Kỷ niệm mối tình đầu
Tôi mồ côi mẹ lúc 5 tuổi, mẹ tôi bị địch bắn chết khi chèo đò từ Duy Nghĩa (Duy Xuyên, Quảng Nam) qua Hội An làm giấy căn cước cho cha tôi. Bà mất mang theo cả em tôi mới 8 tháng còn trong bụng mẹ. Cha tôi gạt nước mắt giao tôi cho ông bà ngoại ở Đà Nẵng để tôi còn được học cái chữ. 16 tuổi, tôi về thăm quê, lúc này xã tôi là vùng giải phóng. Lễ phát động tòng quân sôi động khắp nơi...
Tôi mồ côi mẹ lúc 5 tuổi, mẹ tôi bị địch bắn chết khi chèo đò từ Duy Nghĩa (Duy Xuyên, Quảng Nam) qua Hội An làm giấy căn cước cho cha tôi. Bà mất mang theo cả em tôi mới 8 tháng còn trong bụng mẹ. Cha tôi gạt nước mắt giao tôi cho ông bà ngoại ở Đà Nẵng để tôi còn được học cái chữ. 16 tuổi, tôi về thăm quê, lúc này xã tôi là vùng giải phóng. Lễ phát động tòng quân sôi động khắp nơi. Như bao trai làng, tôi háo hức làm anh bộ đội. Đó là năm 1964, khi tôi mới 16 tuổi.
Tòng quân ở Tiểu đoàn 70, Quảng Nam, đánh đấm mấy trận, rồi bị thương, tái nhiễm trùng, sức khỏe yếu đến mức đơn vị phải gửi tôi đi an dưỡng ở trong dân. Tôi về sống ở Sa Kỳ (Quảng Ngãi) 6 tháng. Người nuôi tôi là má Mạnh thương tôi như con (sau này má không có con cái, tôi đưa ra Đà Nẵng phụng dưỡng, bà mới mất). Được má “vỗ béo” tôi bảnh trai trông thấy, nhưng cái chân dính đạn vẫn chưa lành hẳn. Nhớ anh em quá, tôi gắng sức băng bộ về đơn vị lúc đó đang đóng ở Tiên Phước (Quảng Nam). Đồng đội đã đi chiến đấu cả, chỉ còn lại Chính trị viên phó Ngọc và một số thương binh. Tại đây tôi gặp Hoa.
Quả thật, lúc đầu tôi không mấy cảm tình với cô gái mới từ đồng bằng lên, áo lai bầu, quần ống túm, dù cô rất xinh với dáng cao ráo, gương mặt trái xoan trắng trẻo. Khi tôi đang tự băng vết thương ở đùi đang rỉ máu vì 10 ngày đi bộ thì Hoa nhẹ nhàng bảo: “Để em giúp cho, tự làm là nhiễm trùng đấy”. Rồi mặc tôi ngại ngùng, cô giành cuộn băng và băng rất êm. Từ trước đến nay tôi thiếu sự chăm sóc của mẹ mình, lại ít tiếp xúc với phụ nữ, lần đầu tiên một cô gái chạm vào da thịt tôi thấy ấm áp lạ. Tối hôm đó trong căn nhà tạm, mưa dột tứ bề, tôi và Hoa tìm được chỗ khô ráo nhất. Chúng tôi mắc võng gần nhau, một đầu chung vào cây cột, hai đầu riêng. Cô hỏi tôi vào Tiểu đoàn 70 đã lâu chưa, có biết Phan Thanh Bình ở Quế Sơn không? Tôi nghi nghi: “Có phải Bình có cái bớp bên trái không?”. “Đúng rồi. Anh Hai em đó. Nhà chỉ có mình ảnh là trai. Biết ảnh hy sinh nhưng không biết rõ thế nào?”. Bao kỷ niệm bỗng ùa về. Tôi nhớ như in trận đánh ở Đồng Dương, Bình bị thương nặng, tôi vừa bò vừa cõng anh trong tầm đạn bắn như mưa của địch. Anh nói giọng nhỏ dần: “Thôi Tá à, chắc là mình không sống nổi đâu. Nhớ ghé Phú Duyên, Quế Sơn thăm mẹ và 2 em gái Hoa, Phượng của mình. Miếng dù này giữ làm kỷ niệm, đừng chôn theo uổng lắm”. Bình đã hy sinh trên tay tôi như thế. Nghe tôi kể về anh trai, Hoa khóc thút thít. Tôi trao cho Hoa miếng dù của Bình. Cô đề nghị: “Anh giữ một nửa, em một nửa”, rồi chia đôi. Tối đó với chiếc đèn dầu tù mù từ vỏ trái lựu đạn, Hoa dùng kim khâu từng mũi chỉ trên kỷ vật của Bình. Cái dáng mảnh mai nghiêng nghiêng hắt bóng lên tường, thấy thương quá chừng.
Khi biết tôi là bạn của anh trai mình, Hoa đối xử khác trước, chăm sóc hơn, đằm thắm hơn. Còn tôi cũng đã thấy trái tim xao xuyến. Tôi muốn thử mức độ tình cảm của Hoa bèn nghĩ ra một trò “dại dột”. Trận Quán Rường, đơn vị bị thương khá nhiều. Tôi cõng anh Thanh ra ngoài, rồi đưa dân công chuyển về bệnh xá. Dây súng của tôi đẫm máu của anh. Tôi đưa súng của mình cho hai anh bạn cầm về trước. Khi Hoa hỏi “Anh Tá đâu?”, mọi người trả lời: “Tá bị thương, đã chuyển đi”. Hoa nghe vậy, khóc nức nở. Đêm, tôi về, sè sẹ đi qua võng của cô, hỏi nhỏ: “Hoa ngủ chưa?”. Tức thì, cô bật dậy, ôm tôi khóc òa, đánh thùm thụp vào lưng tôi và nói “anh ác lắm”. Mấy anh bạn tôi quay mặt đi, cười tủm tỉm.
Vẫn chưa thổ lộ chữ yêu, nhưng tôi biết mình đã có Hoa. Cái nắm tay vội vã khi vắng người, những lần xuống suối giúp em gội tóc, tôi thấy chiến trường bớt khốc liệt hơn. Có những đêm ngồi tâm sự, Hoa nói với tôi: “Cứ đánh trận liên miên thế này, chắc anh chết trước em quá. Chiến tranh kết thúc, dù anh có cụt tay, đui mù, em vẫn bên anh”. Tôi bịt miệng không cho cô nói tiếp, dù biết rằng điều đó hoàn toàn có thể xảy ra. Có lần nhân chuyến công tác, tôi và Hoa ghé thăm nhà em, gặp cả mẹ và cô út Phượng du kích. Người cha và anh trai đã hy sinh, nhà chỉ còn đàn bà, vậy mà họ cứng cỏi hơn tôi nghĩ. Bà mẹ bắt 2 con gà làm mì Quảng đãi chúng tôi, lại còn rim thịt mặn bỏ vào lon hăng-gô cho hai đứa mang theo. Đó cũng là kỷ niệm gia đình cuối cùng của Hoa, sau này cô vẫn nhắc mãi.
Tháng 4-1968, một buổi chiều, đơn vị tôi đóng ở Kỳ Lâm, Tam Kỳ thì bị địch càn. Xe tăng Mỹ hung hãn nhả đạn, cùng lúc máy bay HU1A quần thảo trên đầu. Chúng tôi triển khai chiến đấu ngay. Hoa như con thoi băng bó thương binh rồi chạy vào làng, cứu chữa người dân. 6 giờ tối địch rút, khi thu dọn chiến trường, chôn cất liệt sĩ, tôi mới phát hiện không có Hoa. Không nhẽ em đã bị bọn Mỹ bắt? Tôi và đồng đội hoảng hốt đi tìm em, dùng tay bắc loa gọi “Hoa ơi, em ở đâu”. Trong một bụi rậm, tôi nghe tiếng cô yếu ớt: “Em ở đây”. Tôi mừng quá hét lên: “Tìm được Hoa rồi các đồng chí ơi!”. Hoa bị thương gãy chân, nhưng không được băng bó vì băng đã dùng hết cho thương binh. Chúng tôi cấp tốc cầm máu cho Hoa rồi khiêng em lên bệnh xá tuyến trước của CK 140 Sơn Cẩm Hà. 10 cây số đường rừng, với tôi xa thăm thẳm. Hoa đã kiệt sức. Đến nơi tôi chạy vội đi gặp bác sĩ Nam, nhưng mới chạy một quãng thì phải quay về vì anh em bảo Hoa cần gặp tôi gấp. “Anh đừng đi nữa. Ngồi xuống đây”. Tôi quỳ xuống bên cánh võng, nắm chặt bàn tay nhỏ bé của Hoa, lắng nghe em nói : “Em không chăm sóc được anh nữa rồi. Có dịp ghé thăm mẹ và em gái em”. Câu này tôi đã nghe ở Bình, vậy mà một lần nữa lại nghe từ Hoa. Em muốn nói gì nữa nhưng rồi lả dần. Lúc đó không cần biết mọi người xung quanh, tôi bế em vào lòng, truyền hơi ấm cho em, nhưng rồi em bỏ tôi mà đi, bàn tay còn cố với lên gương mặt tôi nhưng không đủ sức. Tôi vuốt mắt em, lòng đau quặn thắt. Lần đầu tiên tôi đã khóc. Nước mắt chảy ngược vào trong.
Chúng tôi an táng Hoa ở triền đồi dưới cây khế cách bệnh xá chừng 500 thước, lấy hòn đá to đặt lên đầu mộ để làm dấu. Mấy tháng sau đó, có dịp khiêng thương binh lên bệnh xá, tôi lại ra mộ thăm Hoa. Không có hương nhang, tôi hái hoa dại, các quả rừng đặt lên mộ em, rì rầm kể cho em nghe chuyện đơn vị, chuyện quê hương. Trước mỗi trận đánh, tôi luôn nhắc tên hai người phụ nữ là mẹ và Hoa, mong họ phù hộ cho tôi. Có phải nhờ thế không mà tôi đã không chết dù có lúc ai cũng nghĩ rằng tôi không thể nào sống sót. Rồi tôi bị thương trong trận đánh sân bay Ngọc Bích. Bàn tay phải bị giập nát buộc phải cắt bỏ. Ngày lên bệnh xá, tôi nói với bác sĩ hãy cất giữ bàn tay cho tôi. Tôi nhờ cô Bích y tá, cũng là bạn của Hoa (sau này cô cũng hy sinh) chôn bàn tay tôi vào bên mộ của Hoa. Tôi muốn một phần thân thể của mình luôn ở bên em. 6 tháng ở bệnh xá, với 3 lần cưa xương, tôi có nhiều thời gian thăm mộ Hoa. Tôi không nghĩ em đã mất mà như đang sống, cùng tôi tâm sự mỗi ngày.
Đầu năm 1969, tôi được đưa ra Bắc chữa trị vết thương, rồi được học văn hóa, trung cấp kế toán, làm công tác thương binh xã hội. Tôi lấy vợ năm 1973. Vợ tôi quê Gò Nổi, là văn công Sư đoàn 2 đi an dưỡng ngoài Bắc. Cô ấy biết mối tình của tôi với Hoa, nhưng là người lính, cô luôn đồng cảm và tôn trọng. Năm 1975, miền Nam giải phóng, tôi tranh thủ về phép thăm nội, ngoại 2 bên. Một việc mà tôi không chần chừ là đi thăm mộ Hoa. Vừa đi vừa phát rừng vất vả mới vào được đến nơi thì tôi không tin vào mắt mình nữa, tất cả là những hố bom sâu hoắm. Bệnh xá năm xưa cũng bị bom bình địa. Mộ em và mộ bao đồng đội tôi đã biến mất, không còn dấu vết. Tôi hỏi không còn ai biết. 10 ngày sau tôi tìm về Phú Duyên nay là xã Quế Xuân thì nhận thêm tin sét đánh: Nhà Hoa đã bị bom đốt cháy, em gái Hoa hy sinh năm 1969, mẹ em cũng đã bị sát hại. Cả nhà là liệt sĩ. Có người cháu ở xã bên đã mang các giấy tờ về thờ phụng. Tôi mất hẳn Hoa từ đó đến nay.
Hoa ơi, đồng đội của tôi, tình yêu của tôi, em ở đâu trong lòng đất mẹ? Giá như tôi được nhìn thấy em lần nữa dù chỉ là nắm xương trên cát. Bao nhiêu năm rồi, trong tôi em vẫn mãi mãi tuổi 17 sáng trong, để tôi trở về thời trai trẻ, bàn tay vụng về vuốt suối tóc mây của người con gái mà thấy hạnh phúc ngập tràn hơn bất cứ hoan lạc nào trên thế gian...



