Kỷ Cương Phép Nước Và Bài Học Dạy Con Của Vị Minh Quân
Chiếc roi mây của thiên tử và bài học về lòng tự trọng của một vị hoàng tử... Người ta thường nghĩ con cái bực vua chúa sinh ra đã ở vạch đích, muốn gì được nấy và đứng trên luật pháp. Thế nhưng, dưới triều đại nhà Trần — vương triều của những vị vua anh minh và đức độ — kỷ cương phép nước luôn được đặt lên hàng đầu. Trần Thánh Tông không chỉ là một nhà ngoại giao, một vị tướng tài, mà ông còn là một người cha vô cùng nghiêm khắc. Đối với ông, hoàng tử muốn xứng đáng gánh vác giang sơn thì trư
Kỷ Cương Phép Nước Và Bài Học Dạy Con Của Vị Minh Quân
Vua Trần Thánh Tông và Hoàng hậu Nguyên Thánh Thiên Cảm sinh được hoàng tử Trần Khâm (người sau này trở thành vị vua anh minh Trần Nhân Tông). Là hoàng thái tử, người sẽ kế thừa đại nghiệp của tổ tiên, Trần Khâm từ nhỏ đã nhận được sự dạy dỗ vô cùng nghiêm khắc từ vua cha. Trần Thánh Tông không nuông chiều con bằng lụa là, phú quý, mà uốn nắn con bằng đạo đức và luật pháp.
Năm ấy, Hoàng tử Trần Khâm đã lớn, bắt đầu được giao một số công việc triều chính để rèn luyện bản lĩnh. Trong phủ của hoàng tử có một người cận vệ thân tín. Người này ỷ thế chủ mình là người thừa kế ngai vàng tương lai nên khi ra ngoài phố đã cư xử hách dịch, tranh giành kiệu hoa và tranh chấp đường đi với một viên quan nhỏ trong triều, gây náo loạn một góc kinh thành Thăng Long.
Vụ việc kinh động đến tai cơ quan hình pháp và nhanh chóng truyền đến tai Vua Trần Thánh Tông.
Biết chuyện, Trần Thánh Tông liền truyền lệnh cho Thái tử Trần Khâm vào điện đình ngay lập tức. Khi hoàng tử bước vào, thay vì nét mặt bao dung thường ngày, nhà vua ngồi uy nghiêm trên sập, sắc mặt lạnh như băng, bên cạnh đặt sẵn một chiếc roi mây.
Nhà vua chỉ tay vào chiếc roi mây, nghiêm giọng hỏi:
"Con là thái tử, là người sau này thay trẫm chăn dắt trăm họ. Người trong phủ của con cậy thế làm càn, bắt nạt quan viên, sỉ nhục phép nước, đó là vì con không biết răn dạy thuộc hạ, hay vì chính con cũng coi thường luật pháp của triều đình?"
Hoàng tử Trần Khâm kinh hãi, lập tức quỳ sụp xuống nền gạch, cúi đầu nhận lỗi: "Tâu phụ vương, là do con sơ suất trong việc quản giáo người dưới, xin phụ vương quở trách".
Trần Thánh Tông đứng dậy, bước xuống bậc thềm cung điện, giọng nói trầm xuống nhưng vô cùng đanh thép:
"Nhà Trần ta khởi nghiệp từ gian khó, lấy lòng dân làm gốc, lấy luật pháp làm cán cân để giữ vững kỷ cương. Nếu đến ngay cả người trong phủ Thái tử cũng đứng trên luật pháp, thì làm sao trăm họ phục lòng? Sau này con lên ngôi, lời nói của con còn ai nghe theo?"
Nhà vua không dùng chiếc roi mây để đánh con, nhưng ông lệnh cho hoàng tử phải tự tay bắt người cận vệ kia giao cho phủ Tông Nhân xét xử nghiêm minh theo luật pháp, không được phép can thiệp hay xin giảm án. Đồng thời, hoàng tử phải tự cấm túc trong phủ ba ngày để suy nghĩ, sám hối về trách nhiệm quản lý của mình.
Hoàng tử Trần Khâm đã cúi đầu làm theo lời cha một cách tâm phục khẩu phục. Người cận vệ bị phạt nặng theo đúng luật, còn bản thân hoàng tử sau ba ngày tự suy ngẫm đã càng thêm thấu hiểu giá trị của sự công bằng và nghiêm minh.
Chính nhờ những bài học dạy dỗ nghiêm khắc, không bao che lỗi lầm ấy của Trần Thánh Tông mà hoàng tử Trần Khâm sau này khi lên ngôi (vua Trần Nhân Tông) đã trở thành một vị vua bách chiến bách thắng, một bậc thánh nhân lỗi lạc của dân tộc, nổi tiếng là người thương dân và vô cùng công minh.
Lời kết: Người ta dệt nên hào khí Đông A bằng những chiến công hiển sách trên sông Bạch Đằng, trên nội địa Vạn Kiếp. Nhưng cái gốc của hào khí ấy lại được nhen nhóm từ chính sự nghiêm minh, công bằng trong mỗi nếp nhà hoàng tộc.
Vua Trần Thánh Tông đã để lại một bài học sâu sắc cho muôn đời sau: Muốn giữ nước thì phải giữ lấy phép nước. Sự bao dung của một vị vua là dành cho muôn dân, còn sự nghiêm khắc phải dành cho chính những người thân ruột thịt bên cạnh mình. Chính sự nghiêm minh ấy đã tạo nên một vương triều nhà Trần vững như bàn thạch trước mọi giông bão lịch sử.
