KỶ LUẬT VÀ ĐỒNG TÂM – NGỌN LỬA KHÔNG BAO GIỜ TẮT TRONG LÒ THAN
Trên vùng đất Đông Bắc gió mặn và đá xám, nơi những dãy núi than đen sẫm soi bóng xuống biển, có một ngọn lửa âm ỉ cháy suốt hàng trăm năm. Ngọn lửa ấy không rực rỡ như ánh mặt trời, nhưng bền bỉ, sâu lắng và ấm nóng – đó là tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” của người thợ mỏ Quảng Ninh.
Từ giữa thế kỷ XIX, khi nhát cuốc đầu tiên bổ xuống núi Yên Lãng theo chỉ dụ của vua Minh Mạng, con người nơi đây đã bắt đầu cuộc đối thoại thầm lặng với lòng đất. Than không tự trồi lên, mà phải được đánh đổi bằng mồ hôi, bằng kỷ luật nghiêm ngặt trong hầm lò sâu hun hút, và bằng sự nương tựa vào nhau giữa bóng tối đặc quánh.
Rồi khi thực dân Pháp đặt ách khai thác thuộc địa lên vùng mỏ, người thợ mỏ không chỉ đối mặt với thiên nhiên khắc nghiệt mà còn với roi vọt, áp bức và đói nghèo. Trong những đường lò chật hẹp, họ hiểu rằng: nếu không cùng một ý chí, không chung một nhịp thở, thì sẽ không ai sống sót. Từ đó, “đồng tâm” trở thành lẽ sống. Và để tồn tại, để sản xuất, để đấu tranh, họ buộc phải rèn mình trong kỷ luật thép.
Tinh thần ấy lớn dần theo bước chân công nghiệp hóa, lớn lên cùng sự ra đời của giai cấp công nhân mỏ – một trong những cái nôi sớm nhất của giai cấp công nhân Việt Nam. Khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đoàn kết và kỷ luật không còn chỉ là nhu cầu sinh tồn, mà trở thành nguyên tắc, lý tưởng và sức mạnh cách mạng.
Mùa đông năm 1936, khu mỏ Cẩm Phả rung chuyển. Hơn ba vạn thợ mỏ đồng loạt đứng lên trong cuộc tổng bãi công lớn chưa từng có. Những tờ truyền đơn xuất hiện dày đặc trên miệng lò, bến cảng, nhà máy. Khẩu hiệu vang lên, dứt khoát và đầy niềm tin:
“Kỷ luật và đồng tâm, chúng ta nhất định thắng!”
Không cần vũ khí, không cần bạo lực, sức mạnh của hàng vạn con người cùng chung ý chí đã buộc chủ mỏ phải nhượng bộ. Cuộc bãi công thắng lợi. Và từ đó, câu khẩu hiệu ấy không chỉ là lời hiệu triệu, mà trở thành cương lĩnh tinh thần, một sáng tạo độc đáo, có một không hai trong lịch sử phong trào công nhân Việt Nam.
“Kỷ luật” – là mỗi người biết đặt mình trong tập thể, tuân thủ nguyên tắc chung để tạo nên sức mạnh chung.
“Đồng tâm” – là những trái tim cùng đập vì một mục tiêu, không ai bỏ lại phía sau.
Qua hai cuộc kháng chiến, tinh thần ấy lại được thử thách trong bom đạn. Người thợ mỏ vừa giữ lò, giữ máy, vừa cầm súng bảo vệ quê hương. Trong thời bình, tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” tiếp tục soi đường cho công cuộc đổi mới, giúp ngành Than vượt qua những thời khắc khó khăn nhất, khai thác hàng triệu tấn than làm giàu cho Tổ quốc.
Hôm nay, giữa nhịp sống hiện đại, tiếng máy khai thác vang lên thay cho tiếng cuốc xưa kia, nhưng ngọn lửa ấy vẫn cháy. Nó cháy trong ý thức nghề nghiệp, trong trách nhiệm với đất nước, trong niềm tự hào của mỗi người thợ khi nhắc đến hai chữ Quảng Ninh.
“Kỷ luật và Đồng tâm” – không chỉ là khẩu hiệu.
Đó là bản sắc, là linh hồn, là sức mạnh giúp Đất mỏ vươn mình ra biển lớn, vững vàng đi tiếp trên con đường phát triển.



