Ký Ức Chạy Giặc
Ký Ức Chạy Giặc: Cuộc Đời Bà Giàng Thị Doa (1966)
Bà Giàng Thị Doa sinh ra vào năm 1966 tại khu vực Duyên Hải, tỉnh Lào Cai, một vùng đất yên bình nép mình bên bờ sông Hồng lịch sử. Tuổi thơ của bà gắn liền với tiếng sóng vỗ, với màu phù sa và những cánh đồng xanh ngát của biên giới.
🏘️ Từ Duyên Hải đến Làng Đo
Tuy nhiên, sự yên bình ấy không kéo dài. Đầu năm 1978, không khí chiến sự bắt đầu bao trùm biên giới. Phía bên kia sông Hồng, những buổi duyệt binh, thao dượt của quân đội Trung Quốc diễn ra ngày càng thường xuyên và công khai, là lời khiêu khích rõ ràng gửi đến Việt Nam.
Trước tình hình căng thẳng, đáp lại lời kêu gọi của Nhà nước về việc sơ tán, gia đình Bà Doa đã dứt bỏ nơi chôn nhau cắt rốn tại Duyên Hải để di chuyển sâu hơn vào nội địa, đến định cư tại thôn Đo Trong, xã Thái Niên. Cuộc sống mới ở Làng Đo chỉ là một quãng nghỉ ngắn ngủi, một sự chuẩn bị bất đắc dĩ cho những biến cố lớn hơn sắp xảy ra.
🚂 "Chạy Tàu" Xuống Yên Bái
Đúng như những dự cảm lo lắng, cuối năm 1978 và đầu năm 1979, chiến sự biên giới phía Bắc chính thức nổ ra. Tiếng súng, tiếng pháo đã xé tan sự yên tĩnh của núi rừng. Cả vùng biên giới chìm trong khói lửa và nỗi hoang mang.
Để bảo toàn tính mạng, gia đình Bà Doa lại phải tiếp tục cuộc hành trình lánh nạn đầy gian khó. Họ tham gia vào dòng người hối hả "chạy tàu", vượt qua những đoạn đường nguy hiểm để di chuyển xuống tỉnh Yên Bái tìm nơi trú ẩn an toàn. Đó là những ngày tháng vừa đi vừa lo sợ, mang theo tài sản ít ỏi và nỗi phấp phỏng về tương lai.
💥 Người Anh Trai Ở Lại Chiến Đấu
Trong khi cả gia đình di tản, người anh trai của Bà Doa đã quyết định ở lại. Với tinh thần yêu nước và sẵn sàng bảo vệ quê hương, anh đã gia nhập lực lượng Dân quân để cùng đồng bào chiến đấu chống giặc.
Chiến tranh không tránh khỏi mất mát và hy sinh. Trong một trận giao tranh ác liệt, anh trai bà đã bị thương. May mắn thay, dù bị đạn bắn vào bụng, vết thương không lấy đi mạng sống của anh. Đó là điều may mắn lớn lao nhất trong chuỗi ngày bi thương ấy.
Trong suốt quá trình "chạy tàu" xuống Yên Bái, cả gia đình Bà Doa luôn khắc khoải dò hỏi tung tích của anh trai. Qua nhiều ngày, họ chỉ nhận được những thông tin ít ỏi rằng anh vẫn an toàn và đang tiếp tục chiến đấu, nhưng không cách nào gặp được nhau. Sự sống của người thân giữa làn đạn là niềm hy vọng mong manh tiếp sức cho cả gia đình tiếp tục cuộc di cư.
🏡 An Cư Nơi Đất Lạ và Ngày Trở Về
Cuối cùng, gia đình Bà Doa đã dừng chân và tạm thời sinh sống tại khu vực Cây 5, tỉnh Yên Bái. Họ nương náu ở đó, chờ đợi tin chiến thắng và ngày hòa bình trở lại.
Đến năm 1980, sau khi chiến sự chấm dứt và cuộc sống dần ổn định, cả gia đình biết rằng đã đến lúc trở về miền đất hứa. Họ không quay lại Lào Cai, mà chọn Bắc Hà làm bến đỗ mới. Gia đình Bà Doa đã định cư và bắt đầu xây dựng lại cuộc sống tại Bắc Hà, mang theo những ký ức không thể nào quên về những ngày sinh sống bên sông Hồng và hành trình gian khổ "chạy tàu" giữa khói lửa chiến tranh.
