Có những vùng đất đi qua chiến tranh nhưng mãi mãi không thể ngủ yên trong ký ức dân tộc. Có những địa danh chỉ cần nhắc tên thôi cũng đủ khiến trái tim con người nghẹn lại bởi niềm xúc động thiêng liêng. Và Thành cổ Quảng Trị — mảnh đất nhỏ bé nằm bên dòng sông Thạch Hãn — chính là một nơi như thế.
Mỗi lần đọc về chiến tranh, em luôn tự hỏi: Điều gì đã khiến những chàng trai tuổi mười tám, đôi mươi có thể bước qua nỗi sợ hãi để đối mặt với bom rơi đạn nổ? Điều gì đã khiến họ sẵn sàng dâng hiến cả tuổi thanh xuân, thậm chí cả mạng sống của mình cho Tổ quốc?
Có lẽ câu trả lời nằm trong hai chữ: lòng yêu nước.
Năm 1972, chiến trường Quảng Trị trở thành nơi diễn ra một trong những trận chiến ác liệt nhất lịch sử dân tộc. Trong suốt 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, quân và dân ta đã chiến đấu kiên cường giữa mưa bom bão đạn của kẻ thù.
Người ta gọi nơi ấy là “cối xay thịt”, là “tọa độ chết”.
Bom đạn dội xuống không ngừng nghỉ. Trung bình mỗi ngày, hàng ngàn tấn bom pháo trút xuống mảnh đất nhỏ bé ấy. Đất đá bị cày nát. Không khí đặc quánh mùi khói súng và thuốc bom. Sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau trong gang tấc.
Vậy mà giữa địa ngục trần gian ấy, những người lính trẻ vẫn hiên ngang bám trụ.
Họ đa phần chỉ mới bằng tuổi chúng em hôm nay. Có người vừa rời ghế nhà trường. Có người còn chưa kịp cầm tấm bằng tốt nghiệp. Có người trong balô vẫn còn lá thư người yêu gửi chưa kịp đọc. Tuổi trẻ của các anh đáng lẽ phải là những ngày tháng đẹp nhất với giảng đường, với gia đình, với những ước mơ còn dang dở.
Nhưng chiến tranh đã khiến họ lớn lên bằng trách nhiệm với non sông đất nước.
Các anh ra đi trong màu xanh áo lính, mang theo khát vọng hòa bình cháy bỏng. Và rồi nhiều người đã mãi mãi nằm lại nơi Thành cổ ấy khi tuổi đời còn chưa kịp chạm ngõ tương lai.
Điều khiến em xúc động nhất không chỉ là sự hy sinh, mà còn là tinh thần quả cảm phi thường của những người lính Thành cổ.
Bom rơi đạn nổ ngày đêm. Đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh. Máu hòa vào đất. Nhưng các anh vẫn không lùi bước.
Có những chiến sĩ bị thương nặng vẫn ôm chặt khẩu súng chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Có những người lính dùng chính thân mình che cho đồng đội giữa làn pháo dữ dội. Có những tiểu đội gần như không còn ai sống sót, nhưng lá cờ giải phóng vẫn tung bay trên Thành cổ.
Họ chiến đấu không phải vì danh vọng hay sự ghi nhớ của mai sau. Họ chiến đấu chỉ với một niềm tin giản dị:
“Còn người, còn Thành cổ.”
Mỗi lần nghĩ về điều đó, em lại thấy sống mũi mình cay cay.
Bởi em hiểu rằng hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Đó là hòa bình được đánh đổi bằng máu, bằng nước mắt, bằng tuổi xuân của biết bao con người.
Em từng đọc câu thơ:
“Đò lên Thạch Hãn xin chèo nhẹ
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm…”
Dòng sông Thạch Hãn hôm nay vẫn lặng lẽ chảy như chưa từng chứng kiến những năm tháng khốc liệt ấy. Nhưng dưới lòng sông kia là biết bao người lính trẻ còn nằm lại. Họ đã hóa thân vào lòng đất mẹ, hóa thành sóng nước quê hương.
Có những người đến nay vẫn chưa tìm được tên.
Có những người mẹ suốt cả cuộc đời vẫn ngóng chờ con trở về trong vô vọng.
Có những bức thư mãi mãi không có người nhận.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau mà nó để lại thì không gì có thể xóa nhòa.
Ngày hôm nay, Thành cổ Quảng Trị đã trở thành một di tích lịch sử linh thiêng. Những hàng cây xanh rợp bóng. Tiếng chuông tưởng niệm ngân vang giữa không gian yên bình. Dòng người từ khắp mọi miền đất nước lặng lẽ về đây thắp nén hương tri ân.
Nhưng em nghĩ rằng, sự biết ơn lớn nhất không chỉ nằm ở những nén hương hay giọt nước mắt tưởng niệm, mà còn nằm ở cách thế hệ trẻ hôm nay sống.
Chúng em phải sống sao cho xứng đáng với những người đã ngã xuống.
Phải biết trân trọng hòa bình, biết yêu Tổ quốc, biết sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng. Bởi nếu thế hệ cha anh năm xưa cầm súng để bảo vệ đất nước, thì thế hệ trẻ hôm nay phải dùng tri thức, lòng nhân ái và khát vọng cống hiến để dựng xây đất nước ngày càng giàu đẹp hơn.
Có người từng nói:
“Tuổi trẻ đẹp nhất không phải là tuổi trẻ sống cho riêng mình, mà là tuổi trẻ được hiến dâng cho điều lớn lao.”
Và những người lính Thành cổ Quảng Trị đã sống một tuổi trẻ đẹp như thế.
Họ đã biến tuổi hai mươi thành bất tử.
Dẫu chiến tranh đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng em tin rằng ký ức về 81 ngày đêm Thành cổ Quảng Trị sẽ mãi là bản hùng ca bất diệt trong lòng dân tộc Việt Nam. Đó không chỉ là câu chuyện của quá khứ, mà còn là ngọn lửa thiêng truyền cho thế hệ hôm nay bài học về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và khát vọng sống đẹp.
Để rồi mỗi khi nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió, chúng em càng thấm thía rằng:
Có một màu đỏ được nhuộm bằng máu của những người anh hùng năm ấy. Và có một nền hòa bình được đánh đổi bằng cả thanh xuân của một thế hệ. |
