Kỹ sư Nguyễn Ngọc Xuân và hành trình đưa tri thức phục vụ cách mạng

Nguyễn Ngọc Xuân sinh năm 1902 tại xã Phùng Chí Kiên, tỉnh Hưng Yên, trong một gia đình có truyền thống Nho học và yêu nước. Ông xuất thân từ dòng họ có nhiều nhân vật gắn bó với phong trào Cần vương và các hoạt động yêu nước đầu thế kỷ XX.

Năm 1924, ông ra Hà Nội học tại Trường Kỹ nghệ Hà Nội và làm việc tại một số xưởng cùng phòng thí nghiệm của chính quyền thực dân. Năm 1929, ông tham gia Việt Nam Quốc dân Đảng, phụ trách in ấn tài liệu và đảm nhận việc liên lạc, vận chuyển vũ khí.

Bị thực dân Pháp bắt giam và đày qua nhiều nhà tù, ông có dịp tiếp xúc với những người cộng sản và dần nhận thức rõ con đường cách mạng. Sau khi được thả năm 1936, dù vẫn bị theo dõi, ông tìm cách liên lạc với Đảng và nhận nhiệm vụ chế tạo vũ khí, lựu đạn phục vụ phong trào. Ông không ngừng tự học, nghiên cứu thuốc nổ để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Khi cách mạng phát triển, Xứ ủy Bắc Kỳ giao ông cùng một đồng chí xây dựng xưởng sản xuất vũ khí bí mật ở Bắc Ninh. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông được bầu vào Chính phủ lâm thời và sau đó được giao làm Chánh phòng quân giới, phụ trách thu mua vũ khí và tổ chức cơ sở sản xuất.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông giữ các chức vụ Phó Cục trưởng, rồi Cục trưởng Cục Quân giới, góp phần bảo đảm trang bị cho lực lượng vũ trang. Từ năm 1959, ông chuyển sang lĩnh vực công nghiệp nặng, tham gia xây dựng công trường gang thép Thái Nguyên và công tác kiểm tra ngành.

Nguyễn Ngọc Xuân qua đời năm 1981, sau gần hai mươi năm chống chọi với di chứng tai biến mạch máu não. Cuộc đời ông cho thấy vai trò của tri thức khi được đặt đúng chỗ trong sự nghiệp cách mạng, là bài học về tinh thần tự học, kiên trì và tận tụy để thế hệ trẻ hôm nay noi theo.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Nguyễn Ngọc Xuân" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_Ng%E1%BB%8Dc_Xu%C3%A2n), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.