Ký ức 17/2/1979: Thảm sát Tổng Chúp, nỗi đau còn ám ảnh

Với những con người ít ỏi sống gần địa điểm đó, mà họ đã từng trải qua những thời khắc kinh hoàng 40 năm trước, thì ký ức của vụ thảm sát năm ấy vẫn còn in hằn trong tâm trí của họ như vừa mới ngày hôm qua.

Bà Lương Thị Bắc, nhà ngay sát biên giới ở Hà Quảng, ngày 17/2/1979 lúc quân Trung Quốc tràn qua biên giới Việt Nam, bà theo gia đình chạy loạn về Tổng Chúp. Lúc đầu cứ tưởng là chúng không thể đánh đến thành phố Cao Bằng, nhưng cũng chỉ được 1 tuần, bà Bắc lại tiếp tục chạy loạn, và một phép màu nào đó đã giúp bà thoát chết, không bị quân Trung Quốc bắt giữ và hành quyết.

Bà Bắc bảo, đến lúc quân Trung Quốc rút hết về nước, bà con những ai còn sống sót liền trở về thu dọn những gì còn sót lại sau trận càn quét. Họ khát nước, tìm ra cái giếng cổ cũ thấy đã bị lấp, liền báo lên xã.

Lúc đầu, dân quân cứ tưởng cái giếng đó là nơi chôn dấu thuốc nổ, hoặc không cũng sẽ bị bỏ thuốc độc làm ô nhiễm nguồn nước, nhưng sau mới phát hiện ra nó lấp đầy xác người. Lúc vớt lên, tất cả đều bàng hoàng khi tất cả đều là phụ nữ và trẻ em, mà phần lớn là những người làm việc trong trại lợn Đức Chính cách đó tầm 2km. Trên đường đi sơ tán, họ đã rơi vào tay quân Trung Quốc.

Ông Nguyễn Văn Sắc nhà sát ngay trại lợn, năm nay 60 tuổi, là một trong những người trực tiếp chứng kiến cảnh người ta đưa những thi hài vô tội lên và đi chôn cất. Ông Sắc vốn là lính pháo binh của lữ đoàn 675, đóng tại cầu Tài Hồ Sìn trong chiến tranh biên giới 1979. Khi quân Trung Quốc rút, đơn vị của ông chuyển về đóng quân tại Tổng Chúp, về sau ông cũng chọn mảnh đấy ấy làm nơi sinh sống của mình.

Nói về vụ thảm sát, ông Sắc chua xót: “Kiểm tra tất cả xác chết, không một ai bị bắn, mà toàn bộ mọi người đều bị đập vỡ đầu chết hết ”.

Gia đình ông Ất trưởng trại lợn, cả nhà 3 người đều bị giết sạch trong ngày 9/3, mà vợ ông thì đang mang bầu đứa con thứ 2 gần đến ngày sinh nở. Ông Ất không chạy, mà ở lại bảo vệ người vợ của mình, đưa cả nhà lẩn trốn trong bụi rậm. Quân Trung Quốc lùng sục bắt được, chúng không tha bất cứ một ai, kể cả vợ.

Với một số ít người ở Tổng Chúp còn nhớ sự kiện ấy, thì cảnh tượng kinh hoàng khi tìm thấy những thi thể ở giếng cổ, là các nạn nhân đều bị khăn bịt mắt, 2 tay buộc chéo đàng sau, đầu thì bị móp hẳn vào bởi những cú đánh tàn nhẫn. Có người thì bị hàng chục vết đâm bởi những lưỡi lê sắc nhọn vào cơ thể. Lúc thu gom, người ta còn tìm thấy cả một chiếc gậy tre dính đầy máu, cong queo. Quân Trung Quốc hẳn đã dùng chiếc gậy này đánh đập từng người cho đến chết. Có lẽ, những tên đồ tể đã chọn những cách hành quyết dã man nhất, một phần là để tiết kiệm đạn dược, phần khác là khủng bố tinh thần của những người còn sống sót.

Nghe bảo rằng, chỉ có 1 người phụ nữ trung tuổi là chạy thoát được. Lúc quân Trung Quốc gom mọi người lại bên bụi tre, nhân lúc chúng đang tập trung giết từng người một, bà đánh liều lao xuống dòng suối nước chảy xiết, rồi cứ thể chạy. Quân đồ tể bắn theo cả loạt đạn nhưng may sao không trúng. Về sau, hàng năm cứ đến ngày 9/3 bà đều đến thắp trước tấm bia 1 nén hương như lời tưởng niệm. Chúng tôi tìm thông tin về người đàn bà đó tận bên Hà Quảng, thì nghe đâu bà đã mất.