không có chỗ cho suy đoán.

Phạm Xuân Ẩn hiểu rằng, ở chiến trường, một thông tin chính xác có thể giúp tránh được rất nhiều tổn thất.

Đó là trách nhiệm mà ông luôn đặt lên hàng đầu.

Từ những ngày làm việc tại Time Magazine, vai trò của ông trong mạng lưới tình báo chiến lược ngày càng quan trọng.

Một chặng đường đầy thử thách đang mở ra phía trước.