Ký ức chiến tranh từ người lính Quảng Trị

Ông Hòa năm nay đã ngoài bảy mươi tuổi, mái tóc bạc trắng, dáng người hơi còng vì vết thương chiến tranh tái phát mỗi khi trở trời. Nhưng đôi mắt ông vẫn ánh lên sự minh mẫn và kiên nghị. Ông kể, năm 1968, khi mới tròn 18 tuổi, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, ông đã tình nguyện lên đường nhập ngũ. Thời điểm đó, chiến tranh đang ở giai đoạn ác liệt, bom đạn Mỹ trút xuống miền Bắc và chiến trường miền Nam ngày đêm rực lửa.Ông được huấn luyện rồi hành quân vào chiến trường Quảng Trị – một trong những nơi khốc liệt nhất thời bấy giờ. Nhắc đến Quảng Trị, giọng ông chậm lại. Ông kể về những ngày hành quân trong mưa bom, về những đồng đội ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ. “Có những người vừa hôm qua còn ngồi ăn cơm, cười nói với nhau, hôm sau đã không còn nữa…” – ông lặng đi một lúc rồi nói tiếp.Trong trận chiến năm 1972, ông bị thương do mảnh đạn găm vào chân. Sau khi điều trị, ông được chuyển về tuyến sau công tác. Vết thương ấy theo ông suốt cuộc đời, nhắc ông nhớ về những năm tháng không thể nào quên. Ông bảo, điều khiến ông day dứt nhất không phải là nỗi đau thể xác, mà là ký ức về những đồng đội đã nằm lại chiến trường, chưa kịp trở về quê hương.Khi đất nước thống nhất năm 1975, ông Hòa trở về quê nhà ở Thái Nguyên. Lúc ấy, quê hương còn nhiều khó khăn, thiếu thốn. Nhưng ông và những người lính trở về không hề nản chí. Họ tiếp tục bắt tay vào xây dựng kinh tế, khôi phục sản xuất, góp phần đưa địa phương từng bước phát triển. Ông tham gia công tác Hội Cựu chiến binh xã, thường xuyên kể chuyện truyền thống cho thế hệ trẻ, nhắc nhở con cháu phải biết trân trọng hòa bình.Tại Khu di tích 27/7, tôi lặng người trước bia tưởng niệm ghi danh các liệt sĩ. Ngày 27/7 hằng năm – Ngày Thương binh, Liệt sĩ – nơi đây đón rất nhiều đoàn học sinh, thanh niên về dâng hương, tưởng niệm. Theo lời ông Hòa, chính tại Khu di tích lịch sử Quốc gia 27/7, thế hệ trẻ có cơ hội hiểu rõ hơn về sự hy sinh của cha anh.Ông chia sẻ rằng, ký ức chiến tranh không chỉ là những trận đánh, những chiến công, mà còn là tình đồng chí, đồng đội. Trong gian khổ, họ chia nhau từng ngụm nước, từng miếng lương khô. Có những đêm hành quân xuyên rừng, tiếng côn trùng hòa cùng tiếng bom đạn xa xa, nhưng ai cũng tin vào ngày mai hòa bình.Nghe ông kể, tôi chợt nhận ra rằng chiến tranh không hề xa xôi như những trang sách lịch sử khô khan. Nó hiện diện trong từng vết sẹo trên cơ thể người lính, trong ánh mắt trầm tư mỗi khi nhắc đến đồng đội, trong những nén hương thơm nghi ngút mỗi dịp tháng Bảy. Những nhân chứng như ông Hòa chính là “cầu nối sống” giữa quá khứ và hiện tại.Ở địa phương tôi, không chỉ có ông Hòa mà còn nhiều cựu chiến binh khác – những tấm gương cách mạng âm thầm, giản dị. Họ không kể công, không đòi hỏi, chỉ mong thế hệ sau hiểu rằng nền hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu và nước mắt. Ông Hòa từng nói với chúng tôi: “Các cháu được học hành đầy đủ, được sống trong hòa bình, đó đã là niềm hạnh phúc mà thế hệ chúng tôi từng mơ ước.”Những lời ấy khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Là thế hệ trẻ sinh ra khi đất nước đã thống nhất, tôi chưa từng trải qua bom đạn, chưa từng phải đối diện cái chết cận kề. Nhưng tôi hiểu rằng mình có trách nhiệm giữ gìn và phát huy những giá trị mà cha ông đã đánh đổi bằng cả tuổi xuân.Rời Khu di tích 27/7, tôi ngoái lại nhìn lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió. Trong lòng tôi dâng lên niềm tự hào và biết ơn sâu sắc. Những “địa chỉ đỏ” như nơi đây không chỉ là điểm tham quan, mà là lớp học lịch sử sống động, nơi mỗi người trẻ được nhắc nhở về cội nguồn.Cuộc gặp gỡ với ông Nguyễn Văn Hòa đã để lại trong tôi ấn tượng sâu sắc. Ông không chỉ là một cựu chiến binh, mà còn là biểu tượng của ý chí kiên cường, lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm. Dù thời gian có trôi qua, dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng ký ức về những năm tháng ấy vẫn sống mãi trong lòng những người lính và trong tâm thức của dân tộc.Chiến tranh đã đi qua, nhưng bài học về lòng yêu nước, về sự hy sinh và trách nhiệm công dân thì còn nguyên giá trị. Thế hệ trẻ hôm nay cần học tập, rèn luyện, sống có lý tưởng và cống hiến cho quê hương, để xứng đáng với những người đã ngã xuống. Và mỗi lần ghé thăm Khu di tích 27/7, thắp một nén hương tưởng niệm, tôi lại tự nhủ mình phải sống tốt hơn, nỗ lực hơn – như một lời tri ân lặng lẽ gửi đến những nhân chứng lịch sử như ông Nguyễn Văn Hòa.