Ký sự về cựu Thanh niên xung phong- Người giữ lửa thơ ca Nguyễn Văn Độ

Tôi đến thăm ông Nguyễn Văn Độ, cựu Thanh niên xung phong tại xã Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ vào một buổi chiều tháng Tư đầy nắng. Con đường làng yên bình, hàng cây xanh rợp bóng, dẫn tôi đến ngôi nhà nhỏ giản dị của ông. Trong không khí ấm áp của buổi chiều quê, tôi được ngồi nghe ông kể lại những năm tháng thanh xuân sôi nổi – những ngày tham gia lực lượng Thanh niên xung phong đầy gian khổ nhưng cũng chan chứa niềm vui và tình đồng đội. Ông Độ đón tôi bằng nụ cười hiền hậu, giọng nói chậm rãi nhưng đầy cảm xúc. Khi nhắc về những năm tháng tuổi trẻ, ánh mắt ông như sáng lên. Ông kể rằng ngày ấy, công việc của Thanh niên xung phong chủ yếu là làm đường, vận chuyển đất đá, san lấp mặt bằng. Dụng cụ lao động còn thô sơ, chủ yếu là cuốc, xẻng, quang gánh. Có những ngày làm việc dưới nắng gắt, có khi lại giữa mưa dầm, đất đá nặng trĩu trên vai, nhưng tinh thần của anh em lúc nào cũng đầy nhiệt huyết. “Gian khổ thì có, nhưng vui lắm,” ông nói rồi mỉm cười, như đang sống lại những ký ức của một thời tuổi trẻ. Niềm vui của họ khi ấy không phải là những điều lớn lao, mà là những câu chuyện cười sau giờ lao động, những bữa cơm giản dị bên nhau, hay những buổi tối quây quần bên ánh đèn dầu kể chuyện quê nhà. Trong câu chuyện của mình, ông bất ngờ đứng dậy, bước vào trong nhà rồi mang ra một cuốn sổ nhỏ đã cũ, bìa sờn theo năm tháng. Ông nhẹ nhàng mở từng trang, đôi tay nâng niu như một báu vật quý giá. Ông cho biết, cuốn sổ ấy đã được ông gìn giữ suốt gần 30 năm – nơi lưu giữ những bài thơ mà ông đã tự sáng tác trong suốt thời gian tham gia Thanh niên xung phong và cả những năm sau này. Từng trang giấy đã ngả màu thời gian, nhưng nét chữ vẫn còn rõ ràng. Những bài thơ trong cuốn sổ là những dòng cảm xúc chân thật, được viết từ chính những trải nghiệm lao động vất vả, từ tình yêu với đồng đội, với con đường đang được mở ra bằng sức trẻ, và hơn hết là tình yêu quê hương, đất nước. Ông đọc cho tôi nghe một vài đoạn thơ mà ông tâm đắc nhất. Giọng đọc của ông chậm rãi, trầm ấm, mang theo cả những ký ức của một thời đã qua. Trong từng câu thơ, tôi cảm nhận được niềm tự hào của một người từng cống hiến tuổi trẻ cho quê hương, cũng như một tâm hồn nhạy cảm, giàu tình cảm và yêu cái đẹp. Qua từng trang thơ, hình ảnh những con đường đất đỏ, những chuyến vận chuyển đất đá, những buổi lao động vất vả hiện lên rõ nét nhưng không hề khô khan. Ngược lại, tất cả được thắp sáng bởi niềm tin và tinh thần lạc quan của tuổi trẻ. Những vần thơ ấy không chỉ là ký ức cá nhân, mà còn là một phần của lịch sử, của những năm tháng xây dựng quê hương bằng mồ hôi và ý chí. Ngày nay, dù tuổi đã cao, ông Nguyễn Văn Độ vẫn giữ thói quen làm thơ. Với ông, thơ ca không chỉ là niềm vui mà còn là cách để lưu giữ ký ức, để nhắc nhở bản thân về những năm tháng đã qua và để truyền lại cho con cháu niềm tự hào về truyền thống của gia đình và quê hương. Buổi chiều dần buông xuống, ánh nắng vàng nhạt len qua hiên nhà. Tôi rời khỏi ngôi nhà nhỏ của ông với nhiều cảm xúc đọng lại. Cuốn sổ thơ cũ kỹ mà ông nâng niu không chỉ là những trang giấy, mà còn là minh chứng cho một tâm hồn đẹp – một tâm hồn luôn hướng về quê hương, đất nước, dù trong gian khổ hay khi tuổi đã xế chiều. Câu chuyện về cựu Thanh niên xung phong Nguyễn Văn Độ khiến tôi hiểu rằng, giữa những năm tháng gian khổ nhất, con người ta vẫn có thể nuôi dưỡng một tâm hồn thi sĩ. Và chính những vần thơ giản dị ấy đã góp phần làm cho ký ức về một thời thanh xuân trở nên đẹp đẽ và đáng tự hào hơn bao giờ hết.