KỶ NIỆM 140 NĂM NGÀY QUỐC TẾ LAO ĐỘNG (01/5/1886 - 01/5/2026)

Từ nửa cuối thế kỷ XIX, trước sự tăng cường bóc lột và bần cùng hóa công nhân lao động của nền kinh tế tư bản và những mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản ngày càng sâu sắc, dẫn đến nhiều cuộc đấu tranh diễn ra với quy mô ngày càng lớn… Hưởng ứng lời kêu gọi của “Liên đoàn Lao động Mỹ”, ngày 01/5/1886 khoảng 40.000 công nhân tại thành phố Chi-ca-gô tiến hành bãi công, tổ chức mít tinh và biểu tình với khẩu hiệu: “Từ hôm nay không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày! Phải thực hiện 8 giờ làm việc, 8 giờ nghỉ ngơi, 8 giờ vui chơi!”. Đại hội lần thứ nhất của Quốc tế I họp tại Genève (Thụy Sĩ) tháng 9/1866 khẳng định: “Từ ngày 01/5/1886, ngày làm việc của công nhân sẽ chỉ còn 8 giờ”. Đây là tuyên ngôn cho cuộc đấu tranh mạnh mẽ, rộng khắp trên thế giới, đòi quyền được làm việc, nghỉ ngơi và sống một cách xứng đáng. Phong trào đấu tranh có sức sống mạnh mẽ, trở thành biểu tượng của cuộc đấu tranh vì quyền lợi chính đáng của người lao động và sự tiến bộ của xã hội trên thế giới.Tại Việt Nam, thông qua hoạt động của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, chủ nghĩa Mác - Lênin và kinh nghiệm của phong trào công nhân quốc tế được truyền bá vào Việt Nam; cùng với đó, tinh thần của Ngày Quốc tế Lao động (01/5) đã góp phần nâng cao nhận thức giai cấp, khơi dậy tinh thần đoàn kết và định hướng mục tiêu đấu tranh vì tiến bộ xã hội trong công nhân Việt Nam. Nhiều phong trào công nhân diễn ra như: Ngày 01/5/1925, công nhân Chợ Lớn, công nhân đường sắt Dĩ An và công nhân Đà Nẵng biểu tình bày tỏ ý chí bảo vệ Liên bang Xô viết. Tháng 8/1925, công nhân Nhà máy Ba Son (Sài Gòn) bãi công đòi tăng lương và ủng hộ phong trào đấu tranh của công nhân Thượng Hải (Trung Quốc)…Tháng 02/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Ngay trong Cương lĩnh đầu tiên, Đảng xác định vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam là giai cấp lãnh đạo cách mạng, nòng cốt trong khối liên minh công - nông. Phong trào đấu tranh ngày 01/5/1930 đã mở đầu cho cao trào cách mạng 1930 - 1931. Lần đầu tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng và hướng dẫn, vận động của Công hội đỏ, công nhân cùng nông dân mít tinh biểu tình kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động 01/5, đấu tranh đòi quyền lợi, bày tỏ tình đoàn kết với công nhân trên thế giới…Sau khi đất nước giành được độc lập, ngày 18/02/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 22c quy định ngày 01/5 là một trong những ngày lễ chính thức của nước ta; tiếp đó ký Sắc lệnh số 56 quy định công nhân được hưởng lương ngày nghỉ lễ Quốc tế Lao động. Ngày 01/5/1946, lần đầu tiên trong lịch sử nước ta, Ngày Quốc tế Lao động được tổ chức kỷ niệm trọng thể tại Hà Nội, với sự tham dự của hàng chục vạn nhân dân lao động.Sau 1975, khi nước ta hoàn toàn thống nhất, kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 01/5 ở Việt Nam lại càng có ý nghĩa khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta kỷ niệm liền với ngày chiến thắng 30/4. Đây là dịp giai cấp công nhân và nhân dân lao động cả nước ôn lại truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm; sôi nổi hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước để bày tỏ lòng tưởng nhớ, biết ơn sâu sắc với Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc ta. Người đã có công lao rất to lớn giúp nhân dân ta ý thức được ý nghĩa lịch sử và tác động của việc kỷ niệm ngày Quốc tế Lao động 01/5. Từ đó, tinh thần Ngày Quốc tế Lao động càng khẳng định vai trò của giai cấp công nhân nói chung và sự quyết tâm của công nhân Việt Nam đi theo con đường cách mạng do Đảng và Bác kính yêu đã lựa chọn, quyết tâm xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng (2026-2030) tiếp tục nhấn mạnh và nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, và là nền tảng chính trị - xã hội vững chắc của Đảng và Nhà nước.Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, những đóng góp của giai cấp công nhân càng trở nên rõ nét, toàn diện và có ý nghĩa chiến lược, gắn liền với sự quan tâm, chăm lo ngày càng thiết thực của Đảng và Nhà nước, như những chính sách hỗ trợ, các chương trình phát triển nhà ở xã hội cho công nhân, các thiết chế công đoàn, các hoạt động chăm lo đời sống văn hóa, tinh thần cho người lao động… ngày càng được quan tâm đầu tư. Vai trò của tổ chức công đoàn trong đại diện, bảo vệ quyền lợi và chăm lo cho công nhân không ngừng được củng cố và phát huy. Thông qua các phong trào thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo công nhân phát huy sáng kiến, nâng cao tay nghề, đồng thời khẳng định vị thế của mình trong doanh nghiệp và xã hội… Có thể nói, những thành tựu đạt được trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước hôm nay có sự đóng góp rất quan trọng, thậm chí mang tính quyết định của giai cấp công nhân và lực lượng lao động.Phát huy tinh thần Ngày Quốc tế Lao động 01/5, mỗi người lao động Việt Nam cần phát huy hơn nữa tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, tích cực học tập, rèn luyện, thi đua lao động giỏi, lao động sáng tạo, góp phần vào sự nghiệp xây dựng đất nước giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh. Đồng thời, các tổ chức công đoàn và cơ quan chức năng cần tiếp tục quan tâm bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động; xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.Kỷ niệm Ngày Quốc tế Lao động (01/5) là dịp để ôn lại truyền thống đấu tranh vẻ vang của giai cấp công nhân và người lao động trên toàn thế giới vì mục tiêu hòa bình, tiến bộ xã hội và quyền, lợi ích chính đáng của người lao động; đồng thời, khẳng định vai trò to lớn của giai cấp công nhân Việt Nam trong tiến trình cách mạng của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.Giang Trần