Kỷ niệm chiến trường Quảng Trị
Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc đến Quảng Trị, giọng ông Nguyễn Văn Dũng (Sinh năm 1948, nhập ngũ năm 1968, hiện là CCB thôn Tân An xã Hùng An) vẫn chùng xuống. Ông bảo, có những vùng đất chỉ cần nghe tên là cả một quãng đời tuổi trẻ hiện về.
Ngày ấy, ông là một chiến sĩ thông tin. Công việc của ông là bảo đảm đường dây liên lạc giữa các đơn vị luôn được thông suốt. Mỗi lần dây bị đứt vì bom đạn, ông và đồng đội lại khoác cuộn dây lên vai, men theo giao thông hào và những cánh đồng loang lổ hố bom để nối lại đường truyền.
Có hôm vừa nối xong một đoạn dây, tiếng pháo lại dội xuống. Đất đá tung mù mịt. Khi khói bụi tan đi, mọi người lại lặng lẽ đứng dậy, tiếp tục công việc còn dang dở.
Điều ông nhớ nhất không phải là sự khốc liệt của chiến trường, mà là tình đồng đội.
Trong chiếc tăng nhỏ giữa những ngày mưa dầm, họ chia nhau từng ngụm nước, từng miếng lương khô. Người có lá thư từ quê thì đọc cho cả tổ cùng nghe. Có người vừa nhận tin con đầu lòng chào đời, cả đơn vị cùng chúc mừng trong ánh đèn pin le lói. Những niềm vui nhỏ bé ấy đã tiếp thêm sức mạnh để họ vượt qua những tháng ngày gian khó.
Rồi có những buổi sáng, đội hình điểm danh vắng đi vài gương mặt quen thuộc.
Chiếc ba lô vẫn còn.
Chiếc mũ vẫn còn.
Nhưng người chủ của chúng đã không còn trở về.
Mỗi lần nhớ đến, ông Dũng đều lặng người rất lâu.
Sau ngày đất nước hòa bình, ông nhiều lần trở lại Quảng Trị. Những hố bom năm xưa giờ đã phủ màu xanh của cây cỏ. Những con đường mới nối liền làng xóm. Tiếng trẻ em cười vang trên sân trường thay cho tiếng bom đạn một thời.
Ông đứng trước nghĩa trang liệt sĩ, nhẹ nhàng đặt bó hoa xuống từng phần mộ.
Ông thì thầm:
"Đồng đội ơi, Quảng Trị hôm nay bình yên rồi."
Một cơn gió nhẹ thổi qua những hàng thông. Lá cờ Tổ quốc tung bay trên nền trời trong xanh.
Ông hiểu rằng thời gian có thể làm đổi thay cảnh vật, nhưng không thể xóa nhòa ký ức về những người đã cùng mình đi qua chiến tranh. Những kỷ niệm ấy không phải để nuôi dưỡng hận thù, mà để nhắc nhở rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của nhiều thế hệ.
Trước khi rời Quảng Trị, ông cúi xuống nhặt một nắm đất, gói cẩn thận vào chiếc khăn tay cũ.
Ông nói với người cháu đi cùng:
"Ông mang nắm đất này về không phải vì nó quý. Ông mang về để nhớ rằng dưới mảnh đất này là tuổi trẻ của biết bao người lính. Các cháu hãy sống thật tốt, để sự hy sinh ấy không bao giờ trở nên vô nghĩa."
Chiếc xe chầm chậm rời khỏi vùng đất Quảng Trị. Qua ô cửa kính, ông vẫn ngoái nhìn về phía xa, nơi có những ký ức không bao giờ cũ, nơi một phần tuổi xuân của ông và biết bao đồng đội mãi mãi ở lại cùng dòng sông, cánh đồng và những mùa gió Lào khắc nghiệt.


