KỸ THUẬT "ĐÁNH LẠC HƯỚNG TỪ TRƯỜNG" CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN VĂN CHẾ
Vào giai đoạn những năm 1970, khi Mỹ bắt đầu triển khai các loại mìn từ trường hiện đại dọc các tuyến đường tiếp tế, việc phát hiện và gỡ mìn trở thành nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm. Anh hùng, kỹ sư quân giới Nguyễn Văn Chế đã đối mặt với bài toán này bằng một sáng kiến mang tính đột phá: hệ thống "tạo nhiễu từ trường giả". Thay vì cố gắng tìm cách vô hiệu hóa từng quả mìn, ông Chế tập trung vào việc đánh lừa bộ cảm biến của chúng.
Ông Chế nhận ra rằng các loại mìn từ trường hoạt động dựa trên nguyên lý thay đổi từ trường của trái đất khi có vật thể kim loại lớn (như xe tải hoặc đoàn người mang vũ khí) đi qua. Ông đã chế tạo ra các "thanh tạo từ trường di động" bằng cách quấn dây đồng quanh các lõi sắt non tận dụng từ xác máy bay địch bị bắn rơi. Những thanh này được gắn lên các xe thồ nhỏ chạy trước đoàn xe chính khoảng 50 mét. Khi xe này đi qua, nó tạo ra một từ trường mạnh, "kích" cho mìn từ trường nổ trước khi đoàn xe thực sự tới nơi.
Quá trình nghiên cứu của ông Chế diễn ra trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt. Ông phải làm việc dưới ánh sáng le lói trong căn hầm quân giới, hít đầy bụi sắt và mùi dầu máy. Ông đã nhiều lần thử nghiệm trên chính mình để đo độ nhạy của mìn. Sự cẩn trọng đến từng vòng quấn dây, từng độ dày của lõi sắt là yếu tố quyết định sự thành bại. Nhờ có "thanh nhiễu từ" của ông Chế, các đoàn xe vận tải trên đường 20 Quyết Thắng đã vượt qua những "cánh đồng chết" mà không mất một chiếc xe nào. Câu chuyện về kỹ sư Nguyễn Văn Chế là minh chứng cho sự dũng cảm của những người chiến sĩ làm khoa học giữa mưa bom bão đạn. Ông không chỉ chiến đấu bằng súng đạn, ông chiến đấu bằng tư duy logic, bằng khả năng làm chủ công nghệ đối phương để tạo ra ưu thế cho quân ta. Đó là bài học về sự tự tin, khẳng định rằng trí tuệ Việt Nam hoàn toàn có thể hóa giải được những khí tài tinh vi nhất, giữ vững nhịp đập của "mạch máu" Trường Sơn.
